
Phần I
ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
Đọc các đề bài đã cho (trang 22 SGK Văn 9 tập 2) và trả lời câu hỏi
a) Điểm chung của các đề bài trên là gì? Hãy chỉ ra những điểm chung đó.
b) Mỗi học sinh tự tưởng tượng một đề bài tương tự.
Trả lời:
a) Các đề bài đã cho đều có điểm chung:
- Mỗi đề đề cập đến một sự kiện hoặc hiện tượng trong cuộc sống (ví dụ như học sinh nghèo vượt khó, giúp đỡ nạn nhân chất độc da cam, sự nghiện game, đọc truyện tranh, hoặc sao lãng việc học...).
- Mọi đều yêu cầu người viết phân tích sự việc hiện tượng và trình bày suy nghĩ của mình.
b) Một chơi xổ số bài tương tự:
Đề 1: Vấn đề bạo lực học đường đang được mọi người quan tâm. Hãy viết một bài văn thể hiện quan điểm của bạn về vấn đề này.
Đề 2: Rừng là bộ phận không thể thiếu đối với sự sống trên trái đất. Viết bài văn trình bày ý kiến của bạn về tuyên bố trên.
Đề 3: Hãy viết một bài văn diễn đạt quan điểm của bạn về vấn đề ô nhiễm môi trường ngày nay.
Phần II
CÁCH THỰC HIỆN BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG TRONG ĐỜI SỐNG
1. Hiểu đề và lựa chọn ý kiến
Trả lời câu hỏi (trang 23 SGK Ngữ văn 9, tập 2)
a.
- Đề bài thuộc dạng nghị luận về hiện tượng trong đời sống.
- Hiện tượng: việc học theo tấm gương của Phạm Văn Nghĩa.
- Yêu cầu: phải trình bày suy nghĩ về hiện tượng.
b.
Hành động của Phạm Văn Nghĩa đã góp phần khích lệ Thành đoàn triển khai phong trào “Học theo Phạm Văn Nghĩa” :
- Nghĩa là một người biết quan tâm và giúp đỡ mẹ trong công việc nhà.
- Nghĩa biết kết hợp giữa việc học và thực hành.
- Nghĩa là người sáng tạo (ví dụ: làm một chiếc ống để mẹ dễ dàng lấy nước).
- Học theo Phạm Văn Nghĩa là học cách yêu thương và giúp đỡ mẹ, học cách lao động và ứng dụng kiến thức vào cuộc sống hàng ngày.
2. Lập kế hoạch
- Giới thiệu về Phạm Văn Nghĩa và ý nghĩa của tấm gương của anh.
- Phần chính:
+ Phân tích hành động của Nghĩa.
+ Đánh giá hành động của Nghĩa.
+ Nhấn mạnh ý nghĩa của việc khởi xướng phong trào học theo tấm gương của Nghĩa.
- Kết luận: Rút ra bài học từ kinh nghiệm.
Phần III
BÀI TẬP LUYỆN TẬP
Lập kế hoạch cho đề bài 4 (trang 25 SGK Ngữ văn 9, tập 2)
I. Giới thiệu:
Giới thiệu câu chuyện và vấn đề nghị luận.
II. Nội dung chính:
1. Giải đáp:
- Đầu tiên, chúng ta cần hiểu về câu chuyện của cậu học trò Nguyễn Hiền. Nguyễn Hiền, một đứa trẻ nghèo, phải làm công việc nhỏ trong chùa... (mô tả lại nội dung câu chuyện).
2. Phân tích
a. Từ câu chuyện trên, chúng ta thấy đó là một hiện tượng tích cực, mang lại nhiều ý nghĩa tích cực đối với nhận thức và hành động của giới trẻ chúng ta.
- Nguyễn Hiền, dù con nhà nghèo, nhưng thông minh, học giỏi và có tinh thần hiếu học, biết vượt qua khó khăn để tiến lên. Điều này là một biểu hiện của truyền thống hiếu học, cần cù, và kiên cường của dân tộc Việt Nam, như những tấm gương như Nguyễn Ngọc Ký, Nguyễn Văn Thước...
- Mặc dù Nguyễn Hiền chỉ 'học lỏm' nhưng lại thông minh và nhanh nhạy. 'Không có giấy, Nguyễn Hiền lấy lá để viết chữ, sau đó lấy que xâu từng xâu kim găm vào đất'. Khi đến mùa thi, anh ta xin thầy cho đi thi... Điều này cho thấy sự nghị lực, ý chí, và sức sống tinh thần mạnh mẽ. Như bác sỹ Đặng Thùy Trâm từng viết: 'Đời phải trải qua nhiều cơn giông bão nhưng không được khuất phục trước chúng'. Trong cuộc sống, chúng ta cần phải có lòng dũng cảm, ý chí, và nghị lực, không bao giờ lùi bước trước thách thức và khó khăn để dễ dàng đạt được thành công.
- Nguyễn Hiền, 12 tuổi, đã có tinh thần dũng cảm hơn so với người lớn: 'Đón Trạng nguyên mà không có võng lọng sao? Ông về tâu với vua xin cho đầy đủ nghi thức'. Điều này thể hiện sự dũng cảm, tự tin, và sự trân trọng đối với tài năng và tri thức. Đây là dấu hiệu của một con người tài năng và có phẩm chất đạo đức.
b. Ngoài những cái tên ưu tú góp phần làm sáng tỏ danh tiếng đất nước, chúng ta vẫn thấy không ít hiện tượng đáng lên án. Đó là học sinh - sinh viên, thanh thiếu niên lười biếng, ham chơi, không có ước mơ, không có lý tưởng, sống phô trương, chỉ biết đua đòi và hưởng thụ... Đôi khi, vì lối sống tầm thường và ích kỉ, họ đã phạm tội, làm hại người khác, gây ra nỗi đau cho người thân, bạn bè và chính bản thân, mất đi tuổi trẻ và tương lai, rơi vào vòng quay của hình phạt pháp luật...
c. Câu chuyện về Nguyễn Hiền là một ví dụ của sự nhân văn cao cả. Do đó, chúng ta cần áp dụng biện pháp để lan rộng hiện tượng này: (chỉ ra biện pháp)
3. Từ hiện tượng trên, mỗi người cần rút ra bài học cho bản thân: …
III. Tóm tắt và kết luận
Tổng hợp lại vấn đề.
