Buzz
Những đứa con trong gia đình của Nguyễn Thi kể về các con trong một gia đình truyền thống yêu nước, căm thù kẻ thù, và trung thành với quê hương và cách mạng. Tác phẩm được học trong chương trình Ngữ văn lớp 12.
Mytour giới thiệu tài liệu Soạn văn 12: Những đứa con trong gia đình. Các bạn học sinh có thể tham khảo chi tiết nội dung dưới đây.
Soạn bài Những đứa con trong gia đình - Mẫu 1
1. Tác giả
- Nguyễn Thi (1928 - 1968), còn được biết đến với bút danh khác là Nguyễn Ngọc Tấn, tên thật là Nguyễn Hoàng Ca.
- Sinh ra tại xã Quần Phương Thượng (hiện nay là xã Hải Anh), huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định.
- Mồ côi cha từ khi mới mười tuổi, mẹ cũng sớm ra đi, Nguyễn Thi phải sống nhờ vào người thân nên tuổi thơ khó khăn, đầy vất vả.
- Năm 1943, ông sang Sài Gòn theo người anh, phải vừa làm vừa tự học.
- Vào năm 1945, Nguyễn Thi tham gia vào cách mạng và gia nhập vào lực lượng vũ trang.
- Trong cuộc chiến chống thực dân Pháp, ông tham gia công tác tuyên truyền, kết hợp cả việc chiến đấu và hoạt động văn nghệ.
- Năm 1954, ông rời Nam và tham gia làm việc tại Tạp chí Văn nghệ Quân đội.
- Năm 1962, Nguyễn Thi quay lại miền Nam và tham gia sáng lập tạp chí Văn nghệ Quân giải phóng.
- Trong cuộc tấn công Mậu Thân năm 1968, ông hy sinh tại Sài Gòn.
- Ông để lại nhiều tác phẩm nổi tiếng như Trăng sáng (1960), Đôi bạn (1962), Những đứa con trong gia đình (1966)...
2. Cấu trúc
a. Hoàn cảnh viết
Những đứa con trong gia đình được sáng tác vào tháng 2 năm 1966. Đó là thời điểm ông đang hoạt động tại tạp chí Văn nghệ Quân giải phóng, trong những ngày gian khổ của cuộc chiến.
b. Bố cục
Gồm hai phần:
- 1. Phần đầu đến “và những mũi lê nhọn hoắt trong đêm đang bắt đầu xung phong…”: Việt bị thương ở chiến trường, mất ý thức nhiều lần.
- 2. Phần còn lại: Việt nhớ lại về những ngày sống ở nhà trước khi nhập ngũ.
c. Tóm tắt
Hai anh em Chiến và Việt là con của một gia đình gặp nhiều biến cố và mất mát: cha bị quân Pháp hành quyết khi Việt mới chín tuổi, mẹ vừa bị lính Mỹ bắn chết. Khi trưởng thành, cả hai đều phải nhập ngũ. Nhờ sự giúp đỡ của chú Năm, cả hai được vào quân ngũ. Trong trận đánh khốc liệt tại một khu rừng cao su, Việt tiêu diệt một xe bọc thép địch và sáu binh sĩ Mỹ nhưng cũng bị thương nặng, lạc đồng đội, một mình nằm trên chiến trường đầy bom mìn và đạn dược. Việt mất ý thức, sau đó tỉnh lại nhiều lần. Mỗi khi tỉnh lại, anh nhớ về gia đình, về những người thân yêu như mẹ, chú Năm, chị Chiến…
d. Ý nghĩa tiêu đề
- Tiêu đề “Những đứa con trong gia đình” không chỉ phản ánh về vị thế thế hệ của hai nhân vật Chiến và Việt mà còn chứa đựng ý nghĩa sâu xa. Tác phẩm được kể lại qua dòng hồi tưởng của Việt khi đang bị thương nặng, phải nằm trên chiến trường. Anh nhớ về gia đình, nhưng thực tế, gia đình ấy đã không còn nữa. Ba mẹ đã bị quân địch giết chết, nhà đã được cho mượn để làm trường học, bàn thờ cũng đã được gửi đi. Chỉ còn lại một câu chuyện được kể lại trong tâm trí của Việt. Điều này thể hiện ý nghĩa sâu sắc về gia đình trong nhận thức của những đứa con.
