
Phần I
HIỂU RÕ VỀ VIỆC MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG VĂN TỰ SỰ
Câu 1 (trang 117 SGK Ngữ Văn lớp 9 Tập 1)
Đọc lại đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng Bích, tr. 93 - 94 và thực hiện các yêu cầu sau:
a. Tìm những câu thơ tả cảnh và những câu thơ miêu tả tâm trạng của Thuý Kiều.
b. Cảnh rộng lớn và xa cung cấp cho tâm trạng cô đơn, mênh mông của Kiều. Những câu thơ tả cảnh cũng thể hiện tâm trạng cô đơn và đau lòng của cô.
c. Miêu tả nội tâm giúp tạo ra hình ảnh nhân vật sống động, sâu sắc trong văn bản tự sự.
Trả lời:
a.
- Câu thơ tả cảnh trong Kiều ở lầu Ngưng Bích:
Bốn bề bát ngát xa trông
Cát vàng còn nọ bụi hồng dặm kia
- Câu thơ miêu tả tâm trạng:
Bẽ bàng mây sớm đèn khuya,
Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng
- Câu thơ tả cảnh và miêu tả tâm trạng:
+ Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung.
+ Buồn trông cửa bể chiều hôm
....Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi
b. Cảnh rộng lớn và xa giúp thể hiện cảm xúc cô đơn, mênh mông của Kiều. Những câu thơ tả cảnh cũng thể hiện tâm trạng cô đau lòng và cô đơn.
c. Miêu tả nội tâm giúp nhân vật trở nên sống động, thể hiện được suy nghĩ và cảm xúc của họ.
Câu 2 (trang 117 SGK Ngữ Văn lớp 9 Tập 1)
Trả lời:
Tác giả Nam Cao khi miêu tả Lão Hạc tập trung vào những hành động cử chỉ của lão Hạc (co rúm, những vết nhăn xô lại, ép cho nc mắt chảy ra, đầu ngoẹo, miệng mếu, bật khóc) để làm nổi bật lên tâm trạng xót xa, ăn năn, hối hận của mình khi bán cậu Vàng. Lão giống như một đứa trẻ khi phải rời xa người mà mình yêu mến nhất.
Luyện tập 1
Câu 1 (trang 117 SGK Ngữ Văn 9 tập 1)
Thuật lại đoạn trích Mã Giám Sinh mua Kiều, tr. 97 - 98 bằng văn xuôi, chú ý miêu tả nội tâm của nàng Kiều.
Lời giải chi tiết:
Mụ mối gần nhà Kiều ngỏ ý giới thiệu viễn khách đến vấn danh Thúy Kiều. Hỏi tên rằng Mã Giám Sinh, học sinh trường Quốc Tử Giám, quê huyện Lâm Thanh, tuổi ngoài 40 nhưng tên họ Mã bề ngoài trông chải chuốt, áo quần bảnh bao, mày râu nhẵn nhụi làm ra vẻ thư sinh nhưng thực chất bản chất “sỗ sàng”, lố bịch được bộc lộ. Mã Giám Sinh bộc lộ bản chất con buôn khi thúc giục Kiều xem mặt, thử tài đàn hát. Kiều xuất thân là con nhà gia giáo, nay lâm vào cảnh ngộ này, Kiều đau đớn, xót xa cho số kiếp của mình. Mỗi bước đi lệ tuôn vì tủi nhục, xấu hổ. Kiều thấy tủi nhục hơn trước sự sỗ sàng như kẻ vô học, bản chất con buôn của Mã Giám Sinh bộc lộ khi ngã giá mua Thúy Kiều như món hàng với giá ngoài bốn trăm.
Luyện tập 2
Câu 2 (trang 117 SGK ngữ văn 9 tập 1)
Hãy đóng vai nàng Kiều viết đoạn văn kể lại việc báo ân báo oán, trong đó bộc lộ trực tiếp tâm trạng của Kiều lúc gặp lại Hoạn Thư.
Lời giải chi tiết:
Vào vai nhân vật Kiều trong đoạn trích Thúy Kiều báo ân báo oán:
Được sự giúp sức của Từ Hải, tôi cho mời Thúc Sinh tới để báo ân chàng. Khi xưa lúc tôi ở trong lầu xanh, chính Thúc Sinh đã chuộc tôi ra, nghĩa ấy tôi không quên. Dù tôi và chàng không nên nghĩa vợ chồng nhưng tôi vẫn nhớ ơn chàng, nên tôi gửi chàng chút bổng lộc để bày tỏ sự biết ơn lòng thành của mình. Ngược lại, vợ chàng tai quái, ác độc, phen này phải bị trị tội đích đáng. Khi lính áp giải Hoạn Thư tới, tôi tôn trọng chào thưa “tiểu thư”. Tôi nhắc Hoạn Thư nhớ lại thói “cay nghiệt” của ả khi xưa đã đối xử với tôi. Lúc này Hoạn Thư sợ hãi, khấu đầu, xin khoan hồng. Hoạn Thư nói với tôi, thói ghen tuông là thói thường tình, ả nhắc lại ngày xưa ả khoan nhượng để tôi ở gác viết kinh, khi tôi bỏ trốn ả không cho người đuổi theo. Tôi khen cho sự khôn ngoan, nói năng phải lời của ả nên đã tha bổng thay vì trừng phạt thật nặng như ý định ban đầu.
