Nguyễn Trãi không chỉ là một danh nhân quân sự mà còn là một tác giả nổi tiếng của văn học Trung đại Việt Nam. Mytour sẽ cung cấp bài Soạn văn 10: Tác giả Nguyễn Trãi, sẽ cung cấp những kiến thức quan trọng cho các bạn học sinh.

Các bạn học sinh lớp 10 sẽ tham khảo nội dung chi tiết của tài liệu dưới đây để chuẩn bị bài một cách nhanh chóng và đầy đủ hơn.
Soạn bài Tác giả Nguyễn Trãi - Mẫu 1
Trước khi đọc
Câu 1. Bạn hãy đề cập tên một số tác giả văn học trung đại Việt Nam có ảnh hưởng đến việc xây dựng và bảo vệ đất nước.
Một số tác giả: Nguyễn Đình Chiểu, Phạm Ngũ Lão…
Câu 2. Hãy chia sẻ một số thông tin về tác giả mà bạn ngưỡng mộ.
Gợi ý:
- Phạm Ngũ Lão (1255 - 1320) sinh ra ở làng Phù Ủng, huyện Đường Hào (nay là huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên).
- Ông là con rể (kết hôn với con gái nuôi) của Trần Hưng Đạo, được giao trách nhiệm giữ đội quân hầu như. Ông có nhiều đóng góp quan trọng trong cuộc chiến chống lại quân Nguyên - Mông.
- Mặc dù là một tướng quân lớn nhưng Phạm Ngũ Lão lại yêu thích đọc sách, sáng tác thơ và được mọi người khen ngợi là người có uyên bác văn võ.
- Các tác phẩm nổi tiếng của ông: Tỏ lòng (Thuật hoài), Viếng Thượng tướng quốc công Hưng Đạo Đại Vương (Vãn Thượng tướng quốc công Hưng Đạo Đại Vương).
Trả lời câu hỏi
Câu 1. Dựa vào thông tin trong văn bản, bạn hãy chia sẻ ấn tượng sâu sắc nhất về cuộc đời và con người Nguyễn Trãi.
- Nguồn gốc: Nguyễn Ứng Long, sau đổi tên thành Nguyễn Phi Khanh, là một nho sinh nghèo, học giỏi và đỗ cử nhân Thái học trong thời đại của nhà Trần. Mẹ ông là Trần Thị Thái, con gái của quan Trần Nguyên Đán.
- Đời sống đồng bào: Tham gia vào cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, Nguyễn Trãi là người thầy quân sư của vua Lê Lợi trong cuộc chiến chống lại quân Minh xâm lược, đóng góp lớn cho sự phát triển của đất nước…
Câu 2. Những gì đã tạo nên giá trị quý báu trong tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi?
Những gì đã tạo nên giá trị đặc biệt trong triết lý nhân nghĩa của Nguyễn Trãi: Tình yêu thương dành cho nhân dân, khao khát xây dựng một đất nước tự do, hòa bình, phồn thịnh.
Câu 3. Chia sẻ cảm nhận của bạn về tâm hồn Nguyễn Trãi qua các bài thơ miêu tả vẻ đẹp của thiên nhiên.
Tâm hồn của Nguyễn Trãi sâu lắng, tinh tế, lãng mạn, ôm trọn từng cái đẹp, mỗi khoảnh khắc hòa mình vào thiên nhiên.
Câu 4. Đọc các bài thơ của Nguyễn Trãi viết về cuộc sống thế tục, bạn hình dung như thế nào về con người của tác giả?
- Nguyễn Trãi là một con người “một đời ôm trọn ước mơ dành cho nhân dân, yêu nước”, “nặng trĩu suy tư về cuộc sống”.
- Bút pháp của nhà thơ chứa đựng sự tâm huyết, nỗi buồn sâu thẳm, nỗi thất vọng trước hiện thực.
=> Nguyễn Trãi là một cá nhân nhạy cảm, đầy lòng yêu nước và quan tâm đến cuộc sống của nhân dân.
Câu 5. Tác phẩm văn chính luận của Nguyễn Trãi đã có sức ảnh hưởng mạnh mẽ như thế nào? Những yếu tố nào đã tạo nên sức mạnh đó?
- Văn chính luận của Nguyễn Trãi rất có sức thuyết phục.
- Những yếu tố tạo nên sức mạnh đó là:
- Sử dụng một cách thông minh và sâu sắc các nguyên tắc tư tưởng, đạo đức của Nho giáo và sự thật của cuộc sống để xây dựng nền tảng chính trị vững chắc cho các quan điểm quan trọng được trình bày.
- Theo dõi chặt chẽ từng nhân vật và tình hình chính trị, quân sự
- Kết hợp giữa logic sắc bén với bằng chứng thuyết phục
- Sự lập luận và cấu trúc hợp lý
- Sử dụng ngôn ngữ sắc bén, kết hợp nhiều phong cách và phương pháp biểu đạt khác nhau, tạo ra sự đa dạng trong ngôn từ và sức mạnh thuyết phục.
