Soạn bài Bài hát về phong cảnh Hương Sơn

Soạn bài Bài hát về phong cảnh Hương Sơn trang 50 SGK Ngữ văn 11 tập 1

Soạn bài Bài hát về phong cảnh Hương Sơn, Ngắn 1

1. Câu 1 trang 51 SGK Văn 11

Một cái nhìn tổng quan về cảnh vật khi Chu Mạnh Trinh đến với Chùa Hương được thể hiện ở câu: “Bầu trời cảnh Bụt”. Nhà thơ chỉ ra hình ảnh “Kìa núi núi, sông sông mây mây”. Đó là không gian của núi non, dòng suối Yến_ẵ Mây trời lồng lộng trên vùng đất Hương Sơn. Cảm giác đến với Hương Sơn là đến với “Bầu trời cảnh Bụt” là ước mơ của nhiều người, trong đó có nhà thơ (Thít Hương Sơn mơ ước từ lâu). Cảnh vật hiện ra là cảnh thiên nhiên và cũng là cảnh tôn giáo. Sự kính trọng với đạo Phật kết hợp với sự nhạy bén của một nhà thơ, Chu Mạnh Trinh đặt ra câu hỏi “Điều đầu tiên muốn biết là đây có phải?'
Giọng thơ nhẹ nhàng, êm dịu như làn gió, như lời mời thân thương. Tâm hồn nhà thơ như say sưa, lảng trên đỉnh cao của tâm linh mà vẫn rất sáng tạo. Người đến đây như là được làm mới, rũ sạch mọi điều trần tục. Bốn câu thơ đầu tạo ra không khí cho bài thơ mà nói.

2. Câu 2 trang 51 SGK Văn 11
Nhà thơ mô tả cảm nhận của du khách khi nghe tiếng chuông chùa như sau:

Vang lên âm thanh của chày kình,
Du khách kinh ngạc trong giấc mộng.

Du khách từ thế giới ngoài kia dường như hiểu được, tức là họ trở thành một phần của cảnh Bụt ở đây. Mọi người bước vào với âm thanh của chày kình. Tất cả đều bỏ lại mọi vấn đề của thế gian để hòa mình vào không khí linh thiêng tại nơi linh thiêng này. Trong khoảnh khắc đó, cả chim, cá và con người đều như thoát khỏi xáo trộn thế tục. Sinh khí của Hương Sơn vô hình như vậy, nhưng nhà thơ đã cảm nhận được nó tồn tại trong tất cả, hòa tan trong mọi vật. Đó thực sự là một sự nhận biết tinh tế, tâm hồn thiêng liêng.

3. Câu 3 trang 51 SGK Văn 11
Cách mô tả của nhà thơ tạo nên cảnh vật sống động, phát triển không khí huyền bí, tránh xa khỏi thế giới đầy bụi bặm.
Cách mô tả đưa bức tranh Hương Sơn trở nên thơ mộng, nổi bật:
“Nhác nhìn lên [...] như gấm dệt”
Những dòng thơ trong trắng, tinh khôi. Đó là thành quả của trí tưởng tượng nghệ sĩ cao cấp. Tình yêu với vẻ đẹp của cảnh vật đã gắn kết với tình yêu quê hương, đất nước.

Xem trước và xem lại các bài học gần đây để học tốt môn Ngữ Văn lớp 11 hơn

- Soạn bài Bài hát dạo chơi trên bãi cát
- Soạn bài Tập luyện thao tác lập luận phân tích
- Soạn bài Lẽ ghét thương (trích truyện Lục Vân Tiên)

Soạn bài Bài hát về phong cảnh Hương Sơn, Ngắn 2

I. Một số thông tin về tác giả, tác phẩm

1. Tác giả: Chu Mạnh Trinh (1862- 1905)
- Quê quán: làng Phú Thị - Đông Yên phủ Khoái Châu, nay thuộc huyện Văn Giang Hưng Yên.
- Không chỉ là một nhà thơ xuất sắc mà còn là một kiến trúc sư nổi tiếng.

2. Về tác phẩm
- Đây là một trong ba bài thơ mà tác giả sáng tác về Hương Sơn khi ông đứng trông coi trùng tu, tôn tạo quần thể danh thắng nơi đây.

II. Hướng dẫn soạn bài

Câu 1 (trang 51 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):
Mở đầu bài thơ:
Bầu trời cảnh Bụt
- Bầu trời: cảnh thật
- Cảnh Bụt: cảnh nửa thực, nửa ảo.
=> Câu thơ ngắn đặc biệt: Như là lời giới thiệu, gợi mở một miền non nước, một không gian rộng lớn với những cảnh sắc thấm đẫm thiền vị, gợi không khí tâm linh. Cảnh vật hiện ra là cảnh tâm linh và là cảnh tôn giáo.
Cảnh vật trong bài hát nói mang màu sắc tôn giáo (đạo Phật) với tất cả tấm lòng ngưỡng mộ trang nghiêm nhưng gắn kết với tình yêu cái đẹp thiên nhiên của nhà thơ: 'thỏ thẻ rừng mai', 'lững lờ khe Yến', 'lồng bóng nguyệt', 'uốn thang mây'.
=> Sự hòa quyện giữa cảm hứng tôn giáo trang nghiêm và lòng yêu quê hương đất nước là giá trị nhân bản cao đẹp trong tâm hồn thi nhân.

Câu 2 (trang 51 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):
Nhà thơ tả cảm giác của du khách khi nghe tiếng chuông chùa như sau:
Vẳng bên tai một tiếng chày kinh
Khách tang hải giật mình trong giấc mộng
Du khách từ thế giới đầy biến động ngoài kia khi bước vào đây dường như cũng tỉnh ngộ, nghĩa là cũng hòa mình vào cảnh Bụt chốn này. Con người bước vào cảnh thảng thốt với tiếng chày kình. Tất cả đều cởi bỏ mọi phiền lụy của thế gian để hòa nhập vào không khí linh thiêng tại chốn Phật này. Tại khoảnh khắc đó, cả chim, cá và người đều dường như thoát tục. Sinh khí của Hương Sơn, mặc dù vô hình, nhưng lại hiện hữu trong tất cả, hòa tan trong tất cả.

Ngoài ra, Phân tích cảnh chữ trong Chữ người tử tù là một phần quan trọng trong chương trình Ngữ Văn 8 mà học sinh cần chú ý đến.

Bên cạnh nội dung đã học, học sinh cần chuẩn bị cho bài học sắp tới với Phân tích bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc để làm nổi bật vẻ đẹp của hình tượng những người nghĩa sĩ nông dân yêu nước để hiểu rõ hơn về kiến thức Ngữ Văn 11 của mình.