
Chuẩn bị 1
Câu 1 (trang 44, SGK Ngữ văn lớp 8, tập 1)
Đọc trước bài thơ Nếu mai em trở lại Chiêm Hoá; tìm hiểu thêm thông tin về tác giả Mai Liễu.
Phương pháp giải:
Đọc và tìm hiểu về tác giả
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Tác giả Mai Liễu (1949-2020), dân tộc Tày, quê quán: Tuyên Quang. Ông chủ yếu viết về quê hương và tình người miền núi. Mỗi bài thơ là một cánh cửa mở ra tâm hồn đầy tình yêu thương của nhà thơ dành cho quê hương, nguồn gốc của mình.
Chuẩn bị 2
Câu 2 (trang 44, SGK Ngữ văn lớp 8, tập 1)
Hãy tìm hiểu và chia sẻ ấn tượng của em về cảnh thiên nhiên và con người ở vùng núi phía Bắc nước ta vào mùa xuân.
Phương pháp giải:
Tìm hiểu và chia sẻ ấn tượng về cảnh thiên nhiên và con người ở vùng núi phía Bắc nước ta vào mùa xuân.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Mùa xuân ở vùng núi phía Bắc nước ta rất đẹp, đầy sức sống của thiên nhiên. Con người ở đây sống mộc mạc, giản dị.
Đọc hiểu 1
Câu 1 (trang 45, SGK Ngữ văn lớp 8, tập 1)
Chỉ ra biện pháp tu từ nhân hoá trong khổ thơ.
Phương pháp giải:
Đọc khổ thơ 2 và tìm biện pháp tu từ nhân hoá.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Biện pháp tu từ nhân hoá:
“Đá ngồi dưới bến, cứ như là một ông thần trẻ lại”
Đọc hiểu 2
Câu 2 (trang 46, SGK Ngữ văn lớp 8, tập 1)
Dòng thơ nào được lặp lại trong khổ cuối?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ khổ cuối.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Dòng thơ được lặp lại trong khổ cuối: Nếu mai em về Chiêm Hoá.
CH cuối bài 1
Câu 1 (trang 46, SGK Ngữ văn lớp 8, tập 1)
Xác định bố cục và mạch cảm xúc của bài thơ Nếu mai em về Chiêm Hoá.
Phương pháp giải:
Đọc văn bản và xác định bố cục, mạch cảm xúc.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Bố cục:
Khổ 1, 2: Bức tranh thiên nhiên mùa xuân ở Chiêm Hóa.
Khổ 3, 4: Miêu tả vẻ đẹp của những cô gái vùng Chiêm Hóa.
Khổ 5: Lễ hội xuân ở Chiêm Hóa.
- Mạch cảm xúc: Cảm xúc, kỷ niệm của nhà thơ về Chiêm Hoá.
CH cuối bài 2
Câu 2 (trang 46, SGK Ngữ văn lớp 8, tập 1)
Tác giả sử dụng những hình ảnh, chi tiết nào để thể hiện bức tranh thiên nhiên và con người trong mùa xuân? Chia sẻ ấn tượng, nhận xét của em về bức tranh đó (Gợi ý: về màu sắc, sức sống; về những nét đặc trưng của mùa xuân ở vùng núi phía Bắc,…)
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Những hình ảnh, chi tiết thể hiện bức tranh thiên nhiên và con người trong mùa xuân: mưa tơ rét lộc, sông Gâm đôi bờ cát trắng, đá ngồi trông nhau, Non Thần như trẻ lại, cô gái Dao, cô gái bản Tày.
→ Nhận xét: Bức tranh thiên nhiên và con người hiện lên với những màu sắc tươi sáng, không khí tươi vui tràn đầy sức sống khi mùa xuân đến.
CH cuối bài 3
Câu 3 (trang 46, SGK Ngữ văn lớp 8, tập 1)
Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nhân hoá được sử dụng trong các khổ thơ 2, 4 của văn bản.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ hai khổ thơ 2, 4
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Khổ 2:
- Đá - ngồi, trông nhau.
- Non Thần - trẻ lại.
→ Tác dụng: Làm cho sự vật có hồn, bức tranh thiên nhiên mùa xuân trở nên sống động.
Khổ 4:
Mùa xuân - lạc đường.
→ Tác dụng: Gợi vẻ đẹp của các cô gái bản Tày, vẻ đẹp khiến cho mùa xuân mải mê say đắm đến mức lạc đường.
CH cuối bài 4
Câu 4 (trang 46, SGK Ngữ văn lớp 8, tập 1)
Tìm các từ đồng nghĩa với từ “về” trong dòng thơ “Nếu mai em về Chiêm Hoá”. Theo em, tại sao nên chọn từ “về”?
Phương pháp giải:
Tìm các từ đồng nghĩa với từ “về” và lý giải.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Các từ đồng nghĩa với từ về: quay lại, trở lại, đến,....
Nên chọn từ “về” vì nó mang lại cảm giác thân quen như người đi xa quay về nơi có mối liên kết gắn bó, coi đó như nhà mình, quê hương mình, hoặc người nhà mình
CH cuối bài 5
Câu 5 (trang 46, SGK Ngữ văn lớp 8, tập 1)
Bài thơ thể hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả với quê hương?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Bài thơ thể hiện tình yêu, nỗi nhớ của tác giả đối với quê hương mình.
CH cuối bài 6
Câu 6 (trang 46, SGK Ngữ văn lớp 8, tập 1)
Giả sử sau dấu ba chấm “Nếu mai em về…” là tên vùng đất quê hương em, thì em sẽ chia sẻ những hình ảnh, chi tiết nào của quê hương mình? Vì sao em lại chọn các chi tiết, hình ảnh ấy?
Phương pháp giải:
Đưa ra câu trả lời và lý giải hợp lý.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Nếu sau dấu ba chấm là tên vùng đất quê hương em thì em sẽ chia sẻ hình ảnh những đồng lúa chín, những đàn trâu chiều chiều gặm cỏ, những hàng cây xanh mát mỗi trưa hè. Em chọn những hình ảnh ấy bởi vì đó là những điểm đặc trưng nổi bật của quê hương em, làm cho em có cảm giác yên bình mỗi khi nhớ về.
