Soạn bài Thực hành tiếng Việt bài 9 trong sách giáo khoa Ngữ Văn 7 tập 2 Chân trời sáng tạo - chi tiết

Buzz

Ngày cập nhật gần nhất: 1/5/2026

Nội dung bài viết

So sánh các cặp câu dưới đây và đưa ra nhận xét về hiệu quả của việc mở rộng các thành phần chính và trạng ngữ của câu bằng cụm từ

Xem thêm

Đọc tóm tắt

- Đoạn văn nhắc đến việc so sánh và phân tích các cặp câu từ sách giáo khoa Ngữ văn 7, tập 2, nhấn mạnh vào hiệu quả của việc mở rộng các thành phần chính và trạng ngữ bằng cụm từ để làm cho diễn đạt rõ ràng, chi tiết hơn.
- Việc sử dụng các cụm danh từ và động từ phức tạp thay vì các từ đơn giản giúp tăng tính biểu cảm và sắc thái của mỗi câu.

So sánh các cặp câu dưới đây và đưa ra nhận xét về hiệu quả của việc mở rộng các thành phần chính và trạng ngữ của câu bằng cụm từ

Câu hỏi 1

Câu hỏi 1 (Trang 83, sách giáo khoa Ngữ văn 7, tập 2)

So sánh các cặp câu dưới đây và đưa ra nhận xét về hiệu quả của việc mở rộng các thành phần chính và trạng ngữ của câu bằng cụm từ:

a₁. Đan-kô nhìn ra thảo nguyên bao la trước mắt, hân hoan chiêm ngưỡng khoảng đất tự do và phát ra tiếng cười tự hào.

a₂. Chàng Đan-kô tự tin và kiêu hãnh nhìn ra thảo nguyên bao la trước mắt, hân hoan chiêm ngưỡng khoảng đất trời tự do và phát ra tiếng cười tự hào.

(Mác-xim Go-rơ-ki, Trái tim Đan-kô)

b₁. Tiến đến cửa sổ, cô dừng lại một lát rồi từ từ thổi hơi mát vào giường bà.

b₂. Tiến đến cửa sổ nhỏ nhà Đào, cô dừng lại một lát rồi từ từ thổi hơi mát vào giường bà.

(Xuân Quỳnh, Cô gió mất tên)

c₁. Họ dừng lại và giữa tiếng gầm gào, trong bóng tối, những người ấy bắt đầu kết án Đan-kô.

c₂. Họ dừng lại, và giữa tiếng gầm gào đầy quyền uy của rừng rú, trong bóng tối run rẩy, những người mệt mỏi và tàn ác ấy bắt đầu kết án Đan-kô.

(Mác-xim Go-rơ-ki, Trái tim Đan-kô)

d₁. Họ đang nhìn xuống một thung lũng.

d₂. Họ nhìn xuống một thung lũng rất đẹp với những đồng cỏ xanh mướt hai bên.

(Rô-a Đan, Xưởng Sô-cô-la)

đ₁. Bất giác cô nghĩ về chú ong lạc đường.

đ₂. Bất giác cô nghĩ về chú ong lạc đường mà cô đã bỏ quên ở ngoài cửa khi cô vào trong nhà.

(Xuân Quỳnh, Cô gió mất tên)

Phương pháp giải:

So sánh từng cặp câu và đưa ra nhận xét về tác dụng.

Lời giải chi tiết:

Cặp câu	Câu (1)	Câu (2)	So sánh sự khác nhau
a a₁và a₂	Đan-kô	Chàng Đan-kô can trường và kiêu hãnh	- Chủ ngữ trong câu a₁ là một từ - Chủ ngữ trong câu a₂ là một cụm danh từ
b b₁và b₂	Đến cửa sổ	Đến cửa sổ nhỏ nhà Đào	- Trạng ngữ trong câu b₁là một cụm động từ đơn giản - Trạng ngữ trong câu b₂là một cụm động từ có cấu tạo phức tạp hơn cụm động từ làm trạng ngữ trong câu b₁
c c₁và c₂	những con người ấy giữa tiếng gầm gào, trong bóng tối	những con người mệt mỏi và dữ tợn ấy giữa tiếng gầm gào đắc thắng của rừng, trong bóng tối run rẩy	- Chủ ngữ của vế câu thứ hai trong câu c₂là một cụm từ có cấu tạo phức tạp hơn cụm từ làm chủ ngữ vế thứ 2 trong câu c₁ - Hai trạng ngữ của vế câu thứ hai trong câu c₂đều có cấu tạo phức tạp hơn hai trạng ngữ của vế câu thứ hai trong câu c₁
d d₁và d₂	đang nhìn xuống một thung lũng	đang nhìn xuống một thung lũng rất đẹp với những cánh đồng cỏ xanh rờn hai bên	- Vị ngữ trong câu d₁ là một cụm động từ đơn giản - Vị ngữ trong câu d₂ là một cụm động từ có cấu tạo phức tạp hơn cụm động từ làm vị ngữ trong câu d₁
đ đ₁và đ₂	nghĩ đến chú ong lạc đường	nghĩ đến chú ong lạc đường mà cô đã bỏ quên ở ngoài cửa, khi cô vào trong nhà	- Vị ngữ trong câu đ₁ là một cụm động từ đơn giản - Vị ngữ trong câu đ₂ là một cụm động từ có cấu tạo phức tạp hơn cụm động từ làm vị ngữ trong câu đ₁