- Tiêu đề trên đã thể hiện mối liên kết giữa những đứa con với truyền thống của gia đình. Chỉ khi khám phá nguồn gốc truyền thống của gia đình, ta mới hiểu được vẻ đẹp của những đứa con.
- Tiêu đề còn gợi nhớ về người dân trong một quốc gia. Các gia đình kế thừa nhau và tạo nên truyền thống của dân tộc.
2. Hiểu văn bản
a. Nhân vật Chiến:
- Về ngoại hình: “hai cánh tay tròn trịa ... chắc chắn”, giống hình ảnh từ cách ứng xử với em út, biết quan tâm lo lắng cho mọi việc (đặc biệt trước khi xa nhà), Chiến cảm thấy như thể mình đang chảy trong máu “Tao cũng đã quyết định... nên tao cũng nghĩ thế”.
- Một cô gái trẻ phong phú tình cảm (san sẻ, quan tâm...).
- Một cô gái mang nét nữ tính: ngay cả khi ở trên chiến trường, vẫn không quên mang theo gương nhỏ.
- Can đảm, kiên cường: “nếu kẻ thù còn tồn tại, tôi sẽ không thể sống sót”...
b. Nhân vật Việt:
- Việt là một chàng trai trẻ, trong sáng và hồn nhiên:
- Luôn cạnh tranh để làm việc hơn chị: đi săn ếch, tiêu diệt kẻ thù, tham gia quân đội, ...
- Thích thú với những trò chơi hăng hái: bắn chim, câu cá, tham gia quân đội vẫn mang theo ná thun...
- Trước khi ra đi tòng quân, Việt vẫn thảnh thơi “nằm kềnh ra đùa với ván cười khì khì”, “nắm một con đom đóm ấp trong lòng bàn tay”, sau đó ngủ quên không biết khi nào.
- “Giấu chị như giấu của riêng” trước những lời trêu chọc của các anh trong đội.
- Bị thương trên chiến trường, không sợ kẻ địch, không sợ cái chết, chỉ sợ hồn ma mất đầu, khi gặp lại anh em thì vừa khóc vừa cười như đứa trẻ “khóc ở đây rồi lại cười ở đây”.
- Việt là một chàng trai nhạy cảm và đầy tình yêu thương: Yêu thương bố mẹ nên căm thù kẻ thù, quý trọng chị Chiến…
- Việt cũng là một chiến sĩ dũng cảm:
- Trong tuổi thơ: theo mẹ ra cầu đò tìm đầu bố, tấn công kẻ thù giết cha mình.
- Lớn lên: Chiến đấu với chị Chiến để tham gia quân đội mặc dù chưa đủ tuổi. Trên chiến trường, chiến đấu mạnh mẽ, dùng pháo tiêu tiêu diệt một xe bọc thép của kẻ thù. Khi bị thương nặng nhưng vẫn luôn ở trong tư thế chiến đấu, không bao giờ sợ hãi: “Tao sẽ đợi mày ... mày sẽ chạy trốn”.
=> Việt và Chiến chính là dòng sông tiếp theo, kế thừa những phẩm chất tốt đẹp từ dòng sông trước và chảy xa hơn dòng sông trước đó.
Soạn bài Vai trò của những đứa con trong gia đình - Mẫu 2
Soạn văn Vai trò của những đứa con trong gia đình chi tiết
I. Tác giả
- Nguyễn Thi (1928 - 1968), còn được biết đến với bút danh Nguyễn Ngọc Tấn, tên thật là Nguyễn Hoàng Ca.
- Quê quán tại xã Quần Phương Thượng (nay là xã Hải Anh), huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định.
- Ông mất cha từ năm mười tuổi, mẹ qua đời sau đó, Nguyễn Thi phải sống dựa vào người thân nên tuổi thơ cay đắng, khó khăn từ nhỏ.
- Năm 1943, ông đi theo anh trai vào Sài Gòn, kiếm sống bằng cách làm việc và tự học.
- Năm 1945, Nguyễn Thi tham gia phong trào cách mạng và tham gia vào lực lượng vũ trang.
- Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, ông tham gia công tác tuyên truyền, vừa chiến đấu vừa hoạt động văn nghệ.
- Năm 1954, ông chuyển ra Bắc và làm việc tại Tạp chí Văn nghệ Quân đội.
