Phân biệt giữa truyện thơ và thơ trữ tình. Liệt kê các bài thơ trữ tình chứa nhiều yếu tố tự sự mà bạn biết, ngoài các bài trong sách giáo khoa Ngữ văn lớp 11.
Câu 1
Câu 1 (trang 122, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Phân biệt giữa truyện thơ và thơ trữ tình. Liệt kê các bài thơ trữ tình chứa nhiều yếu tố tự sự mà bạn biết, ngoài các bài trong sách giáo khoa Ngữ văn lớp 11.
Giải pháp:
Dựa vào kiến thức về thơ và truyện thơ để trả lời câu hỏi này.
Chi tiết lời giải:
* Tương đồng:
- Hình thức: Theo dạng thơ với các khổ và dòng thơ ngắn
- Bài thơ thể hiện tâm trạng và mong muốn của tác giả
* Khác biệt
|
Thể loại Tiêu chí so sánh
|
Truyện thơ |
Thơ trữ tình |
|
Khái niệm |
Là những truyện kể dài bằng thơ, có sự kết hợp giữa yếu tố tự sự và trữ tình, phản ánh cuộc sống của những người nghèo khổ, khát vọng về tình yêu và sự tự do. |
Là thể thơ tác giả thường bộc lộ những cảm xúc riêng tư, cá thể, đời sống, thể hiện tâm tư, tình cảm của con người về cuộc đời, thời cuộc. |
|
Đặc trưng |
- Chủ đề: hạnh phúc đôi lứa của những cặp đôi bất hạnh - Cốt truyện: từ yêu tha thiết, tình yêu đổ vỡ, khó khăn, thử thách và quay lại với nhau.
|
- Chủ đề: đa dạng, thường mượn cảnh vật để bày tỏ tình cảm. - Cốt truyện: không rõ ràng bởi thơ trữ tình thường không kể tình tiết cũng không miêu tả nhân vật cụ thể.
|
|
Hình thức |
Những câu thơ dài ngắn khác nhau, độ dài khổ thơ cũng tùy thuộc, thường ít đối thơ. |
Thơ trữ tình thường theo một thể loại nhất định, có quy luật về vần, nhịp điệu, số từ trong một câu và số câu trong một đoạn. |
* Các bài thơ trữ tình có tính chất tự sự: Bên kia sông Đuống của Hoàng Cầm, Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mặc Tử, Một mùa đông của Lưu Trọng Lư…
Câu 2
Câu 2 (trang 122, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Đọc thêm các truyện thơ dân gian nổi tiếng được in trong một số sách hợp tuyển, tổng tập (ví dụ: Tổng tập văn học Việt Nam, tập 40 và tập 41, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2000). Ghi lại phần tóm tắt nội dung các truyện thơ dân gian đã đọc cùng một số câu, đoạn thơ bạn cho là đặc sắc.
Phương pháp giải:
Dựa vào kiến thức cá nhân và nghiên cứu thêm qua sách vở, Internet.
Lời giải chi tiết:
* Truyện Lục Vân Tiên
Câu chuyện kể về cuộc đời đầy bi kịch của Lục Vân Tiên, với tình yêu cay đắng với Kiều Nguyệt Nga, người con gái tốt bụng và trung thành.
* Tống Trân Cúc Hoa
Truyện thơ kể về tình yêu lãng mạn của Tống Trân và Cúc Hoa. Chàng, một kẻ bất hạnh, được Cúc Hoa yêu thương mãnh liệt. Dù bị từ chối khi đề cử gả công chúa, chàng không từ bỏ tình yêu. Cuối cùng, sau nhiều gian khổ, họ hạnh phúc bên nhau.
* Truyện Kiều
Truyện thơ kể về cuộc đời gian khổ của Thúy Kiều sau biến cố gia đình. Trải qua nhiều gian nan, cô tìm được hạnh phúc và tình yêu, nhưng cuối cùng, để cho hạnh phúc của người mình yêu, cô quyết định trở thành tri kỷ với anh suốt đời.
Câu 3
Câu 3 (trang 122, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Lập dàn ý chi tiết cho bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội (tự chọn) theo những gợi ý ở phần Viết.
Phương pháp giải:
Đọc chủ đề ở phần viết và chọn một vấn đề phù hợp.
Dựa vào kiến thức và kỹ năng của bản thân
Lời giải chi tiết:
Đề bài: Tôn trọng sự khác biệt.
Bài làm
a. Khởi đầu:
- Đặt vào bàn luận vấn đề tôn trọng sự khác biệt của người khác.
b. Nội dung chính
* Giải thích ý nghĩa của việc tôn trọng sự khác biệt
- Sự khác biệt: biểu hiện sự đa dạng trong tư duy, suy nghĩ và tính cách của mỗi cá nhân
- Tôn trọng sự khác biệt là thái độ chấp nhận và tôn trọng sự đa dạng của người khác, nhận biết điều tốt đẹp để học hỏi và phát triển bản thân.
* Tầm quan trọng của việc tôn trọng người khác
- Mỗi người có quan điểm riêng về cuộc sống. Tôn trọng quan điểm của họ là tôn trọng sự đa dạng trong xã hội.
- Tôn trọng sự khác biệt giúp người khác tự tin và lạc quan hơn trong cuộc sống.
- Hỗ trợ chúng ta học cách lắng nghe và đồng cảm, từ đó hoàn thiện bản thân.
- Nhận được sự đánh giá cao, tin tưởng và yêu thương từ mọi người.
* Đưa ra ví dụ cụ thể
* Phê phán những người có hành vi không tôn trọng người khác.
c. Tóm lại
- Tóm tắt vấn đề đã bàn
- Tự nhận thức và thực hiện việc tôn trọng quan điểm, sự khác biệt của người khác.
Câu 4
Câu 4 (trang 122, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Nếu được phụ trách điều hành cuộc thảo luận trên lớp về một vấn đề đời sống, bạn sẽ yêu cầu những người tham gia như thế nào để đảm bảo cuộc thảo luận đạt được kết quả mong muốn?
Phương pháp giải:
Áp dụng kiến thức đã học vào giải quyết tình huống.
Lời giải chi tiết:
Nếu được giao nhiệm vụ điều hành cuộc thảo luận trên lớp về một vấn đề đời sống, tôi sẽ đặt ra các yêu cầu sau trước khi cuộc thảo luận diễn ra:
- Mọi người cần phải đóng góp ý kiến để bài thảo luận đạt hiệu quả cao nhất
- Các thành viên khác cần lắng nghe quan điểm của mình và thể hiện suy nghĩ về quan điểm đó.
- Cấm các hành vi công kích, áp đặt lên quan điểm của nhau.
- Mọi đóng góp từ mọi người đều được công nhận một cách công bằng và lịch sự.
