Soạn bài số 5 trong sách giáo khoa Ngữ văn 8 - Cánh diều: Hướng dẫn chi tiết

Buzz

Ngày cập nhật gần nhất: 1/5/2026

Nội dung bài viết

Tìm từ ghép Hán Việt trong các cụm từ dưới đây (trong bài Hích tượng sĩ của Trần Quốc Tuấn). Đề cập đến ý nghĩa của mỗi từ ghép Hán Việt được tìm thấy và ý nghĩa của mỗi yếu tố cấu tạo thành các từ đó:

Xem thêm

Đọc tóm tắt

- Bài học hướng dẫn tìm từ ghép Hán Việt trong các cụm từ và giải thích ý nghĩa.
- Ví dụ: "Trung thần" chỉ người trung thành, "Nghĩa sĩ" là người hy sinh vì lý tưởng, "Sử sách" là tài liệu lịch sử, và "Binh thư" là tài liệu về chiến thuật quân sự.

Tìm từ ghép Hán Việt trong các cụm từ dưới đây (trong bài Hích tượng sĩ của Trần Quốc Tuấn). Đề cập đến ý nghĩa của mỗi từ ghép Hán Việt được tìm thấy và ý nghĩa của mỗi yếu tố cấu tạo thành các từ đó:

Câu 1

Câu 1 (trang 116, SGK Ngữ văn 8, tập 1)

Tìm từ ghép Hán Việt trong các cụm từ dưới đây (trong bài Hích tượng sĩ của Trần Quốc Tuấn). Đề cập đến ý nghĩa của mỗi từ ghép Hán Việt được tìm thấy và ý nghĩa của mỗi yếu tố cấu tạo thành các từ đó:

các bậc trung thần nghĩa sĩ, danh tiếng trong lịch sử, tóm tắt về binh sự

Phương pháp giải:

Áp dụng kiến thức đã học để giải quyết bài tập.

Lời giải chi tiết:

- Trung thần: thuật ngữ chỉ những người trung thành với triều đình.

Trung: Điều độ, sự trung thành.

Thần: Những người phục tùng vua, thường làm việc cho hoàng đế.

- Nghĩa sĩ: Những người sẵn lòng hy sinh vì lý ideal.

Nghĩa: Tính cách của người có lòng hi sinh cao cả.

Sĩ: Người đã được trang bị kiến thức, học vấn.

- Sử sách: Tài liệu về sử việt

Sử: Lịch sử của một dân tộc.

Sách: Dụng cụ để ghi chép thông tin.

- Binh thư: Tài liệu nói về chiến thuật quân sự

Binh: Phương tiện chiến đấu và chiến thuật.

Thư: Dụng cụ dùng để viết và ghi chép.

Câu 2

Câu 2 (trang 116, SGK Ngữ văn 8, tập 1)

Tìm và giải thích ý nghĩa của các thành ngữ trong các câu sau, cũng như ý nghĩa của từng từ trong các thành ngữ đó.

a. Do đó, không chỉ sự giàu có của chúng ta mãi mãi được bảo tồn, mà cả con cháu các ngươi cũng được hưởng phúc suốt đời; không chỉ quyền lợi của chúng ta được bảo vệ an toàn, mà vợ con các ngươi cũng được sống lâu dài…. (Trần Quốc Tuấn).

b. Để thuyết phục người khác tin tưởng, cần phải có danh tiếng và lời nói thống nhất. (Nguyễn Huy Tưởng)

c. Chúng ta sẽ tuyển mộ quân lính không ngừng và dẫn đội quân đi chiến đấu. (Nguyễn Huy Tưởng)

d. Mọi người trong dân gian đều có tấm lòng trung thành với quân đội và yêu nước. (Nguyễn Huy Tưởng)

Phương pháp giải:

Áp dụng kiến thức đã học để thực hiện bài tập.

Giải thích chi tiết:

a. Bách niên giai lão: Sống cùng nhau đến tuổi già, đến khi trở nên già nua.

Bách: Đại diện cho số lượng lớn

Niên: Đại diện cho thời gian một năm

Giai: Ở đây chỉ tính chất tốt

Lão: Người ở độ tuổi già

b. Danh chính ngôn thuận: Có đủ tư cách và khả năng để đảm nhận một công việc; được công nhận bởi pháp luật hoặc xã hội.

Danh: Ở đây là về danh tiếng

Chính: Đúng đắn, công bằng

Ngôn: Thể hiện bằng lời nói, tự mình nói ra

Thuận: di chuyển cùng một hướng

c. Chiêu binh mãi mã: Tập hợp quân lực, tuyển mộ binh lính, mua ngựa; tổ chức và củng cố quân đội.

Chiêu: Ở đây là mời gọi

Binh: Người lính

Mãi: Trong trường hợp này có nghĩa là tuyển mua

Mã: Loài động vật có bốn chân, thường được sử dụng để cưỡi.

d. Trung quân ái quốc: Tình yêu đất nước và lòng trung thành với vương triều.

Trung: Tính từ chỉ sự trung thành

Quân: Người đứng đầu quốc gia

Ái: Tình yêu

Quốc: Đất nước, lãnh thổ của một cộng đồng dân cư.