- Vào năm 1962, Nguyễn Thi quay trở lại miền Nam, đồng thời tham gia vào việc sáng lập tạp chí Văn nghệ Quân giải phóng.
- Vào năm 1968, trong cuộc tấn công lớn Mậu Thân, ông đã hy sinh tại Sài Gòn.
- Một số tác phẩm nổi bật: Trăng sáng (1960), Đôi bạn (1962), Những đứa con trong gia đình (1966)...
II. Tác phẩm
1. Bối cảnh sáng tác
Những đứa con trong gia đình ra đời vào tháng 2 năm 1966. Đây là thời kỳ gian khó khăn nhất khi tác giả đang làm việc tại tạp chí Văn nghệ Quân giải phóng.
2. Cấu trúc
Gồm hai phần:
- Phần 1. Từ đầu đến “và những mũi lê nhọn hoắt trong đêm đang bắt đầu xung phong…”. Việt bị thương ở chiến trường, mất ý thức nhiều lần.
- Phần 2. Phần còn lại. Nhân vật nhớ về thời thơ ấu trước khi tham gia tòng quân.
3. Tóm tắt
Hai chị em Chiến và Việt là con của một gia đình đau thương: cha mất từ khi họ còn nhỏ, cha bị Pháp giết hồi chín tuổi, mẹ cũng mới bị quân Mỹ bắn chết. Khi lớn lên, cả hai đều tham gia vào quân đội. Nhờ sự giúp đỡ của chú Năm, cả Việt và Chiến đều được đi tòng quân. Trong một trận đánh gay go ở rừng cao su, Việt tiêu diệt một xe bọc thép của quân Mỹ và sáu binh sĩ, nhưng anh cũng bị thương nặng, lạc mất đồng đội, nằm một mình trên chiến trường đầy mìn bom. Việt mất ý thức, tỉnh dậy nhiều lần. Mỗi khi tỉnh dậy, Việt nhớ về gia đình, nhớ về mẹ, chú Năm, chị Chiến...
4. Ý nghĩa của tiêu đề
- Tiêu đề “Những đứa con trong gia đình” không chỉ nói về vị trí của Chiến và Việt trong gia đình mà còn chứa đựng nhiều ý nghĩa sâu xa. Tác phẩm được kể từ góc nhìn của Việt khi anh nằm trên chiến trường với những hồi ức về gia đình đã mất. Ba má bị kẻ thù giết, nhà biến thành trường học, bàn thờ chuyển sang nhà chú Năm, còn Chiến và Việt thì tham gia tòng quân. Gia đình chỉ còn lại trong ký ức của Việt. Điều này làm nổi bật ý nghĩa sâu sắc về gia đình trong lòng con người.
- Tiêu đề cũng thể hiện mối liên kết giữa các con với truyền thống gia đình. Để hiểu rõ hơn về ý nghĩa của những đứa con, cần phải tìm hiểu về nguồn gốc của gia đình.
- Tiêu đề còn gợi nhớ về người dân trong một quốc gia. Các gia đình liên kết với nhau để tạo nên truyền thống dân tộc.
III. Đọc - hiểu văn bản
1. Vẻ đẹp của dòng sông truyền thống
a. Vẻ đẹp của khúc sông xưa
- Cha Việt là một cán bộ cách mạng, trung thành với Đảng và đã bị kẻ thù giết hại.
- Mẹ Việt là một người phụ nữ mạnh mẽ, kiên cường nhưng cũng rất dũng cảm: đã dám đòi lại sống của chồng bằng cách điều tra và đưa ra yêu cầu công bằng...
- Chú Năm - người gìn giữ truyền thống gia đình qua cuốn sổ: người lao động đơn giản, mang trong mình tâm hồn của một nghệ sĩ.
=> Khúc sông nguồn cống hiến những nét đẹp truyền thống của gia đình.
b. Vẻ đẹp của dòng sông dưới:
*Nhân vật Chiến:
- Về ngoại hình: “đôi bắp tay tròn trịa ... vững chãi”, di truyền máu mẹ từ cái cách chăm sóc em út, biết quan tâm mọi việc một cách tỉ mỉ (đặc biệt trước những đêm trước khi xa nhà), Chiến cảm thấy mình hòa mình vào dòng máu “Tao cũng đã suy nghĩ kỹ... tao cũng nghĩ vậy”.
