Buzz
Soạn bài Tổng hợp, mở rộng bài 2, Ngữ văn lớp 10 - Kết nối tri thức với cuộc sống
Soạn văn 10 Kết nối kiến thức với đời sống
Phần I: Tổng kết và mở rộng
Soạn bài Đánh giá, mở rộng bài 2, Ngữ văn lớp 10, Kết nối tri thức với đời sống
5. Phân tích một bài thơ mà bạn cảm thấy xuất sắc (ngoài bài đã được phân tích trong phần Viết của bài học).
* Trả lời:
Đề bài: Phân tích bài thơ 'Tức cảnh Pác Bó: của tác giả Hồ Chí Minh.
Hồ Chí Minh không chỉ là nhà lãnh đạo tài năng của dân tộc, là danh nhân văn hóa thế giới mà còn là nhà thơ lớn của dân tộc Việt Nam. Sau ba mươi năm hoạt động ở nước ngoài, Bác đã trở về Tổ Quốc, trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng ở trong nước. Trong hoàn cảnh khó khăn ở hang Pác Bó (Cao Bằng), một hang núi nhỏ gần biên giới Việt - Trung, vào tháng 2 năm 1941 Bác đã sáng tác bài thơ 'Tức cảnh Pác Bó' để ghi lại những ngày hoạt động ở đây.
Bài thơ 'Tức cảnh Pác Bó' không chỉ hay về nội dung mà còn ấn tượng với nghệ thuật. Tác phẩm sử dụng thể thơ tứ tuyệt bình dị kết hợp với tính dí dỏm thể hiện tinh thần lạc quan, sự ung dung của Bác trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ. Bác sống hòa mình với thiên nhiên, làm cách mạng là niềm hạnh phúc lớn đối với Người.
Trong ba câu thơ đầu 'Sáng ra bờ suối, tối vào hang, / Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng/ Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng', Bác miêu tả cuộc sống và làm việc ở núi rừng Pác Bó. Sự đều đặn, liên tục quay vòng của Bác được thể hiện qua sự đối lập giữa 'sáng' - 'tối' và 'ra' - 'vào' kết hợp với nhịp thơ 4/3. 'Suối' và 'hang' là những địa điểm gắn liền với thiên nhiên ở núi rừng Tây Bắc, thể hiện sự thiếu thốn, hoang sơ nhưng cũng là nơi ở, sinh hoạt và làm việc của Bác. Bất chấp khó khăn, Bác vẫn giữ sự quy củ, kỉ cương trong thói quen của mình.
Sống và làm việc giữa núi rừng hoang vu, bữa ăn của Bác đơn sơ, giản dị:
'Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng'
Nhịp thơ 4/3 thay thế bằng nhịp 2/2/3 thể hiện sự đùa vui, dí dỏm của Bác trước thực tế. 'Bẹ' và 'măng' là những đặc sản vùng cao, chế biến thành 'cháo' và 'rau' thay thế cơm. Hai món ăn này thường xuyên có mặt trong bữa ăn hàng ngày của Bác, chuẩn bị đầy đủ để phục vụ Người. Ăn uống giản dị nhưng Bác luôn sẵn sàng đón nhận, thích ứng với khó khăn, chia sẻ nỗi khổ của nhân dân.
Không chỉ thiếu thốn về điều kiện sống, môi trường làm việc của Bác cũng không đảm bảo khi 'bàn đá chông chênh dịch sử Đảng'. Từ 'chông chênh' thể hiện sự mất cân bằng, không đứng vững nhưng chiếc bàn đá không ngăn được quyết tâm, cứng rắn của người làm cách mạng. Trên chiếc bàn đá ấy, Bác dịch tắt tài liệu 'Lịch sử Đảng Cộng sản Liên Xô' để làm tài liệu học tập cho các cách mạng. Cuốn tài liệu này là phương tiện đào tạo cán bộ cốt cán, đóng vai trò lãnh đạo và góp phần xoay chuyển vận mệnh đất nước khỏi ách thống trị của Thực dân.
Vượt qua mọi khó khăn, Bác cho rằng: 'Cuộc đời cách mạng thật là sang trọng.' Phục vụ cho sự nghiệp cách mạng của Tổ quốc là niềm vinh dự, hạnh phúc lớn của cuộc đời Bác. Vì vậy, 'sang' trở thành nhãn tự của cả bài thơ, thể hiện ý chí kiên định, vững vàng, quyết tâm vượt lên trên mọi khó khăn của người chiến sĩ cách mạng và niềm tin vào tương lai tươi sáng của đất nước.
Summarizing, bài thơ với giọng điệu dí dỏm, nhịp thơ uyển chuyển, khéo léo cùng ngôn ngữ thơ trong sáng, giàu sức gợi hình, gợi cảm đã thể hiện tinh thần lạc quan, phong thái ung dung, tự do của Bác Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ.
Thơ là tiếng nói cất lên từ những rung cảm lắng đọng và sâu sắc. Đọc hiểu tốt ý nghĩa tường minh và ý nghĩa hàm ẩn, các em hoàn toàn có thể tự mình đào sâu và khám phá vẻ đẹp ngôn từ trong thơ.
Các bài soạn văn mẫu lớp 10 khác:
- Soạn bài Bản đồng cao tốc (Phương Anh), Ngữ văn lớp 10, Kết nối tri thức với cuộc sống
- Soạn bài Tài năng là nguồn lực quốc gia (Trích, Nguyễn Gia Thiều), Ngữ văn lớp 10, Kết nối tri thức với cuộc sống