Câu 3

Câu 3 (trang 117, SGK Ngữ văn 8, tập 1)

Ghép các thành ngữ và tục ngữ (được in đậm) ở cột bên trái với ý nghĩa phù hợp ở cột bên phải:

Thành ngữ, tục ngữ	Nghĩa
a. Dã tâm của quân giặc đã hai năm rõ mười. (Nguyễn Huy Tưởng)	1. khi đất nước có giặc, bổn phận của mọi người dân là phải đứng lên đánh giặc
b. Chữ đề phải quang minh chính đại* như ban ngày.* (Nguyễn Huy Tưởng)	2. chịu đựng nắng mưa, sương gió qua nhiều năm tháng
c. Hầu muốn luyện cho mình thành một người có thể dãi gió dầm mưa. (Nguyễn Huy Tưởng)	3. có sức mạnh phi thường, có thể làm được những việc to lớn
d. Họ nhìn lá cờ đỏ thêu sáu chữ vàng, lòng họ bừng bừng, tay họ như có thể xoay trời chuyển đất. (Nguyễn Huy Tưởng)	4. ngay thẳng, đúng đắn, rõ ràng, không chút mờ ám
e. *Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh*. (Tục ngữ)	5. (sự việc) quá rõ ràng, sáng tỏ, không còn nghi ngờ gì nữa

Phương pháp giải:

Đọc và kết hợp logic.

Lời giải chi tiết:

a – 5; b – 4; c – 2; d – 3; e - 1

Câu 4

Câu 4 (trang 117, SGK Ngữ văn 8, tập 1)

Viết một đoạn văn (khoảng 5 – 7 dòng) tường thuật cảm nhận của em sau khi học văn bản Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn; trong đó sử dụng ít nhất hai từ Hán Việt. Mô tả ý nghĩa của hai từ Hán Việt được sử dụng trong đoạn văn.

Phương pháp giải:

Viết đoạn văn theo yêu cầu.

Lời giải chi tiết:

Với đoạn trích Nước Đại Việt ta, Nguyễn Trãi đã trình bày một quan điểm toàn diện về quốc gia và dân tộc, đồng thời khẳng định quyền tự chủ và độc lập không thể xâm phạm của Đại Việt. Tác giả đã đề cập đến những yếu tố quan trọng để xác định chủ quyền của một dân tộc như: quốc hiệu, văn hiến, lãnh thổ, phong tục, lịch sử, và nhân tài hào kiệt,... Đại Việt đã có văn hiến từ lâu. Trong khi Trung Quốc có các triều đại như Hán, Đường, Tống, và Nguyên, thì Đại Việt lại có Triệu, Đinh, Lí, Trần. Mỗi triều đại cai trị một phần của đất nước. Đại Việt là một quốc gia độc lập, không phải là một nước phụ thuộc. Mặc dù mỗi triều đại có giai đoạn thịnh vượng và suy thoái khác nhau, nhưng luôn có những nhân tài xuất sắc. Có câu ngạn ngữ 'Nhân tài là nguyên khí quốc gia', và khi nguyên khí không mất đi, đất nước vẫn tiếp tục phát triển. Vì Đại Việt là một quốc gia độc lập, có chủ quyền, nên việc xâm lược lãnh thổ của kẻ thù là không đúng. Nhân dân Đại Việt luôn can đảm và sẵn lòng chiến đấu để bảo vệ độc lập và sự thật, và chúng ta đã giành chiến thắng trong nhiều trận đánh lớn.

Từ Hán Việt: hiền tài - người có trí tuệ và phẩm hạnh tốt; quốc gia - lãnh thổ và dân cư của một đất nước

Các câu hỏi thường gặp

Các từ ghép Hán Việt trong bài 'Hích tượng sĩ' có ý nghĩa gì?

Các từ ghép Hán Việt trong bài như 'Trung thần', 'Nghĩa sĩ', 'Sử sách', 'Binh thư' đều phản ánh các khái niệm quan trọng như trung thành, hi sinh, lịch sử, và chiến thuật quân sự.

Câu hỏi 'Bách niên giai lão' có ý nghĩa gì trong văn bản?

Câu này có nghĩa là sống lâu đến khi già nua, với 'Bách' biểu thị số lượng lớn, 'Niên' là năm, 'Giai' chỉ tính chất tốt và 'Lão' chỉ người già.

Từ 'Danh chính ngôn thuận' trong văn bản có nghĩa là gì?

Danh chính ngôn thuận có nghĩa là có đủ tư cách và quyền hạn để làm việc gì đó, với 'Danh' là danh tiếng, 'Chính' là đúng đắn, và 'Ngôn' là lời nói.

Giải thích ý nghĩa của thành ngữ 'Chiêu binh mãi mã' trong văn bản?

Thành ngữ này ám chỉ việc tuyển mộ quân lính, củng cố quân đội, với 'Chiêu' là mời gọi, 'Binh' là lính, và 'Mãi' có nghĩa là liên tục, 'Mã' là ngựa.

Tại sao các câu hỏi có thể mang hình thức của câu trần thuật trong bài học?

Câu hỏi có thể mang hình thức câu trần thuật khi mục đích không phải chỉ để hỏi mà còn thể hiện sự băn khoăn hoặc một vấn đề cần làm rõ, như trong ví dụ 'Thưa ông, chúng con muốn biết ông là người như thế nào?'

Ý nghĩa của cụm từ 'Trung quân ái quốc' là gì?

Cụm từ này có nghĩa là lòng trung thành với quân đội và yêu nước, với 'Trung' là trung thành, 'Quân' là quân đội, 'Ái' là yêu thương, và 'Quốc' là đất nước.

Nội dung từ Mytour nhằm chăm sóc khách hàng và khuyến khích du lịch, chúng tôi không chịu trách nhiệm và không áp dụng cho mục đích khác.

Nếu bài viết sai sót hoặc không phù hợp, vui lòng liên hệ qua Zalo: 0978812412 hoặc Email: [email protected]