- Một cô gái trẻ tuổi giàu tình cảm (sẵn lòng nhường nhịn, quan tâm...).
- Một cô gái mềm mại: ngay cả khi ở trên chiến trường, vẫn không quên mang theo gương nhỏ.
- Gan góc, kiên định: “nếu gặp kẻ thù, tôi sẽ không ngần ngại”...
*Nhân vật Việt:
- Việt là một chàng trai trẻ tuổi, trong sáng và ngây thơ:
- Luôn cạnh tranh để được hơn chị: đi bắt ếch, tiêu diệt kẻ thù, tham gia quân đội, ...
- Yêu thích những trò chơi năng động: săn chim, câu cá, tham gia quân đội vẫn giữ ná thun...
- Vào đêm trước khi ra quân, Việt vẫn không quên tận hưởng cuộc sống: “lăn kềnh trên ván cười lớn”, “ôm con dế úp trong lòng bàn tay”, rồi ngủ mê lúc nào không hay.
- “Giấu chị như giấu của riêng” trước sự trêu chọc của đồng đội.
- Bị thương trên chiến trường, không sợ kẻ thù, không sợ tử vong, chỉ sợ những hồn ma không đầu, khi gặp lại anh em vừa khóc vừa cười như một đứa trẻ “khóc ầm lên sau đó lại mỉm cười”.
- Việt là một chàng trai nhạy cảm và tràn đầy tình yêu thương.
- Việt cũng là một chiến sĩ can đảm:
- Khi còn nhỏ: theo mẹ đi đòi lại quyền lợi của gia đình, đấu tranh với kẻ giết cha.
- Lớn lên: Đấu tranh để được tham gia quân đội với chị Chiến dù chưa đủ tuổi. Trên chiến trường, anh chiến đấu dũng cảm, sử dụng súng pháo để tiêu diệt một xe bọc thép của kẻ thù. Khi bị thương nặng nhưng vẫn giữ tư thế chiến đấu, không sợ hãi: “Tôi sẽ đợi bạn đến... bạn sẽ là người chạy trốn”.
=> Việt và Chiến đại diện cho phần dòng sông dưới, kế thừa những giá trị tốt đẹp từ dòng sông trên và lan tỏa xa hơn dòng sông trước.
2. Ý nghĩa chi tiết khiêng bàn thờ má
- Tóm tắt nội dung chính và dẫn dắt đến chi tiết:
- Sau khi nhận được sự đồng ý từ chú Năm, hai chị em quyết định đi tòng quân cùng nhau. Chiến và Việt cẩn thận sắp xếp việc nhà trước khi ra đi.
- Vào buổi sáng của ngày lên đường, hai chị em chuẩn bị cơm cúng cho má. Chiến nấu cơm trong nhà bếp, còn Việt đi câu cá.
- Sau khi cúng cơm và nước, các cháu dọn dẹp đồ đạc trong nhà. Hai chị em cùng nhau khiêng bàn thờ má qua nhà chú Năm, băng qua cánh đồng trước cửa, đi theo lối đi dẫn vào vườn với hương thơm của hoa cam, con đường từng bước má đã đi để lội qua cánh đồng này sang đất khác...
- Ý nghĩa chi tiết:
- Thể hiện tình yêu thương sâu đậm và mối quan hệ đầy cảm động giữa hai chị em: Việt và Chiến đã chuyển toàn bộ đồ đạc trong nhà, chỉ trừ bàn thờ má - nơi được coi là linh thiêng nhất - sang nhà chú Năm.
- Thể hiện lòng yêu nước kết hợp với sự căm thù đối với kẻ thù: Bàn thờ của má biểu trưng cho sự thù hằn của hai chị em. Họ không chỉ đối mặt với kẻ thù cướp nước mà còn phải đối đầu với kẻ thù của gia đình Việt, kẻ đã cướp đi một gia đình hạnh phúc và hoàn chỉnh.
3. Ý nghĩa chi tiết cuốn sổ gia đình
- Cuốn sổ gia đình (hay còn gọi là gia phả) là một vật phẩm mà các gia đình thường dùng để ghi chép những tiểu sử, truyền thống của các thành viên trong gia đình.
=> Đây là một vật phẩm quan trọng đối với mỗi gia đình vì nó ghi lại chi tiết về nguồn gốc, thành phần gia đình cũng như những truyền thống của gia đình đó.
