Nhằm hỗ trợ học sinh trong việc chuẩn bị bài học, Mytour sẽ cung cấp tài liệu Soạn văn 6: Thực hành tiếng Việt (trang 36), thuộc sách Cánh Diều, tập 2.

Tài liệu dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết cho các bạn học sinh lớp 6. Mời bạn đọc tham khảo nội dung chi tiết sau đây.
Soạn bài Thực hành tiếng Việt (trang 36)
Câu 1. Tìm các từ được viết hoa trong hai bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” của Minh Huệ và “Lượm” của Tố Hữu. Sắp xếp các từ được viết hoa vào hai nhóm:
a. Viết hoa tên riêng: Hồ Chí Minh, Huế, Hà Nội, Hàng Bè, Mang Cá, Sáu,
b. Viết hoa các từ (viết hoa để thể hiện sự kính trọng): Bác, Người Cha, Lượm
Câu 2. Tìm các từ láy trong bài thơ Đêm nay Bác không ngủ. Phân tích tác dụng mô tả hoặc biểu cảm của một từ láy trong số đó.
- Các từ láy trong bài thơ Đêm nay Bác không ngủ bao gồm: trầm ngâm, lâm thâm, xơ xác, nhẹ nhàng, mơ màng, lồng lộng, bồn chồn, bề bộn, đinh ninh, phăng phắc, nằng nặc, mau mau, mênh mông,
- Phân tích tác dụng của từ láy: Các từ “trầm ngâm, lồng lộng” giúp tạo ra hình ảnh chân thực và sống động hơn về Bác Hồ.
Câu 3. Các từ láy trong khổ thơ sau giúp em hình dung chú bé Lượm như thế nào?
Trẻ con nhỏ nhắn
Cái xắc dễ thương
Cái chân nhỏ nhắn
Cái đầu tươi cười
(Tác giả: Tố Hữu)
Một chuỗi từ láy “nhỏ nhắn”, “dễ thương”, “nhỏ nhắn”, “tươi cười” tạo ra một bức tranh về một đứa trẻ nhỏ, vui vẻ, nhanh nhẹn và đáng yêu.
Câu 4. Trong những câu thơ dưới đây, các từ in đậm chỉ người nào, vật gì, hoặc hành động gì? Trong bối cảnh của sự vật, sự việc mà các từ ngữ ấy mô tả, chúng diễn đạt ra sao? Cách này có tác dụng gì?
a.
Bàn tay mẹ che mưa rơi
Bàn tay mẹ ngăn bão gió qua mùa vụ
Bàn tay mẹ sống một cuộc đời
À ơi, đó là Mặt Trời bé con
(Tác giả: Bình Nguyên)
b.
Ngày Huế đau thương
Chú Hà Nội quay về
Tình cờ chú, cháu
Gặp nhau ở Hàng Bè
(Tác giả: Tố Hữu)
c.
Vì lợi ích mười năm, hãy trồng cây
Vì lợi ích trăm năm, hãy trồng người
(Bác Hồ)
Gợi ý:
a.
“Bàn tay mẹ”: chỉ người mẹ. Mối quan hệ được biểu thị giữa bàn tay và người mẹ. Tác dụng: nhấn mạnh vai trò to lớn của người mẹ.
b.
“đổ máu”: chỉ sự hy sinh, chết chóc. Mối quan hệ ở đây là lấy dấu hiệu để chỉ sự cống hiến, sự chết chóc. Tác dụng: thể hiện sự mất mát, hy sinh trong cuộc chiến tranh.
c.
“mười năm”: ngắn hạn; “trăm năm”: dài hạn. Mối quan hệ ở đây là giữa thời gian ngắn hạn và dài hạn. Tác dụng: nhấn mạnh sự quan trọng của việc đầu tư vào giáo dục trong thời gian dài
Bài 5.
- Kết hợp các thành ngữ ở cột bên trái với ý nghĩa tương ứng ở cột bên phải:
Thành ngữ | Nghĩa |
1. Buôn thúng bán mẹt | a. giúp nhau lúc khó khăn, thiếu thốn |
2. Châm lấm tay bùn | b. Làm lụng vất vả dãi dầu sương nắng |
3. Gạo chợ nước sông | c. Buôn bán vặt ở đầu đường, góc chợ |
4. Một nắng hai sương | d. cuộc sống bấp bênh, phụ thuộc |
5. Nhường cơm sẻ áo | e. Sự lam lũ, cực nhọc của việc đồng áng |
1 - c
2 - e
3 - d
4 - b
5 - a
- Hiệu quả của việc sử dụng biện pháp tu từ hoán dụ trong các thành ngữ: Tăng tính hình dung, sự gợi cảm và giúp rõ ràng hơn về ý nghĩa của các thành ngữ đó.
Bài 6. Viết một đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) sử dụng ít nhất một thành ngữ từ bài tập 5.
Gợi ý:
Xã hội ngày nay ngày càng phát triển. Cuộc sống của con người càng trở nên dồi dào hơn. Tuy vậy, vẫn còn nhiều người phải chịu cảnh khó khăn, thiếu thốn nhưng họ vẫn giữ vững tinh thần nhân ái. Dù là sự chia sẻ về vật chất (cơm gạo, áo quần, tiền bạc...) hay chia sẻ về tinh thần (lời động viên, ánh mắt an ủi...) thì đều xứng đáng được trân trọng và biết ơn. Hôm nay, tinh thần sẻ chia vẫn được duy trì, một nắm tay khi đói bằng một gói khi no vẫn còn đó. Cả xã hội cùng nhau hỗ trợ những người già neo đơn, trẻ em mồ côi... Mỗi hành động nhỏ bé nhưng lại chứa đựng ý nghĩa lớn lao. Khi giúp đỡ người khác, chúng ta cảm thấy niềm vui và thanh thản trong lòng, khiến cho trái tim chúng ta trở nên ấm áp và yêu đời hơn. Hãy cho đi yêu thương để nhận lại nhiều hơn.
Câu sử dụng thành ngữ:
- Tuy nhiên, vẫn còn nhiều người phải đối mặt với khó khăn, thiếu thốn nhưng họ vẫn giữ vững tinh thần nhân ái.
- Hôm nay, tinh thần sẻ chia vẫn được duy trì, một nắm tay khi đói bằng một gói khi no vẫn còn đó.
