Bài soạn Ôn tập bài 3, Ngữ văn lớp 10, CTST
Soạn bài Ôn tập bài 3 một cách súc tích, Ngữ văn lớp 10, CTST
Gợi ý cách trả lời các câu hỏi:
Soạn văn bài Ôn tập bài 3, Ngữ văn lớp 10, CTST một cách ngắn gọn nhất
BÀI VIẾT THAM KHẢO
Phân tích và đánh giá tình cảm của tác giả Chu Mạnh Trinh với thiên nhiên Hương Sơn qua bài thơ 'Hương Sơn phong cảnh'
Trong những tác phẩm của những nhà văn, nhà thơ trung đại, thiên nhiên không chỉ là đề tài phổ biến mà còn là nguồn cảm hứng vô tận. Cảnh đẹp của Côn Sơn xuất hiện trong 'Bài ca Côn Sơn' của Nguyễn Trãi hay tình yêu quê hương, đất nước hiện rõ trong bức tranh thiên nhiên thơ mộng 'Thiên trường vãn vọng' của Trần Nhân Tông,... Chu Mạnh Trinh, tiếp tục kế thừa nguồn cảm hứng ấy, với tâm hồn thi sĩ và những cảm xúc, rung động của mình, đã vẽ nên bức tranh tuyệt vời về cảnh đẹp thiên nhiên của Hương Sơn qua bài thơ 'Hương Sơn phong cảnh'.
Bài thơ với 19 câu văn đa dạng chiều dài là một ví dụ nổi bật của thể loại thơ ca dân tộc. Nó không chỉ mô tả vẻ đẹp của Hương Sơn mà còn truyền đạt tình yêu mến, lòng tự hào về cảnh đẹp này từ phía nhà thơ.
Bốn dòng thơ đầu tiên chứa đựng những cảm xúc kỳ diệu, niềm thích thú và sung sướng của chủ thể trữ tình khi bước chân vào 'đệ nhất động' - Hương Sơn:
'Bầu trời cảnh Bụt'
Thú Hương Sơn ao ước từ lâu.
Nhìn xung quanh, núi non, dòng nước, đám mây,
'Có phải nơi này là 'Đệ nhất động' không?'
Ngay từ câu thơ đầu tiên, hình ảnh hiện lên với vẻ đẹp ngoạn mục của 'cảnh Bụt' và không gian thanh khiết của 'bầu trời'. Trong khoảnh khắc ngắm nhìn sự tuyệt vời đó, nhà thơ nhận ra rằng nơi này chính là Hương Sơn - nơi mà ông ao ước từ lâu. Thi sĩ mang theo trong lòng những ước mơ và mong đợi sẽ đến thăm 'non non, nước nước, mây mây'. Không gian thiên nhiên ở đây hòa quyện đến mức khiến người ta ngỡ ngàng, với núi non hiện diện trong mây trời. Một cảnh đẹp như cổ tích hiện ra ngay trước mắt chủ thể trữ tình. Rồi, chủ thể phải tự hỏi: 'Nơi này có phải là 'Đệ nhất động' không?'. Câu hỏi và cụm từ 'đệ nhất động' tuyên bố rõ vẻ đẹp thần tiên của Hương Sơn.
Tiếp theo là mười câu thơ, ta nhẹ nhàng bước theo 'khách đến từ biển' để khám phá vẻ đẹp đa dạng, đa màu sắc:
'Thỏ thẻ trong rừng mai, chim hòa mình với trái cây,
Bên khe Yến, cá bơi lững lờ nghe âm thanh của kinh sách.
Âm thanh của chiếc chày kình vang vọng, vang lên bên tai,
Khách đến từ biển bừng tỉnh giấc trong giấc mộng'
Chúng ta, bước theo nhịp độ của khám phá cảnh sắc ở đây, tạm rời khỏi vẻ đẹp như chốn tiên cảnh khi mới chạm mắt Hương Sơn, để đặt chân đến với bức tranh núi rừng tươi mới, trong lành, 'rừng mai', 'khe Yến'. Sử dụng ngôn từ độc đáo như 'thỏ thẻ', 'lững lờ', cùng với việc nhân hóa 'cá nghe kinh', tạo nên không khí sống động, hòa quyện giữa thiên nhiên và âm thanh biểu tượng 'kinh Phật', 'tiếng chày kình' từ cửa Phật. Khách đến từ biển như mơ mộng giật mình khi tiếng chày kình vang lên, nhắc nhở họ rằng đây không chỉ là một giấc mơ, mà là vẻ đẹp thực tế trên cõi đời.
Và sau đó, cảm xúc và tâm trạng của khách đến từ biển trở nên ngạc nhiên khi khám phá sâu hơn, leo lên cao hơn:
'Ở đây có suối Giải Oan, chùa Cửa Võng,
Này hang đá của Phật Tích, nơi động Tuyết Quynh nằm.
Nhìn lên, ai có tay nghệ hoạ sĩ khéo léo,
Đá có năm màu long lanh như vải gấm tinh tế
Thăm thẳm như một hang động bí ẩn, lồng bóng dưới ánh trăng,
Uốn cong qua những thang máy mây
Cảnh đẹp giang sơn vẫn chờ đợi ai đây,
Hoặc có lẽ tạo hóa khéo léo sắp đặt.'
Bước đối diện với vẻ đẹp phong phú của 'suối Giải Oan', 'chùa Cửa Võng', 'hang Phật Tích', 'động Tuyết Quynh', chủ thể trữ tình ngỡ ngàng tưởng như cảnh sắc ấy là sự sắp đặt khéo léo của một người nghệ sĩ. Từ từ khắc họa 'đá ngũ sắc long lanh như vải gấm', mở ra trước mắt bức tranh thiên nhiên đa dạng và phong phú. Vẻ đẹp kỳ diệu, huyền bí hóa thân vào hình ảnh đường uốn cong giữa mái mây. Trước vẻ đẹp của quê hương, chủ thể trữ tình tỏ ra ngạc nhiên và tự hào 'Chừng giang sơn còn đợi ai đây'. Vùng đất kỳ vĩ như vậy cần những tâm hồn hiền tài, đức tin để bảo tồn và phát triển.
Chủ thể trữ tình tiếp tục chia sẻ tư duy, tình cảm về bức tranh thiên nhiên Hương Sơn qua khổ thơ cuối cùng:
'Lễ bước qua, niệm chữ Phật tâm','
Cửa từ bi công đức rộng lớn!
Càng chiêm ngưỡng phong cảnh, lòng càng tràn đầy tình yêu.'
Mong rằng những thông tin trên sẽ hỗ trợ bạn hiểu rõ hơn về chủ đề Giao hòa với thiên nhiên, Ngữ văn 10, Chân trời sáng tạo. Để chuẩn bị tốt nhất cho Bài 4 - Những di sản văn hóa, mời bạn tham khảo các bài soạn, văn mẫu lớp 10 khác:
- Soạn bài Tranh Đông Hồ - nét đẹp tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam
- Soạn bài Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang và sự kiện khánh thành phòng truyền thống