- Cuốn sổ gia đình của chú Năm: được viết bằng nét chữ cảm xúc của chính chú ấy.
- Ý nghĩa của cuốn sổ:
- Cuốn sổ ghi lại chiến công của một gia đình truyền thống cách mạng, từ thế hệ này qua thế hệ khác, tỏ lòng tự hào về truyền thống yêu nước.
- Cuốn sổ cũng phản ánh tội ác của kẻ thù, để thế hệ sau cảm nhận những nước mắt và máu của những người đi trước cho sự độc lập của dân tộc.
- Hình ảnh chú Năm trao cuốn sổ cho chị em Việt: sự kết nối giữa hai thế hệ. Thế hệ của chú Năm, ba má Việt đã khuất, giờ là thời của Chiến và Việt. Hai chị em là những người viết tiếp sử sách của gia đình và đất nước.
Soạn văn Những đứa con trong gia đình ngắn gọn
I. Trả lời câu hỏi
Câu 1. Trong đoạn trích Những đứa con trong gia đình, góc nhìn chủ yếu là của nhân vật nào? Cách trình bày này ảnh hưởng thế nào đến cấu trúc và tính cách nhân vật?
- Trong truyện Những đứa con trong gia đình, góc nhìn chủ yếu là của nhân vật Việt.
- Hiệu ứng của cách trình bày trên: Bám sát vào dòng hồi tưởng của nhân vật Việt, tạo ra một câu chuyện sống động, hấp dẫn.
Câu 2. Tác phẩm kể về một gia đình nông dân ở Nam Bộ. Truyền thống nào đã liên kết những thành viên trong gia đình này?
- Truyền thống yêu nước, căm thù giặc và lòng dũng cảm với cách mạng đã kết nối các thành viên trong gia đình này.
Câu 3. Phân tích và so sánh tính cách của nhân vật Chiến, Việt để làm sáng tỏ sự tiếp nối truyền thống của gia đình họ.
a. Tương đồng:
- Đại diện cho thế hệ tiếp theo trong dòng sông truyền thống gia đình.
- Tình thương gia đình sâu đậm.
- Tình yêu nước, căm thù kẻ thù và lòng trung thành với cách mạng.
b. Khác biệt:
* Chiến kiên định, sẵn sàng và cẩn thận:
- Quyết tâm: “Nếu giặc còn tồn tại, tôi sẽ không sống sót.”
- Dũng cảm, chu toàn: lo lắng cho cả người sống (viết thư cho chị Hai, gửi thằng em út) và người đã khuất (đưa bàn thờ má qua cho chú Năm); sắp xếp công việc gia đình (cho xã mượn nhà làm trường học, gửi đồ đạc và hai công mía cho chú, chuẩn bị ruộng cho bà con cấy...).
- Thừa kế tính cách, thói quen và hình ảnh của mẹ: cử chỉ, lời nói, cách sắp xếp nhà cửa giống hệt mẹ.
* Việt trong sáng, hồn nhiên nhưng vẫn rất mạnh mẽ:
- Có cái riêng của một chàng trai trẻ, tính cách còn ngây thơ, hiếu động: thích tranh giành hơn với chị, thích đi câu cá, bắn chim...
- Trước khi nhập ngũ: Thản nhiên thưởng thức cảm giác của tiếng cười, ôm đom đóm trong lòng tay và rơi vào giấc ngủ không rõ lúc.
- Với tình yêu thương dành cho chị Chiến, muốn giữ bí mật nhưng lòng không thể giấu.
- Bị thương ở trận, sợ hãi nhưng khi gặp bạn bè, cảm xúc xen lẫn giữa nước mắt và nụ cười.
- Dũng cảm và kiên nhẫn:
- Ôm mẹ đi yêu cầu công bằng, dám đương đầu với kẻ thù tàn bạo đã làm hại gia đình.
- Người lớn lên: Quyết tâm nhập ngũ để trả thù cho cha mẹ, chiến đấu can đảm, sử dụng pháo hạ gục một xe bọc thép của đối phương; bị thương nhưng luôn sẵn sàng chiến đấu: “Ta sẽ đợi mày! Mày có ở trên trời, dưới đất hay ở rừng rậm, ta vẫn chờ mày. Dù mày bắn ta, ta vẫn có thể bắn mày. Nghe thấy tiếng súng, ta sẽ tới đâm mày!...'
