Chìm đắm trong Bài Soạn: Chùm Ca Dao Về Quê Hương - Ngữ Văn 6 - KNTT
Khám phá vẻ đẹp của quê hương qua những câu ca dao ngắn gọn và sâu sắc, tất cả trong bài soạn Chùm ca dao về quê hương đất nước, Ngữ Văn lớp 6 - KNT.
Phần I: Chuẩn Bị Trước Khi Đọc
*Gợi ý Câu Trả Lời:
1. Quê hương yêu dấu của em là đâu? Những ấn tượng đẹp và sâu sắc nhất về quê hương của em là gì?
- Quê hương yêu dấu đối với em là mảnh đất nơi chúng ta chào đời, nơi nuôi dưỡng tình cảm thân thuộc và gắn bó. Những hình ảnh đẹp và sâu sắc nhất về quê hương của em là những cảnh thiên nhiên tươi đẹp, con người hiền hòa và truyền thống văn hóa độc đáo.
- Nếu phải mô tả về những ấn tượng đẹp và sâu sắc nhất về quê hương, em muốn nhắc đến những khung cảnh quen thuộc, những người dân giản dị, chân phương và cả những địa danh, cảnh đẹp nổi tiếng.
2. Em ưa thích bài thơ nào nói về quê hương? Hãy diễn cảm một vài dòng trong bài thơ đó.
'Quê hương, mẹ ơi, là gì?
Cô giáo dạy là nên yêu?'
Quê hương là gì đó mẹ ơi
Nhớ mãi ai khi xa xôi?'
(Đỗ Trung Quân - 'Bài học đầu đời cho con')
II. Sau khi đọc:
* Câu hỏi dành cho bạn:
Câu hỏi 1 trang 92 Sgk Ngữ văn 6 tập 1:
- Cả hai bài ca dao 1, 2 đều nằm trong bốn dòng.
- Tất cả các bài thơ đều được xây dựng từ hai cặp câu sáu tiếng và tám tiếng đối xứng, chặt chẽ tuân theo đặc điểm hình thức của thể lục bát.
Câu hỏi 2 trang 92 Sgk Ngữ văn 6 tập 1:
* Bài ca dao 1:
- Kỹ thuật gieo vần: Tiếng cuối ở dòng sáu vần với tiếng thứ sáu của dòng tám ('đà' - 'gà', 'Xương' - 'sương'); tiếng cuối của dòng tám lại vần với tiếng cuối của dòng sáu tiếp theo ('sương' - 'gương').
- Nhịp thơ: nhịp chẵn - 2/2/2 cho câu sáu và 4/4 cho câu tám.
- Kết hợp thanh âm:
=> Nhận định: Thanh âm trong bài ca dao tuân theo đúng quy luật thơ lục bát với tiếng sáu và tám thanh bằng, còn tiếng thứ tư thanh trắc.
* Bài ca dao 2:
- Phương thức gieo vần: Tiếng cuối ở dòng sáu vần với tiếng thứ sáu của dòng tám ('xa' - 'ba', 'trông' - 'sông'); tiếng cuối của dòng tám lại vần với tiếng cuối của dòng sáu tiếp theo ( 'đồng - trông').
- Nhịp thăng bình: 2/2/2 với câu sáu và 4/4 với câu tám.
- Sự kết hợp của thanh điệu:
=> Nhận xét: Thanh điệu trong bài ca dao tuân thủ theo quy luật thơ lục bát, với tiếng sáu và tám được thể hiện bằng thanh bằng, còn tiếng thứ tư có thanh trắc.
Soạn văn bài Chùm ca dao về quê hương đất nước ngắn gọn, Ngữ văn lớp 6 - KNTT
Câu hỏi 3 trang 92 Sgk Ngữ văn 6 tập 1:
Đặc điểm biến thể của thơ lục bát trong bài ca dao thứ ba thể hiện qua:
- Số âm tiết: Bài thơ thứ ba không tuân thủ quy tắc cặp câu sáu và tám song hành. Thay vào đó, nó được cấu trúc thành ba câu với sáu tiếng và câu cuối với tám tiếng.
- Hiệp vần: Bài ca dao không tuân thủ quy tắc hiệp vần theo lối tiếng cuối dòng sáu vần với tiếng cuối dòng tám, mà bắt vần một cách tự do.
