Buzz
Với soạn bài Đoàn thuyền đánh cá trang 139, 140, 141, 142 trong sách Ngữ văn lớp 9, học sinh sẽ dễ dàng trả lời các câu hỏi và viết bài soạn văn 9.
Soạn bài Đoàn thuyền đánh cá - Tác giả Huy Cận
Cấu trúc bài:
- Phần 1 (2 khổ thơ đầu): Miêu tả cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi
- Phần 2 (bốn khổ thơ tiếp theo): Tường thuật cảnh đoàn thuyền đánh cá đánh bắt cá
- Phần 3 (khổ thơ cuối): Sự trở về của đoàn thuyền đánh cá
Hướng dẫn viết bài
Câu hỏi 1 (trang 142 sách giáo khoa Ngữ văn lớp 9 Tập 1)
a. Cấu trúc của bài thơ gồm 3 phần
Phần 1 (2 khổ đầu): Mô tả cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi, chuẩn bị ra đi, cảm xúc hồi hộp
Phần 2 (bốn khổ thơ tiếp): Chi tiết về việc đoàn thuyền đánh cá trên biển
Phần 3 (phần còn lại): Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về trong ánh bình minh
b, Mô tả không gian và thời gian trong bài thơ
- Trong bài thơ, có hai nguồn cảm hứng chính: cảm hứng từ công việc lao động và cảm hứng từ thiên nhiên, vũ trụ
- Cảm hứng từ việc tạo hình ảnh của đoàn thuyền đánh cá qua góc nhìn của tác giả trở nên ấn tượng và rộng lớn
- Sử dụng kỹ thuật nhân hóa, tác giả tạo ra hình ảnh đẹp của con thuyền lướt trên sóng gió trong đêm trăng
Câu hỏi 2 (trang 142 sách giáo khoa Ngữ văn lớp 9 Tập 1)
Mô tả cảnh ra khơi trong hai khổ thơ đầu:
+ Thời điểm: Đoàn thuyền ra khơi vào buổi tối (khi mặt trời chìm xuống biển)
+ Không gian: Vastness của biển cả (sóng cài then, đêm sập cửa)
- Tác giả sử dụng so sánh và nhân hóa để mô tả không gian và thời gian của ngư dân khi ra khơi
- Các đoạn thơ chứa nhiều hình ảnh tráng lệ và vẻ đẹp lộng lẫy được khai thác từ đầu bài thơ với các hình ảnh
Câu hỏi 3 (trang 142 sách giáo khoa Ngữ văn lớp 9 Tập 1)
Bốn đoạn thơ tiếp theo mô tả cảnh lao động trên biển đêm tráng lệ, sinh động
+ Sử dụng những động từ mạnh như lái gió, dàn đan, quẫy, kéo xoăn tay…
+ Mô tả về vẻ đẹp lớn lao của vũ trụ, với những mây cao, biển bằng, xa dặm, bụng biển, thế trận…
+ Sự phong phú của đại dương: cá thu, cá song, cá nhụ, cá đé
+ Mô tả về sự rực rỡ của các gam màu: buồm trăng, lấp lánh đuốc đen hồng, trăng vàng chóe, sao lùa, vẩy bạc…
- Biển đêm được hình dung như một sinh vật giàu sức sống (Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long)
+ Sự hòa quyện giữa vẻ đẹp của biển đêm và người lao động tạo nên một bức tranh tráng lệ, đầy sức sống và rạng rỡ, làm say lòng người
+ Sự kết hợp hài hòa giữa vẻ đẹp của biển trời và người lao động tạo ra một bức tranh lao động, làm say lòng người
→ Sự kết hợp giữa hình ảnh thực tế và lãng mạn tạo nên khung cảnh hài hòa giữa con người và tự nhiên.
Câu hỏi 4 (trang 142 sách giáo khoa Ngữ văn lớp 9 Tập 1)
Bài thơ tôn vinh người lao động với tinh thần làm chủ công việc, hoà mình với tự nhiên
- Lời thơ tràn đầy sức mạnh, giọng điệu cuốn hút, đầy sự phấn khích
- Nhịp điệu uyển chuyển, linh hoạt, biến đổi phong phú
+ Sự kết hợp giữa vần trắc và vần bằng, vần liền xen lẫn với vần cách tạo ra sức mạnh và vẻ đẹp hùng vĩ
+ Sử dụng vần bằng để tạo nên sự bay bổng, vang xa, tất cả cùng tạo nên âm hưởng mạnh mẽ, sôi nổi, phấn khích trong bài thơ
Câu hỏi 5 (trang 142 sách giáo khoa Ngữ văn lớp 9 Tập 1)
Tác giả Huy Cận với niềm đam mê trước vẻ đẹp của tự nhiên và lao động con người, đã vẽ nên bức tranh tươi sáng:
+ Con người đầy nhiệt huyết, hăng hái làm chủ đất nước
+ Tự nhiên hùng vĩ, phong phú, nguồn lợi vô tận phục vụ loài người
- Nhà thơ vượt qua nỗi buồn thời kỳ để chào đón cuộc sống mới của tự do, dân chủ
+ Con người phấn khởi trước nhiệm vụ xây dựng cuộc sống mới
+ Tâm hồn tác giả sống lại trong niềm hân hoan của cuộc sống mới
Luyện tập
Bài 1 (trang 142 sách giáo khoa Ngữ văn lớp 9 Tập 1)
Đầu bài thơ, tác giả Huy Cận mở ra phong cảnh rộng lớn, hùng vĩ và tâm trạng phấn khích trước hành trình ra khơi của ngư dân.
Mặt trời chìm xuống biển như lửa đang tắt
Sóng như đã chìm vào yên bình khi đêm buông xuống.
So sánh được sử dụng để nổi bật vẻ đẹp rực rỡ, tráng lệ của hoàng hôn trên biển. Khung cảnh vẻ vang này kể lại sự yên bình, tráng lệ của thiên nhiên trong trạng thái nghỉ ngơi, đặc biệt khi ánh mặt trời khuất phủ bởi đại dương và bóng tối của đêm buông xuống. Trong tình huống này, hình ảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi trở nên thêm phần cuốn hút, thể hiện niềm đam mê và yêu cuộc sống của ngư dân. Họ không ngừng khao khát 'ra khơi' với sự hào hứng và tình yêu công việc, hòa mình vào 'khúc hát căng buồm, tung cánh cùng gió khơi'. Sự kết hợp tuyệt vời giữa thiên nhiên, vũ trụ và con người lao động thể hiện lòng say mê, đam mê và niềm tin vững chắc vào tương lai của đất nước.
Bài 2 (trang 143 sách giáo khoa Ngữ văn lớp 9 Tập 1)
Học thuộc lòng nội dung của bài thơ.