=> Chiến và Việt đại diện cho thế hệ trẻ miền Nam yêu nước trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Câu 4. Phân tích các dấu hiệu của sử thi trong đoạn này?
- Chủ đề: Chiến tranh.
- Nội dung: Câu chuyện về những con người trong một gia đình giàu có có truyền thống yêu nước. Sự liên kết mạnh mẽ giữa tình cảm gia đình và lòng yêu nước, cùng với truyền thống dân tộc, đã tạo nên sức mạnh vĩ đại của quê hương trong cuộc chiến chống Mỹ cứu nước.
- Nhân vật: Việt được mô tả theo phong cách sử thi,
- Ngôn ngữ: Phản ánh đậm nét văn hóa Nam Bộ
- Tinh thần: Tôn vinh, truyền cảm hứng...
II. Bài tập thực hành
Phân tích đoạn trò chuyện giữa Việt và Chiến trước khi nhập ngũ? Tính cách của hai nhân vật được thể hiện như thế nào trong cuộc trò chuyện này?
Gợi ý:
- Chị Chiến:
- Cách gọi: từ “mày - tao”, dần chuyển sang “chị em ta”, “chị - em”.
- Giọng điệu: quyết đoán và mạnh mẽ “Nếu giặc còn thì ta mất” - rõ ràng, không do dự; trong khi nói, chị Chiến tỏ ra suy nghĩ sâu sắc, nhưng vẫn giữ vững quyết định của mình, thể hiện sự tự tin; luôn tôn trọng em, luôn tham khảo ý kiến của em trước khi ra quyết định.
=> Chiến là một cô gái mạnh mẽ, tự tin và thông minh, là tấm gương mẫu trong gia đình. Cô thừa hưởng những phẩm chất tốt đẹp từ người mẹ đã khuất.
- Việt:
- Cách gọi: tôi - chị
- Giọng điệu: phản đối chị: “chị biết thế mà… rồi nói chưa”; đùa nghịch trong lúc nói chuyện; không quan tâm đến việc nhà: “Tôi nói chị suy nghĩ sao thì làm vậy mà…”; hỏi chị một cách hồn nhiên “Má dặn chị như vậy hả?”...
=> Nhân vật này là một chàng trai trẻ tuổi, tính cách ngây thơ, hồn nhiên, không lo lắng.
Soạn bài Mối liên kết trong gia đình - Mẫu 3
I. Đáp lại câu hỏi
Câu 1. Đoạn trích về Những đứa con trong gia đình được kể từ góc nhìn của nhân vật nào? Cách này ảnh hưởng thế nào đến cấu trúc câu chuyện và miêu tả tính cách của nhân vật?
- Đoạn trích về Những đứa con trong gia đình được lên lịch từ góc nhìn của nhân vật Việt.
- Cách này ảnh hưởng đến cấu trúc câu chuyện và miêu tả tính cách của nhân vật như thế nào: Đối với cấu trúc câu chuyện, tác giả có thể phát triển toàn bộ tác phẩm theo dòng kí ức đầy nghệ thuật của Việt một cách tự nhiên và logic, không bị ràng buộc bởi thứ tự thời gian. Đối với việc miêu tả tính cách của nhân vật, cách này giúp phản ánh một cách chân thực, sinh động và khách quan về tâm lý, tính cách của Việt và các nhân vật khác.
Câu 2. Tác phẩm kể về một gia đình nông dân Nam Bộ. Truyền thống nào đã liên kết những con người trong gia đình lại với nhau?
Truyền thống liên kết những thành viên trong gia đình với nhau là lòng yêu nước sâu sắc, sự căm hận đối với kẻ thù và lòng trung thành với cách mạng.
Câu 3. Phân tích và so sánh tính cách của Chiến và Việt để làm rõ sự kế thừa truyền thống gia đình.
a. Điểm giống nhau:
- Đại diện cho thế hệ sau
- Yêu thương gia đình sâu đậm, chung lòng thù hận cha mẹ với kẻ Mỹ - Ngụy.
- Tình yêu nước, lòng trung thành với cách mạng.
b. Khác biệt:
- Chiến là một cô gái mạnh mẽ, dũng cảm và chu toàn:
- Can đảm, quả cảm: “Là con gái mà… Nếu giặc còn thì tao mất.”
