Soạn bài Thực hành tiếng Việt bài 10 trong Ngữ văn 6 tập 2: Khám phá Chân trời sáng tạo với đầy đủ lời giải cho tất cả các câu hỏi và bài tập
Câu hỏi 1
Câu hỏi 1 (trang 88 trong SGK Ngữ văn 6 tập 2)
Hãy tìm và phân tích dấu chấm phẩy trong đoạn văn sau và giải thích công dụng của nó:
Vào năm 1972, Đại hội đồng Liên hiệp quốc đã quyết định chọn ngày 5 tháng 6 hàng năm là Ngày Môi trường thế giới. Mục tiêu của Ngày Môi trường thế giới là nhấn mạnh sự quan trọng của môi trường và thúc đẩy các hoạt động bảo vệ môi trường. Trong ngày này, có nhiều hoạt động diễn ra như: ký kết các thỏa thuận về bảo vệ môi trường; tổ chức diễu hành kêu gọi bảo vệ môi trường; trồng cây xanh; triển lãm tranh, ảnh về môi trường; thi tìm hiểu về môi trường; khuyến khích việc tái chế rác thải.
(Ngày Môi trường thế giới và sự tham gia của giới trẻ, nhóm tác giả tổng hợp từ các nguồn báo Tuổi trẻ, Nhân dân, và trang web của Bộ Tài nguyên và Môi trường)
Phương pháp giải:
Đọc kỹ đoạn văn và xác định vị trí của dấu chấm phẩy.
Lời giải chi tiết:
- Dấu chấm phẩy được in đậm nằm ở đâu:
Vào năm 1972, Đại hội đồng Liên hiệp quốc đã quyết định chọn ngày 5 tháng 6 hàng năm là Ngày Môi trường thế giới. Mục tiêu của Ngày Môi trường thế giới là nhấn mạnh sự quan trọng của môi trường và thúc đẩy các hành động bảo vệ môi trường. Trong ngày này, có rất nhiều hoạt động diễn ra: kí kết các hiệp ước về bảo vệ môi trường; diễu hành kêu gọi bảo vệ môi trường; trồng cây xanh; triển lãm tranh, ảnh về môi trường; thi tìm hiểu về môi trường; khuyến khích việc tái chế rác thải.
(Ngày Môi trường thế giới và sự tham gia của giới trẻ, nhóm tác giả tổng hợp từ các nguồn báo Tuổi trẻ, Nhân dân, và trang web của Bộ Tài nguyên và Môi trường)
- Chức năng của dấu chấm phẩy là phân chia các hoạt động bảo vệ môi trường mà người viết đã liệt kê và các thành phần trong câu này có cấu trúc khá phức tạp.
Câu hỏi 2
Câu hỏi 2 (trang 88 trong SGK Ngữ văn 6 tập 2)
Có thể thay thế dấu phẩy bằng dấu chấm phẩy trong đoạn văn dưới đây được không? Vì sao?
Trái Đất đã tạo ra môi trường sống cho chúng ta và muôn loài: những rừng rậm bạt ngàn, những cánh đồng xanh mướt, những dòng sông trong lành, những núi non cao vút, những đại dương bao la và bí ẩn,...
(Theo Trịnh Xuân Thuận, Nguồn gốc - kỷ niệm về nguồn gốc, Phạm Văn Thiều - Ngô Vũ dịch, NXB Trẻ, 2006)
Phương thức giải:
Phân tích cấu trúc của câu văn và đưa ra câu trả lời.
Giải đáp chi tiết:
Không nên thay thế dấu phẩy bằng dấu chấm phẩy trong đoạn văn trên vì dấu chấm phẩy thường được sử dụng để tạo ra các dừng lớn trong câu có cấu trúc phức tạp.
