Phân tích quan điểm về lòng dũng cảm anh hùng của nhân vật chính trong bài thơ. Theo bạn, sự biểu hiện của quan điểm đó khác nhau như thế nào trong tám dòng thơ đầu, bốn dòng thơ tiếp theo và ba dòng thơ cuối?
Nội dung chính
| Bài thơ Chí khí anh hùng của Nguyễn Công Trứ thể hiện rõ quan điểm chí nam nhi: là kẻ sĩ trong cõi đời phải làm nên sự nghiệp to lớn, để lại công đức, danh tiếng cho đất nước, quê hương. |
Câu hỏi 1
Câu hỏi 1 (trang 127, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Diễn đạt ý nghĩa của quan niệm về lòng dũng cảm anh hùng của nhân vật chính trong bài thơ. Theo bạn, sự biểu hiện của quan niệm này khác nhau ra sao trong tám dòng thơ đầu, bốn dòng thơ tiếp theo và ba dòng thơ cuối?
Phương pháp giải:
Dựa vào nội dung của bài thơ, diễn đạt quan niệm về lòng dũng cảm anh hùng theo chủ thể trữ tình. Sau đó, đánh giá về cách biểu hiện của quan niệm này trong từng câu thơ.
Lời giải chi tiết:
Quan niệm về lòng dũng cảm anh hùng của chủ thể trữ tình trong bài thơ là: người nam tính ra đời, trước hết phải mang trên đầu bầu trời, chân đặt lên mặt đất, gánh vác trách nhiệm của thế giới (nghĩa đen: giỏi bắn cung, nghĩa bóng: nuôi dưỡng lòng dũng cảm bay bổng khắp nơi, giúp đỡ quốc gia và dân tộc).
Biểu hiện quan điểm đó qua tám dòng thơ đầu, bốn dòng tiếp theo và ba dòng cuối có một số khác biệt. Cụ thể như sau:
- Trong 8 dòng thơ đầu: Nam tính phải đầu trời chân đất. Phải có lòng dũng cảm, bay bổng mọi nơi, có tài năng hoặc nghề nghiệp, lòng phải sáng sủa, không làm điều sai với tự nhiên, trả nợ nhưng cũng có được. Đặc biệt, khi là một người đàn ông trong xã hội, không được dễ dàng từ bỏ, phải kiên nhẫn rèn luyện bản thân, đối mặt với khó khăn để tiến lên.
- 4 dòng tiếp theo: Cuộc đời của người trí thức đôi khi phức tạp, đầy thử thách cần vượt qua. Khi gặp phải rối loạn, bất công, người có lòng dũng cảm sẽ không ngần ngại can thiệp giải quyết mọi vấn đề bằng cách hợp lý và hòa bình.
- 3 dòng thơ cuối: Tác giả ẩn dụ việc thi đỗ và thành công. Khi đó, được phép thưởng thức niềm vui cùng bạn bè và rượu, ngắm trăng thanh gió mát, đó cũng là một cách để tận hưởng cuộc sống.
Câu hỏi 2
Câu hỏi 2 (trang 127, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Ý nghĩa chính của bài thơ là gì? Cách sử dụng ngôn từ, hình ảnh và các yếu tố về vần, nhịp, và âm điệu có ảnh hưởng ra sao đến việc thể hiện ý nghĩa đó?
Phương pháp giải:
Dựa vào nội dung của bài thơ, xác định ý nghĩa chính của nó. Xác định cách tác giả sử dụng ngôn từ, hình ảnh, và các yếu tố về vần, nhịp, và âm điệu để thể hiện ý nghĩa đó.
Lời giải chi tiết:
Cách tiếp cận 1
Nguyên cảm hứng chính của bài thơ là về quan niệm về lòng dũng cảm của Nguyễn Công Trứ. Quan điểm này phản ánh bản tính của nhà thơ. Nguyễn Công Trứ thực sự đã có những đóng góp đáng kể trong việc mạo hiểm, khai mở vùng đất hoang; đó là cách mà ông thực hiện quan điểm của mình.
Việc sử dụng từ ngữ, hình ảnh và các yếu tố về vần, nhịp, âm điệu đều có vai trò quan trọng trong việc diễn đạt cảm hứng. Sự sắp xếp hợp lý của những yếu tố này giúp bài thơ phát triển mạnh mẽ, uy nghi, như hình ảnh của một người đàn ông thực sự. Tác phẩm trở nên hấp dẫn, thú vị, khích lệ những người dũng cảm thực hiện công việc, khẳng định lòng dũng cảm.'
Câu hỏi 3
Câu hỏi 3 (trang 127, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Không phải ai cũng có khả năng trở thành “anh hùng”, nhưng tất cả chúng ta đều có thể sở hữu và nuôi dưỡng “tinh thần anh hùng”. Bạn nghĩ gì về quan điểm này?
Phương pháp giải:
Dựa vào nội dung văn bản và quan điểm cá nhân, phản ánh ý kiến về quan điểm: Không phải ai cũng có thể trở thành “anh hùng”, nhưng tất cả chúng ta đều có thể sở hữu và nuôi dưỡng “tinh thần anh hùng”
Lời giải chi tiết:
Cách tiếp cận 1
Quan điểm rằng không phải ai cũng có khả năng trở thành “anh hùng” nhưng mỗi người đều có thể nuôi dưỡng “tinh thần anh hùng” là một quan điểm hoàn toàn chính xác.
Vì, để trở thành “anh hùng” của mọi người không phải ai cũng có khả năng, nhưng mỗi người có thể trở thành “anh hùng” của chính bản thân mình. Sống với mục đích, sống để nuôi dưỡng “tinh thần anh hùng” của bản thân là một cách sống có ý nghĩa, một cách sống giúp con người trở nên tốt hơn và hoàn thiện bản thân, từ đó góp phần vào sự phát triển tích cực của xã hội.