- Chăm chỉ, quan tâm: lo lắng cho cả người sống (viết thư cho chị Hai, gửi thằng em út ở với chú Năm) và người đã khuất (đặt lễ bàn cho mẹ sang nhà chú Năm); sắp xếp việc nhà khôn xiết (cho xã mượn nhà làm trường học, đồ đạc và hai công mía gửi chú, ruộng cho bà con cày cấy…).
- Mang trong mình những đặc điểm của người mẹ: cử chỉ, lời nói, cách quản lý nhà cửa giống hệt mẹ.
- Việt là một chàng trai trong trắng, đầy dũng cảm nhưng cũng rất hiếu động:
- Vẫn giữ tính cách trẻ con, ngây thơ, hăng hái: thường tranh giành với chị, thích đi câu cá, săn chim…; yêu quý chị Chiến nên “che chở chị như che chở của riêng mình”; sợ ma cụt đầu…
- Dũng cảm, kiên trì: theo mẹ đi đòi công đầu ba, dám đối đầu với kẻ thù giết người thân; Quyết tâm tham gia tòng quân để báo thù cho cha mẹ; chiến đấu dũng cảm, sử dụng pháo tiêu hạ gục một chiếc xe bọc thép của địch; bị thương nhưng luôn sẵn sàng chiến đấu: “Tao sẽ chờ mày! Trên trời có mày, dưới đất có mày, cả khu rừng này chỉ có mỗi mình tao. Mày có bắn tao thì tao cũng bắn được mày. Nghe súng nổ, còn súng nổ, các anh tao sẽ chạy tới đâm mày!...”
=> Chiến và Việt đại diện cho thế hệ trẻ miền Nam yêu nước trong những năm đấu tranh chống lại kẻ thù Mỹ nhằm cứu nước.
Câu 4. Phân tích những dấu hiệu của sự thiên hướng sử thi trong đoạn trích này?
- Chủ đề: Chiến tranh.
- Chủ đề: Những đứa con trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước. Sự kết hợp sâu sắc giữa tình cảm gia đình và lòng yêu nước, cùng với truyền thống dân tộc, đã tạo ra sức mạnh vĩ đại của dân tộc trong cuộc chiến chống Mỹ giải phóng.
- Nhân vật: Việt được mô tả theo hướng sử thi, phản ánh những phẩm chất cao quý của nhân dân.
- Ngôn ngữ: đậm chất Nam Bộ.
- Tôn trọng, ca ngợi…
II. Thực hành
Phân tích đoạn trò chuyện giữa Việt và Chiến trước khi nhập ngũ? Tính cách của hai nhân vật được thể hiện như thế nào qua đoạn trò chuyện này?
Gợi ý:
- Chị Chiến:
- Xưng hô từ “mày - tao”, dần dần chuyển sang “chị em mình”, “chị - em”.
- Giọng điệu: mạnh mẽ quyết đoán “Nếu giặc còn thì tao mất” - rành rọt, tiếng nào ra tiếng nấy; vừa nói vừa suy nghĩ “chị Chiến cựa mình, làm như chị nghĩ ngợi lung lắm”; rất tôn trọng em, mọi việc đều hỏi ý kiến em trước khi sắp xếp.
- Nội dung: Thể hiện quyết tâm khi tham gia tòng quân, chuẩn bị việc nhà trước khi ra xa.
=> Chiến là một cô gái mạnh mẽ, kiên định và biết suy nghĩ, xứng đáng là người chị gương mẫu trong gia đình. Chiến thừa hưởng những phẩm chất từ người mẹ đã khuất.
- Việt:
- Xưng hô: nói tôi - gọi chị
- Giọng điệu: phản đối chị: “chị biết vậy sao hồi nãy… rồi mà nói chưa”; vừa nói vừa đùa; phớt lờ việc nhà cho chị: “Tôi nói chị tính sao cứ tính mà…”; hỏi chị một cách ngây thơ “Hồi đó má dặn chị vậy hả?”...
- Nội dung: Phấn khích khi được đi đánh giặc, tự tin “ chị có bị chặt đầu… chừng nào tôi mới bị”; tuân thủ mọi ý kiến của chị; nhận ra sự tương đồng giữa chị và má, nhớ về má….
=> Nhân vật hiện ra là một chàng trai trẻ tuổi, tính cách còn hồn nhiên, không lo lắng.