Câu 6. Xin vui lòng ghi danh sách các tác phẩm văn học và nghệ thuật liên quan đến cuộc đời và sự nghiệp của danh nhân Nguyễn Trãi mà bạn biết.
- Nguyễn Trãi - Hành trình cuộc đời và tác phẩm (NXB Văn học)
- Nguyễn Trãi - Sự hòa quyện giữa thơ và thực tế (NXB Văn học)
…
Liên kết giữa đọc và viết
Tìm kiếm một bài thơ bằng chữ Hán hoặc chữ Nôm của Nguyễn Trãi và viết một đoạn văn (khoảng 150 từ) giới thiệu về bài thơ đó.
Gợi ý:
- Bài thơ Cảnh ngày hè:
Dưới bóng mát trường xưa,
Dòng nước bồng bềnh rợp bóng cây.
Những cành lựu xanh tươi,
Hoa hồng liên tạo mùi thơm dịu.
Chợ cá rộn ràng tiếng hỏi,
Ve kêu thánh thót dưới trời xanh.
Có ai vẫn nhớ tiếng đàn,
Đất nước sum vầy, dân giàu từng nẻo.
- Đoạn văn giới thiệu bài thơ:
Bài thơ Cảnh ngày hè thuộc tập thơ Quốc âm thi tập của Nguyễn Trãi. Bài thơ miêu tả cảnh thiên nhiên trong ngày hè, thể hiện tâm hồn yêu thiên nhiên và yêu quê hương của Nguyễn Trãi. Bài thơ được chia thành hai phần: sáu câu đầu mô tả cảnh đẹp của ngày hè và hai câu cuối thể hiện mong muốn bình yên và phồn thịnh cho đất nước. Cảnh ngày hè là một trong những tác phẩm tiêu biểu của Nguyễn Trãi, thể hiện phong cách nghệ thuật của ông.
Soạn bài Tác giả Nguyễn Trãi - Mẫu 2
1. Cuộc đời
- Nguyễn Trãi (1380 - 1442), hiệu là Ức Trai.
- Sinh ra tại làng Chi Ngại, huyện Phượng Sơn, đất Lạng Giang (nay thuộc huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương).
- Xuất thân từ gia đình nho, Nguyễn Trãi đã thành danh với thành tích học vấn vượt trội và đạt danh hiệu Thái học sinh (Tiến sĩ) trong triều đại Trần. Cha ông là Trần Nguyên Đán, một quan nhà Trần.
- Trong thời thơ ấu, Nguyễn Trãi đã phải đối mặt với nhiều mất mát đau đớn: mẹ qua đời khi mới năm tuổi, ông ngoại ra đi khi ông mới mười tuổi.
- Năm 1400, ông thi đỗ danh hiệu Thái học sinh và bắt đầu sự nghiệp làm quan dưới triều nhà Hồ.
- Năm 1407, khi giặc Minh xâm lược, Nguyễn Phi Khanh - bố của Nguyễn Trãi - bị bắt sang Trung Quốc. Nguyễn Trãi, tuy bị giam cầm nhưng không quên lời cha để trả nợ nước, thù nhà.
- Sau khi thoát khỏi sự giam cầm của giặc Minh, ông gia nhập nghĩa quân Lam Sơn dưới sự lãnh đạo của vua Lê Lợi, góp phần quan trọng vào chiến thắng của nghĩa quân.
- Nguyễn Trãi là một nhà lãnh đạo quân sự, chính trị kiệt xuất của dân tộc Việt Nam. Đồng thời, ông cũng được biết đến là một nhà văn, nhà thơ vĩ đại của dân tộc.
- Ông tham gia vào cuộc khởi nghĩa Lam Sơn cùng với vai trò quan trọng bên cạnh vua Lê Lợi, đồng lòng giúp vua này đánh bại quân xâm lược.
- Tuy nhiên, cuộc đời của ông kết thúc đầy bi thảm vào năm 1442 với vụ án nổi tiếng được gọi là “Lệ Chi Viên”.
- Năm 1980, UNESCO đã công nhận Nguyễn Trãi là Danh nhân văn hóa thế giới.
2. Sự nghiệp
- Nguyễn Trãi là một nhà văn chính luận kiệt xuất với các tác phẩm như Quân trung từ mệnh tập, Bình Ngô đại cáo, và các chiếu biểu viết dưới thời vua Lê… Tư tưởng chủ đạo trong những tác phẩm này là tư tưởng nhân nghĩa, yêu nước thương dân.
- Nguyễn Trãi được biết đến là một nhà thơ trữ tình sâu sắc thông qua các tác phẩm như Ức trai thi tập, Quốc âm thi tập, nơi mà hình ảnh của ông như một anh hùng vĩ đại và cũng là một con người đích thực được ghi lại.
