Soạn bài Chị em Thuý Kiều. Câu 4: Bên cạnh vẻ đẹp ngoại hình, tác giả nhấn mạnh vẻ đẹp nào của Thúy Kiều? Những vẻ đẹp đó cho thấy Kiều là người như thế nào?
ND chính
| Đoạn trích đã khắc họa rõ nét chân dung tuyệt mĩ của chị em Thúy Kiều, ca ngợi vẻ đẹp, tài năng và dự cảm về kiếp người tài hoa bạc mệnh của Thúy Kiều, đây là biểu hiện cho cảm hứng nhân văn của Nguyễn Du. |
Câu 1
Câu 1 (trang 83 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)
Tìm hiểu cấu trúc đoạn thơ và nhận xét cấu trúc ấy liên quan gì đến trình tự miêu tả nhân vật của tác giả?
Lời giải chi tiết:
* Kết cấu:
- Bốn câu đầu: giới thiệu và khái quát về hai chị em Thuý Kiều.
- Bốn câu tiếp theo: vẻ đẹp của Thuý Vân.
- Mười hai câu tiếp: vẻ đẹp của Thuý Kiều.
- Bốn câu cuối: nhận xét về cuộc sống, đức hạnh của hai chị em.
* Trình tự miêu tả nhân vật:
- Bốn câu đầu khái quát vẻ đẹp chung và riêng của từng người, sau đó miêu tả sâu hơn vẻ đẹp từng nhân vật.
- Bốn câu tiếp theo khắc họa rõ nét vẻ đẹp của Thuý Vân: khuôn mặt, đôi mày, mái tóc, làn da, thể hiện vẻ đẹp đầy đặn, phúc hậu.
* Bức chân dung Thuý Vân được miêu tả trước làm nền nổi bật cho vẻ đẹp Thuý Kiều trong mười hai câu tiếp theo.
- Mười hai câu tiếp theo miêu tả vẻ đẹp Thuý Kiều toàn diện về sắc, tài, tình.
- Bốn câu cuối khái quát cuộc sống phong lưu, đức hạnh của chị em Thuý Kiều.
=> Kết cấu chặt chẽ, hợp lý, làm nổi bật vẻ đẹp chung và riêng của hai chị em Thuý Kiều.
Câu 2
Câu 2 (trang 83 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)
Những hình tượng nghệ thuật nào mang tính ước lệ khi gợi tả vẻ đẹp của Thuý Vân? Qua những hình tượng đó, em cảm nhận Thuý Vân có nét riêng về nhan sắc và tính cách như thế nào?
Lời giải chi tiết:
- Nhan sắc và tính cách của Thuý Vân được gợi tả bằng các hình ảnh ước lệ (trăng, cười, ngọc, mây, tuyết) trong bốn câu thơ:
Vân xem trang trọng khác vời,
Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang.
Hoa cười, ngọc thốt, đoan trang,
Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da.
Vẻ đẹp của Thuý Vân được miêu tả là vẻ đẹp sang trọng, quý phái, đầy đặn, nở nang về nhan sắc; đoan trang, trung thực, phúc hậu về tính cách. Hình ảnh chân dung, tính cách còn gợi tả cuộc đời bình lặng, yên ổn.
Câu 3
Câu 3 (trang 83 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)
Khi miêu tả nhan sắc Thuý Kiều, tác giả cũng sử dụng hình tượng nghệ thuật mang tính ước lệ. Theo em, có điểm nào giống và khác so với miêu tả Thuý Vân?
Lời giải chi tiết:
* Điểm giống:
- Gợi tả vẻ đẹp của Kiều, tác giả cũng dùng những hình tượng ước lệ:thu thủy, xuân sơn.
- Chân dung Thuý Kiều cũng mang tính cách và số phận: vẻ đẹp của Kiều khiến tạo hóa ghen ghét, dự cảm về một số phận éo le, truân chuyên.
* Điểm khác:
- Nguyễn Du sử dụng thủ pháp nghệ thuật đòn bẩy, miêu tả Thuý Vân trước để làm nổi bật chân dung Thuý Kiều.
- Nguyễn Du dành bốn câu thơ để gợi tả Vân, trong khi dành mười hai câu thơ để miêu tả vẻ đẹp của Kiều.
- Vẻ đẹp của Vân chủ yếu là ngoại hình, trong khi vẻ đẹp của Kiều là cả nhan sắc, tài năng và tâm hồn.
Câu 4
Câu 4 (trang 83 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)
Ngoài vẻ đẹp ngoại hình, tác giả còn nhấn mạnh vẻ đẹp nào của Thúy Kiều? Những vẻ đẹp này thể hiện Thúy Kiều là người như thế nào?
Lời giải chi tiết:
- Tác giả tập trung miêu tả tài năng và tâm hồn của Kiều, đặc biệt là tài đàn cầm điêu luyện và tâm hồn đa cảm.
- Vẻ đẹp tài sắc của Kiều dự báo số phận éo le, nghiệt ngã do quan niệm 'tài mệnh tương đố'.
Câu 5
Câu 5 (trang 83 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)
Người ta nói sắc đẹp của Thúy Vân và Thúy Kiều dự báo số phận của hai người. Theo em có đúng không? Tại sao?
Lời giải chi tiết:
- Ngôn từ tả Thúy Vân cho thấy vẻ đẹp hiền lành, phúc hậu, gợi ra cuộc đời bình yên.
- Với Kiều, ngôn từ miêu tả sắc sảo, mặn mà, làm nổi bật số phận éo le, bất hạnh của nàng.
Câu 6
Câu 6 (trang 83 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)
Trong hai bức chân dung Thúy Vân và Thúy Kiều, em thấy bức chân dung nào nổi bật hơn và vì sao?
Lời giải chi tiết:
Bức chân dung Thúy Kiều nổi bật hơn vì tác giả tập trung xoay quanh cuộc đời của nàng Kiều trong tác phẩm.
- Thời lượng miêu tả hai nhân vật cũng chênh lệch, 4 câu tả Thuý Vân, còn 12 câu miêu tả vẻ đẹp Thúy Kiều.
- Vẻ đẹp của Kiều là cả nhan sắc, tài trí và tâm hồn, trong khi Vân chủ yếu tả về nhan sắc, tính tình.