Ví dụ:
Theo dõi câu cuối trong đoạn trích của bài tập 1: Trong ngày này, có rất nhiều hoạt động diễn ra: kí kết các hiệp ước về bảo vệ môi trường; diễu hành kêu gọi bảo vệ môi trường; trồng cây xanh; triển lãm tranh, ảnh về môi trường; thi tìm hiểu về môi trường; khuyến khích tái chế rác thải.
=> Trong ví dụ trên, dấu chấm phẩy được sử dụng để phân tách các dừng lớn và bao gồm cả các dừng nhỏ (tranh, ảnh). Trong đoạn văn của bài tập 2, không có dừng nhỏ nào, câu này có cấu trúc đơn giản nên không cần dùng dấu chấm phẩy.
Câu hỏi 3
Câu hỏi 3 (trang 88 trong SGK Ngữ văn 6 tập 2)
Em hãy đọc lại các văn bản Lễ cúng thần Lúa của người Chơ-ro, Trái Đất - Mẹ của muôn loài và trả lời các câu hỏi sau:
a. Các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ đã được sử dụng trong văn bản?
b. Lựa chọn một số hình ảnh được sử dụng trong hai văn bản trên và phân tích ý nghĩa của những hình ảnh đó.
Phương thức giải:
Tập trung vào các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ như hình ảnh, số liệu,...
Giải đáp chi tiết:
a. Trong hai văn bản đã sử dụng các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ như hình ảnh và số liệu.
b.
- Các hình ảnh trong hai văn bản trên:
|
Văn bản |
Hình ảnh/ số liệu |
Tác dụng |
|
Lễ cúng thần Lúa của người Chơ-ro |
Cây nêu, những cây lúa trang trí trên bàn thờ, những lễ vật… |
Hình dung rõ hơn về nghi thức và hoạt động trong buổi lễ |
|
Trái Đất – Mẹ của muôn loài |
Ba phần tư bề mặt là nước, 140 triệu năm, 6 triệu năm, 30000 năm, những dòng sông, đồng cỏ… |
Tăng tính thuyết phục cho văn bản, giúp người đọc tiếp nhận thông tin một cách trực quan và dễ dàng hơn |
Viết tóm tắt
Viết một đoạn văn (khoảng 150 – 200 chữ) giới thiệu một cảnh thiên nhiên mà em yêu thích, trong đó sử dụng dấu chấm phẩy.
Phương thức giải:
Viết một đoạn văn ngắn, sử dụng dấu chấm phẩy, mô tả một cảnh thiên nhiên em yêu thích.
Lời giải chi tiết:
Trong tất cả các cảnh thiên nhiên, em đặc biệt yêu thích cảnh biển. Mỗi lần được đến biển, em được chiêm ngưỡng vô số hình ảnh và khung cảnh đẹp mắt: bãi cát trắng vàng óng ánh dưới ánh nắng mặt trời; nước biển trong xanh mát lạnh suốt cả năm; dãy núi xa xa trông vững chãi; những hàng dừa, cây cỏ mơn mởn cùng sóng biển; những chiếc thuyền đánh cá trở về và không gian sôi động của đám đông. Cảnh biển ở buổi bình minh luôn mang đến cho em cảm giác tươi mới và tràn đầy sinh lực. Ánh nắng bình minh nhẹ nhàng chiếu xuống mặt biển, biển xanh biếc, các đàn chim biển bay lượn và thuyền cá trở về từ xa. Bầu trời luôn trong xanh, cao vút và không gian mênh mông không có điểm kết thúc. Hoàng hôn, biển rực sáng ánh vàng huy hoàng. Và khi đêm về, biển chỉ còn màu đen. Đôi khi ở xa, có những điểm sáng của tàu ra khơi, dần nhỏ dần và biến mất. Biển đã ban cho con người nhiều nguồn lợi từ đại dương và tài nguyên tự nhiên. Tóm lại, cảnh biển là điều em yêu thích nhất vì nó thực sự tuyệt vời và mang lại cho em cảm giác hòa mình vào bình yên và hạnh phúc.
Chú thích:
- Dấu chấm phẩy được in đậm.
