Nhằm hỗ trợ học sinh chuẩn bị bài, Mytour cung cấp tài liệu Soạn văn 6: Thực hành tiếng Việt (trang 16) trong sách Cánh Diều, tập 2.

Tài liệu hữu ích cho học sinh lớp 6, đã được đăng tải để bạn tham khảo.
Soạn bài Thực hành tiếng Việt (trang 16)
Câu 1. Xếp từ ghép và từ láy theo nhóm: mẫm bóng, hủn hoẳn, lợi hại, phành phạch, giòn giã.
Gợi ý:
- Từ ghép: mẫm bóng, lợi hại
- Từ láy: hủn hoẳn, phành phạch, giòn giã
Câu 2. Các từ “mẫm bóng, hủn hoắn” là tạo hình nhân vật Dế Mèn của nhà văn Tô Hoài. Theo em, nhân vật Dế Mèn có diện mạo như thế nào?
- Mẫm bóng: sức khỏe, cơ bắp rắn chắc (miêu tả đôi càng); hủn hoẳn: ngắn nhưng không dễ nhìn (miêu tả đôi cánh).
- Các từ dùng để miêu tả đã giúp độc giả hiểu rõ hơn về vẻ ngoại hình của Dế Mèn: mạnh mẽ hơn, đẹp đẽ hơn.
Câu 3. Câu “chết ngay đuôi, vái cả sáu tay” trong Bài học đường đời đầu tiên của Tô Hoài có điểm gì khác biệt so với “chết thẳng cẳng, vái cả hai tay” thông thường? Theo bạn, thành ngữ nào phù hợp hơn khi nói về loài dế?
- Thành ngữ “chết ngay đuôi, vái cả sáu tay” khác ở chỗ sử dụng từ “đuôi” thay cho “cẳng” và “sáu tay” thay cho “hai tay”.
- Thành ngữ mà Tô Hoài sáng tạo ra phù hợp hơn khi dùng để miêu tả đặc điểm của Dế Mèn (họ có đuôi, 6 cái càng).
Câu 4. Tìm những cụm danh từ là chủ ngữ trong các câu sau:
a. Những cái vuốt ở chân, ở khoeo vẫn cứ cứng đần và nhọn hoắt. (Tô Hoài)
b. Những người tự cao tự đại thường biểu hiện sự tự tin và tài năng. (Tô Hoài)
c. Hàng ngàn ngọn nến lung linh, lấp lánh trên cành lá xanh mơn mởn và rất nhiều bức tranh sặc sỡ như những tác phẩm trưng bày trong các tủ hàng xuất hiện trước mắt đứa trẻ. (Cô bé bán diêm)
Gợi ý:
a. Những cái móng vuốt ở chân, ở khoeo
b. Những gã tự tin
c. Rất nhiều ngọn nến sáng rực, tỏa sáng trên cành lá xanh tươi và nhiều bức tranh màu sắc rực rỡ như những tác phẩm trưng bày trong các tủ hàng
Câu 5. Xác định từ trung tâm và các thành phần phụ trong mỗi cụm từ làm chủ ngữ đã được nêu trên. Đồng thời, nêu rõ ý nghĩa của việc mở rộng chủ ngữ.
Thành tố phụ trước | Danh từ trung tâm | Thành tố phụ sau |
những, cái | vuốt | ở khoeo, ở chân |
những | gã | xốc nổi |
hàng, ngàn | ngọn nến | sáng rực, lấp lánh, trên cành lá xanh tươi |
rất nhiều | bức tranh | màu sắc rực rỡ như những bức bày trong các tủ hàng |
=> Ý nghĩa: Tạo ra sự cụ thể và sống động hơn cho các đối tượng trong câu văn.
Câu 6. Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 5 - 7 dòng) thể hiện cảm xúc của em đối với một nhân vật trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên hoặc Ông lão đánh cá và con cá vàng, trong đó sử dụng chủ ngữ là cụm từ. Xác định cụm từ làm chủ ngữ trong đoạn văn.
Gợi ý:
Mẫu 1
Khi đọc đoạn trích từ “Bài học đường đời đầu tiên”, người đọc sẽ ấn tượng với nhân vật Dế Mèn, một chú dế rất khỏe mạnh và tự lập từ khi còn nhỏ. Mỗi ngày, Dế Mèn đi chu du khắp nơi, làm cho những con vật nhỏ sợ hãi. Đặc biệt, mối quan hệ giữa Dế Mèn và Dế Choắt tạo nên một bài học quý giá về sự tự lập và nhận biết.
Câu mở rộng: Một chú dế rất khỏe mạnh. (Cụm danh từ: một chú dế)
Mẫu 2
Trong “Ông lão đánh cá và con cá vàng”, nhân vật ông lão đánh cá để lại ấn tượng sâu sắc với người đọc. Con người lương thiện ấy đã sẵn lòng thả con cá vàng về biển khi nghe lời cầu xin, mặc cho cuộc sống nghèo khó. Tuy nhiên, ông lão cũng là một biểu tượng của sự nhu nhược, nhắc nhở chúng ta về tâm lý và tính cách của con người.
Câu mở rộng: Một người đầy lòng lương thiện đã sẵn lòng thả con cá vàng về biển khi nghe lời cầu xin. (Cụm danh từ: một người đầy lòng lương thiện)
