
Hướng dẫn
(trang 51, SGK Ngữ văn lớp 8, tập 2)
1.1. Bài 7 tiếp tục phát triển kỹ năng nghe và tóm tắt nội dung thuyết trình, theo dõi từ Bài 3 và Bài 5. Yêu cầu cụ thể trong bài này là nghe và tóm tắt nội dung của buổi thuyết trình về một bài thơ.
1.2. Để nghe và tóm tắt nội dung buổi thuyết trình về một bài thơ, học sinh cần xem lại các yêu cầu đã được đề cập ở Bài 3, Bài 5 và chú ý đến những điểm sau:
- Xác định rõ vấn đề và thời gian diễn giả sẽ trình bày.
- Đọc trước bài thơ sẽ được trình bày; tìm hiểu thêm về tác giả và một số ý kiến, bài viết xoay quanh tác phẩm.
- Chuẩn bị các công cụ để ghi chú và tóm tắt nội dung buổi thuyết trình như giấy, bút, sổ tay, máy tính cá nhân (nếu có).
- Biết tóm tắt buổi thuyết trình theo ba phần: mở đầu, phát triển và kết luận; ghi chú các điểm cần lưu ý, ý kiến khác biệt, vấn đề chưa hiểu để yêu cầu diễn giả giải thích thêm hoặc tham gia ý kiến khi thảo luận.
Luyện tập
(trang 51, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Chọn một trong hai câu hỏi sau:
(1) Nghe và tóm tắt nội dung buổi thuyết trình về bối cảnh lịch sử, giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ “Vịnh Khoa Thi Hương' (Trần Tế Xương).
(2) Nghe và tóm tắt nội dung của buổi thuyết trình về một bài thơ tự chọn.
Cách tiếp cận:
Chọn một đề bài và thực hiện
Chi tiết giải thích:
*Bối cảnh lịch sử: Vào những năm 60 của thế kỉ XIX, Việt Nam đối mặt với khủng hoảng nghiêm trọng. Các cuộc nổi dậy của nông dân tiếp tục bùng nổ mạnh mẽ trong những năm cuối thế kỉ XIX.
* Ý nghĩa của nội dung:
- Bài thơ 'Vịnh khoa thi hương' nằm trong đề tài thi cử - một đề tài quen thuộc trong sáng tác của Tú Xương. Tác giả tái hiện lại cảnh kỳ thi năm Đinh Dậu (1897) tại trường Hà Nam, thể hiện sự thương cảm và đau đớn trước thảm cảnh của con người trước sự suy đồi của các nhà Nho trong thời kỳ suy thoái của Nho học.
- Bài thơ phản ánh một phần thực tế rối ren, lạc hậu của xã hội thực dân phong kiến đầu thế kỷ, đồng thời thể hiện tâm trạng của tác giả trước tình hình đất nước.
* Ý nghĩa văn học:
- Sử dụng kỹ thuật đối lập, đảo ngữ
- Sử dụng ngôn ngữ phong phú nhưng giản dị, trong trẻo, và giàu cảm xúc