+ Tiếng đầu câu một 'Ba' kết hợp với tiếng cuối câu một 'Đá' và tiếng đầu của câu hai 'Dạ', 'ba'.
+ Cặp câu cuối không chia sẻ vần.
- Thanh điệu: Với sáu tiếng trong ba câu đầu, bài thơ không đáp ứng đúng quy tắc về thanh của thơ lục bát.
=> Nhận xét: Bài ca dao số ba đã biến đổi số tiếng của thơ lục bát từ sáu - tám sang sáu - sáu. Thay đổi này ảnh hưởng đến cách bắt vần và phối thanh, khiến bài thơ không tuân theo đúng luật thơ lục bát.
Câu hỏi 4 trang 92 Sgk Ngữ văn 6 - tập 1:
- Trong cụm từ 'gương nước Tây Hồ' tác giả sử dụng biện pháp ẩn dụ.
- Mục đích: làm cho miêu tả về mặt nước Tây Hồ trở nên sinh động, nổi bật vẻ trong trẻo, tĩnh lặng.
Câu hỏi 5 trang 92 Sgk Ngữ văn 6 - tập 1:
- Tình cảm sâu sắc của tác giả dân gian hiện rõ trong lời nhắn: lòng trọng thương và tự hào về vẻ đẹp của quê hương, đồng thời là sự ghi chép tận cùng về bản sắc dân tộc.
- Các câu ca dao chứa từ 'ai' hoặc lời nhắn 'Ai ơi':
'Ai vô Bắc Hà thăm đây
Lúa vàng ruộng bậc đều cày.'
'Ai đến Bình Định ngắm nhìn
Phụ nữ nơi đây cũng võ quyền, múa roi điệu nghệ nghiêng ngả'.
'Người tạo dựng bể này là ai?
Cho kẻ kia đói, cạn cho kẻ gầy, đầy cò con'
Câu hỏi 6 trang 92 Sgk Ngữ văn 6 - tập 1:
Bài thơ thứ ba đã mô tả về vẻ đẹp tự nhiên của xứ Huế qua:
- Các từ ngữ chỉ địa danh: Đông Ba, Đập Đá, Vĩ Dạ, ngã ba Sình.
- Hình ảnh: Dòng sông trở nên huyền bí vào đêm trăng sáng, hò vang vọng âm nhạc ru hồn người.
=> Hãy tưởng tượng về bức tranh tĩnh lặng của cảnh sông nước, hòa mình trong không khí thơ mộng.
Câu hỏi 7 trang 92 Sgk Ngữ văn 6- tập 1:
Tác giả dân gian thể hiện tình cảm, cảm xúc đặc biệt của mình đối với quê hương và đất nước qua các câu ca dao: Sự trân trọng, tình yêu mến, tự hào về vẻ đẹp của quê hương và đất nước được thấu hiểu và gửi gắm một cách chân thành.
* Kết nối với nội dung đọc
Mô tả về một điểm tham quan tại quê hương Việt Nam theo cảm nhận của em.
Việt Nam, với những vẻ đẹp tuyệt vời, mỗi miền đất đều góp phần làm nên bức tranh quê hương tươi đẹp. Trong số đó, em rơi vào ánh nhìn thích thú nhất với vẻ đẹp tinh khôi của thành phố Đà Lạt. Khí hậu ôn hòa và thiên nhiên hùng vĩ tại Đà Lạt đã in sâu trong trí não của em. Những thảo nguyên xanh mướt, những cánh đồng hoa rực rỡ tạo nên một bức tranh tuyệt vời. Khi đặt chân đến Đà Lạt, em như bước vào một thiên đàng yên bình, nơi mà cuộc sống trở nên nhẹ nhàng và thư thái.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - HẾT - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Em muốn chia sẻ cảm xúc của mình về danh lam thắng cảnh quê hương. Những câu ca dao trên đã gợi mở trong em những cảm nhận sâu sắc về vẻ đẹp của quê hương. Hơn nữa, em còn có thể tham khảo thêm các bài văn mẫu khác để làm giàu thêm vốn từ vựng và ý tưởng cho bài văn của mình:
- Thực hành tiếng Việt trang 92
- Chuyện cổ nước mình
