Buzz
Phần I
TIẾP CẬN BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
Đọc văn bản (trang 61, 62, 63 SGK Ngữ văn 9 tập 2) và trả lời các câu hỏi.
a) Vấn đề nghị luận của văn bản này là gì? Đặt một tiêu đề phù hợp cho văn bản.
b) Vấn đề nghị luận được tác giả triển khai qua những quan điểm nào? Tìm những câu diễn đạt hoặc tóm lược quan điểm của văn bản.
c) Để khẳng định các quan điểm, tác giả đã lập luận (hướng dẫn, phân tích, chứng minh) như thế nào? Nhận xét về những lập luận được tác giả đưa ra để làm sáng tỏ cho từng quan điểm. (Gợi ý: Những lập luận đó được lấy từ đâu, bao gồm những điều gì?)
Trả lời:
a.
- Vấn đề nghị luận của văn bản này là về những phẩm chất, đức tính đẹp đẽ đáng yêu của anh thanh niên làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long.
- Văn bản có thể được đặt tên Hình ảnh anh thanh niên làm công tác khí tượng trong truyện ngắn 'Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long.
b. Tóm tắt các luận điểm của vấn đề nghị luận tìm những câu có ý nghĩa nêu lên hoặc tóm tắt luận điểm của bài văn:
- Dù được mô tả nhiều hay ít, trực tiếp hay gián tiếp, nhân vật nào của “Lặng lẽ Sa Pa” đều hiện lên với nét cao quý đáng khâm phục. Trong đó, anh thanh niên làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu - nhân vật chính của tác phẩm đã để lại cho chúng ta nhiều ấn tượng khó phai mờ. (Các câu nêu vấn đề nghị luận).
- Đầu tiên, nhân vật anh thanh niên này đẹp ở tấm lòng yêu đời, yêu nghề, ở tinh thần trách nhiệm cao với công việc vất vả của mình. (Câu nêu luận điểm).
- Tuy nhiên, anh thanh niên này thực sự đáng yêu với sự “thèm người”, lòng hiếu khách đến nồng nhiệt, và sự quan tâm đến người khác một cách chu đáo. (Câu nêu luận điểm)
- Công việc vất vả, có những đóng góp quan trọng cho đất nước nhưng người thanh niên hiếu khách và sôi nổi ấy lại rất khiêm tốn. (Câu nêu luận điểm)
- Cuộc sống của chúng ta... thực sự đáng tin yêu. (Đoạn cuối bài - những câu cô đúc vấn đề nghị luận).
c. Để khẳng định các luận điểm, người viết đã lập luận (dẫn dắt, phân tích, chứng minh) một cách thuyết phục.
- Các luận điểm của người viết nêu lên rõ ràng ngắn gọn và tạo được ấn tượng đối với người đọc.
- Mỗi luận điểm đã được phân tích chứng minh một cách rõ ràng, với các dẫn chứng cụ thể. Các luận cứ đều được minh họa sinh động bởi những chi tiết, hình ảnh đặc sắc trong tác phẩm.
- Bài văn cũng được người viết dẫn dắt tự nhiên với bố cục chặt chẽ. Người viết tự đề xuất vấn đề, sau đó phân tích diễn giải, và sau cùng là khẳng định, nâng cao vấn đề cần được nghị luận.
Phần II
THỰC HÀNH
Đọc đoạn văn (trang 64 SGK Ngữ văn 9 tập 2) và trả lời câu hỏi: Vấn đề nghị luận của đoạn văn là gì? Đoạn văn nêu lên những ý chính gì? Những ý đó giúp ta hiểu thêm điều gì về nhân vật lão Hạc?
Giải đáp:
Phân đoạn nghị luận: sự ra đi của nhân vật lão Hạc, qua đó thể hiện sự cao quý trong phẩm chất của ông trong truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao.
- Những điểm chính trong đoạn văn:
+ Lão Hạc đối diện với sự lựa chọn giữa sống và chết;
+ Ông đã chọn cái chết thay vì phải sống trong cảnh khổ đau, nhục nhã.
+ Sự kết thúc của lão đã gieo mầm cho sự sống.
- Đoạn văn làm cho chúng ta rõ hơn về nhân vật lão Hạc:
+ Đó là hành động hy sinh cao cả.
+ Đó là biểu hiện của nỗi đau về số phận con người.
