
Chuẩn bị 1
Câu 1 (trang 44, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Đọc trước bài thơ Nếu ngày mai em về Chiêm Hóa; tìm hiểu thêm thông tin về tác giả Mai Liễu.
Phương pháp giải:
Đọc và tìm hiểu về tác giả
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Tác giả Mai Liễu (1949-2020), dân tộc Tày, quê quán: Tuyên Quang. Ông viết nhiều đề tài, nhưng tập trung vào quê hương và tình người miền núi. Mỗi bài thơ của ông như một cánh cửa mở ra tâm hồn đầy tình yêu thương với quê hương, nguồn cội của mình.
Chuẩn bị 2
Câu 2 (trang 44, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Hãy tìm hiểu và chia sẻ ấn tượng của bạn về cảnh thiên nhiên và con người ở vùng núi phía Bắc nước ta vào mùa xuân.
Phương pháp giải:
Tìm hiểu và chia sẻ ấn tượng về cảnh thiên nhiên và con người ở vùng núi phía Bắc nước ta vào mùa xuân.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Mùa xuân ở vùng núi phía Bắc nước ta thật đẹp, tràn đầy sức sống của thiên nhiên. Con người ở đây mộc mạc, giản dị.
Đọc hiểu 1
Câu 1 (trang 45, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Chỉ ra biện pháp tu từ nhân hoá trong khổ thơ.
Phương pháp giải:
Đọc khổ 2 và tìm biện pháp tu từ nhân hoá.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Biện pháp tu từ nhân hoá:
“ Đá ngồi dưới bến trông nhau
Non Thần hình như trẻ lại”
Đọc hiểu 2
Câu 2 (trang 46, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Đoạn thơ nào được lặp lại trong khổ cuối?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ khổ cuối.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Đoạn thơ được lặp lại trong khổ cuối: Nếu mai em về Chiêm Hóa.
CH cuối bài 1
Câu 1 (trang 46, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Xác định hồi kết và dòng cảm xúc của bài thơ Nếu mai em về Chiêm Hóa.
Phương pháp giải:
Đọc văn bản và xác định cấu trúc, dòng cảm xúc.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Cấu trúc:
Khổ 1, 2: Miêu tả thiên nhiên mùa xuân ở Chiêm Hóa.
Khổ 3, 4: Sự đẹp của phụ nữ Chiêm Hóa.
Khổ 5: Lễ hội xuân ở Chiêm Hóa.
- Dòng cảm xúc: Nỗi nhớ, tình cảm mà nhà thơ dành cho Chiêm Hóa.
CH cuối bài 2
Câu 2 (trang 46, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Tác giả sử dụng những hình ảnh, chi tiết nào để mô tả bức tranh thiên nhiên và con người trong mùa xuân? Hãy chia sẻ ấn tượng, nhận xét của bạn về bức tranh đó (Gợi ý: về màu sắc, sức sống; về những đặc điểm của mùa xuân ở vùng núi phía Bắc,…)
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Những hình ảnh, chi tiết thể hiện bức tranh thiên nhiên và con người trong mùa xuân: mưa tơ rét lộc, sông Gâm hai bên cát trắng, đá ngồi nhìn nhau, Non Thần như trẻ lại, cô gái Dao, cô gái bản Tày.
→ Nhận xét: Bức tranh thiên nhiên và con người hiện lên với những màu sắc tươi sáng, không khí tràn đầy sức sống khi mùa xuân đến.
CH cuối bài 3
Câu 3 (trang 46, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nhân hoá được sử dụng trong các khổ thơ 2, 4 của văn bản.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ hai khổ thơ 2, 4
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Khổ 2:
- Đá - ngồi, nhìn nhau.
- Non Thần - trẻ lại.
→ Tác dụng: Làm cho sự vật có linh hồn, bức tranh thiên nhiên mùa xuân trở nên sống động.
Khổ 4:
Mùa xuân - lạc đường.
→ Tác dụng: Gợi vẻ đẹp của các cô gái bản Tày, vẻ đẹp khiến cho mùa xuân say mê đến mức lạc đường.
CH cuối bài 4
Câu 4 (trang 46, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Tìm các từ đồng nghĩa với từ “về” trong dòng thơ “Nếu mai em về Chiêm Hóa”. Theo bạn, tại sao nên chọn từ “về”?
Phương pháp giải:
Tìm các từ đồng nghĩa với từ “về” và giải thích.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Các từ đồng nghĩa với từ “về”: quay lại, lại, đến,....
Nên chọn từ “về” vì nó mang lại cảm giác thân quen như việc trở lại nơi mình có quan hệ gắn bó, coi như là nhà mình, quê hương mình, hoặc người thân mình.
CH cuối bài 5
Câu 5 (trang 46, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Bài thơ thể hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả với quê hương?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Bài thơ thể hiện tình yêu, nỗi nhớ của tác giả đối với quê hương của mình.
CH cuối bài 6
Câu 6 (trang 46, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Giả sử sau dấu ba chấm “Nếu mai em về…” là tên vùng đất quê hương của em, thì em sẽ chia sẻ những hình ảnh, chi tiết nào của quê hương? Vì sao em lại chọn các chi tiết, hình ảnh đó?
Phương pháp giải:
Đưa ra câu trả lời và giải thích hợp lý.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Nếu sau dấu ba chấm là tên vùng đất quê hương của em thì em sẽ chia sẻ về những cánh đồng lúa chín, những đàn trâu chiều chiều gặm cỏ, những hàng cây xanh mát mỗi trưa hè. Em chọn những hình ảnh đó vì đó là những điểm đặc trưng nổi bật của quê hương em, chúng khiến em cảm thấy bình yên mỗi khi nhớ về.