Tác dụng: Việc mở rộng các thành phần chính và trạng ngữ bằng cụm từ làm cho việc mô tả chi tiết, rõ ràng hơn. Chẳng hạn, so với việc sử dụng một danh từ làm chủ ngữ trong câu a₁thì việc sử dụng một cụm danh từ làm chủ ngữ trong câu a₂giúp mô tả chi tiết, cụ thể phẩm chất của nhân vật Đan-kô “can trường và kiêu hãnh”

Câu hỏi 2

Câu 2 (Trang 83, SGK Ngữ văn 7, tập 2)

Xác định chủ ngữ, vị ngữ và trạng ngữ (nếu có) trong các câu sau:

a. Nhìn qua cửa sổ, ta có ấn tượng như đang đứng trước một hồ nuôi cá khổng lồ.

(Giuyn Véc-nơ, Dòng “Sông Đen”)

b. Trái tim phát sáng rực như mặt trời, sáng hơn cả mặt trời, và cả khu rừng im lặng, tỏa sáng dưới ánh đuốc của tình yêu vĩ đại đối với mọi người.

(Mác-xim Go-rơ-ki, Trái tim Đan-kô)

c. Chiều buông và dưới ánh hoàng hôn, sông đỏ như dòng máu nóng hổi phụt ra từ bộ ngực bị rách của Đan-kô.

(Mác-xim Go-rơ-ki, Trái tim Đan-kô)

Nếu loại bỏ các cụm từ “khổng lồ” ở câu a, “dưới ánh đuốc của tình yêu vĩ đại đối với mọi người” ở câu b, “phụt ra từ bộ ngực bị xé rách của Đan-kô” ở câu c thì ý nghĩa của các câu trên sẽ thay đổi như thế nào?

Phương pháp giải:

Xác định trạng ngữ, chủ ngữ, vị ngữ của các câu. Nhận xét về sự thay đổi các từ.

Lời giải chi tiết:

a. Hỏi qua cánh cửa, chúng ta / cảm nhận như đang đứng trước một bể nước lớn như bể cá khổng lồ.

TN CN VN

b. Trái tim / chiếu sáng như mặt trời, tỏa sáng hơn mặt trời,

CN1 VN1

và cả khu rừng/ im lặng, tỏa sáng dưới ánh lửa của lòng thương yêu vĩ đại dành cho mọi người.

CN2 VN2

c. Trời/ bắt đầu chuyển sang hoàng hôn và dưới ánh hoàng hôn, sông/ đỏ như dòng máu nóng hổi phun ra từ vết thương

CN1 VN1 TN CN2 VN2

trong bộ ngực bị rách của Đan-kô.

Nếu chúng ta loại bỏ các cụm từ “khổng lồ” ở câu a, “dưới ngọn đuốc của lòng thương yêu vĩ đại đối với mọi người” ở câu b, “phun ra từ vết thương trên bộ ngực bị xé rách của Đan-kô” ở câu c thì ý nghĩa của các câu trên sẽ thay đổi:

Ý nghĩa của câu b sẽ giảm đi, trở nên không đầy đủ, mô tả thiếu chi tiết và không rõ ràng, làm cho hiệu quả diễn đạt giảm sút.

Câu 3

Câu 3 (Trang 84, SGK Ngữ văn 7, tập 2)

Mở rộng các thành phần được gạch chân trong các câu sau bằng cụm từ, sau đó so sánh để làm rõ sự khác biệt về nghĩa giữa câu đã mở rộng và câu trước khi mở rộng:

a. Trời bắt đầu phùn mưa.

b. Chú mèo xù lông đang nằm ngủ ngon lành.

c. Dưới ánh trăng tỏa sáng, cảnh vật trông thật đẹp.

Phương pháp giải:

Mở rộng thành phần câu và so sánh sự khác biệt về nghĩa.

Lời giải chi tiết:

a. Trời mưa: Kể một cách đơn giản về việc trời đang mưa.

- Trời mưa từ đêm qua đến nay, âm u và rả rích: Diễn đạt mức độ và thời gian kéo dài của trời mưa.

b. Chú mèo đang nằm ngủ sướng ngon lành: Miêu tả cảnh chú mèo đang nằm ngủ ngon lành.

- Chú mèo mướp dễ thương đang nằm ngủ sướng ngon lành: mô tả về ngoại hình dễ thương của chú mèo và hình ảnh chú mèo đang ngủ.

c. Dưới ánh trăng, cảnh vật trông thật đẹp: Miêu tả rõ ràng mức độ của cảnh vật và địa điểm, nơi chốn.

- Dưới ánh trăng lung linh, huyền diệu cảnh vật trông thật đẹp: Mô tả chi tiết về địa điểm, nơi chốn và đặc điểm của nó.

Câu 4

Câu 4 (Trang 84, SGK Ngữ văn 7, tập 2)

Xác định và đề cập tác dụng của tu từ trong câu dưới đây:

a. Trước ánh sáng của trái tim Đan-kô, bóng tối tan biến và kinh hãi, chạy về phía cái mõm hôi thối của đầm lầy trong rừng sâu núi thẳm.

(Mác-xim Go-rơ-ki, Trái tim Đan-kô)

b. Ánh chớp lạnh lẽo rọi sáng, làm cho cây cối, giống như những sinh vật, trải rộng cánh tay dài, uốn éo, tạo thành một mạng lưới dày xung quanh đám người, cản trở họ.

(Mác-xim Go-rơ-ki, Trái tim Đan-kô)

Phương pháp giải:

Tìm và nêu công dụng của các phép tu từ.

Lời giải chi tiết:

a. Sử dụng phép nhân hoá (bóng tối tan biến và kinh hãi, lao vào cái mõm hôi thối của đầm lầy trong rừng sâu núi thẳm).

=> Tác dụng: Tạo sự sống động, thể hiện cảm xúc và tăng tính biểu cảm cho diễn đạt

b. Sử dụng phép so sánh (Cây cối được ánh chớp lạnh lẽo rọi sáng, giống như những sinh vật sống, vươn ra những cánh tay dài uốn éo, tạo thành một mạng lưới dày xung quanh nhóm người, cố ngăn chặn họ)

=> Tác dụng: Tạo ra hình ảnh phong phú, tăng tính biểu cảm

Các câu hỏi thường gặp

Việc mở rộng các thành phần chính và trạng ngữ của câu bằng cụm từ có hiệu quả gì?

Việc mở rộng các thành phần chính và trạng ngữ của câu bằng cụm từ giúp làm rõ và chi tiết hóa nội dung, tăng tính mô tả và sự sinh động cho câu. Ví dụ, việc sử dụng cụm danh từ thay vì danh từ đơn giúp miêu tả chi tiết phẩm chất nhân vật như 'can trường và kiêu hãnh' thay vì chỉ 'Đan-kô'.

So sánh sự khác biệt giữa câu mở rộng và câu chưa mở rộng như thế nào?

Khi mở rộng câu, các thành phần như chủ ngữ, vị ngữ và trạng ngữ được bổ sung thêm chi tiết, giúp câu trở nên đầy đủ và dễ hiểu hơn. Chẳng hạn, câu 'Trời bắt đầu mưa' khi mở rộng thành 'Trời mưa từ đêm qua đến nay, âm u và rả rích' cho thấy mức độ và thời gian kéo dài của hiện tượng.

Xác định và nêu tác dụng của các phép tu từ trong câu ví dụ: 'Trước ánh sáng của trái tim Đan-kô, bóng tối tan biến'?

Câu sử dụng phép nhân hoá khi mô tả bóng tối 'tan biến và kinh hãi', tạo sự sống động và mạnh mẽ cho hình ảnh. Điều này làm tăng tính biểu cảm và cảm xúc trong câu.

Câu 'Ánh chớp lạnh lẽo rọi sáng' sử dụng phép tu từ nào và tác dụng của nó ra sao?

Câu sử dụng phép so sánh khi miêu tả cây cối 'giống như những sinh vật', tạo ra hình ảnh phong phú và sinh động. Phép so sánh giúp tăng tính biểu cảm và tạo hình ảnh sinh động cho người đọc.

Việc loại bỏ các cụm từ trong câu sẽ ảnh hưởng như thế nào đến ý nghĩa câu?

Việc loại bỏ các cụm từ sẽ làm cho câu thiếu đi các chi tiết quan trọng, khiến ý nghĩa của câu trở nên thiếu rõ ràng và không đầy đủ. Chẳng hạn, loại bỏ 'khổng lồ' trong câu 'hồ nuôi cá khổng lồ' sẽ khiến hình ảnh trở nên mờ nhạt hơn.

Nội dung từ Mytour nhằm chăm sóc khách hàng và khuyến khích du lịch, chúng tôi không chịu trách nhiệm và không áp dụng cho mục đích khác.

Nếu bài viết sai sót hoặc không phù hợp, vui lòng liên hệ qua Zalo: 0978812412 hoặc Email: [email protected]