Soạn bài Thực hành tiếng Việt trang 48 Sách Giáo khoa Ngữ văn 8 tập 2: Kết nối tri thức - chi tiết

Buzz

Ngày cập nhật gần nhất: 1/5/2026

Nội dung bài viết

Đề cập đến tác dụng của biện pháp từ đối với các tình huống sau:

Xem thêm

Đọc tóm tắt

- Đoạn văn phân tích các biện pháp từ trong các bài thơ và trích đoạn văn, nhấn mạnh tác dụng của từng biện pháp như so sánh, nhân hóa và liệt kê.
- Nói về sự thay thế từ đồng nghĩa trong các câu văn và đánh giá khả năng diễn đạt của chúng.
- Cuối cùng, đề cập đến việc thực hiện một bài tập vẽ bảng so sánh câu trong văn bản gốc và câu thay đổi cấu trúc, nhấn mạnh sự khác biệt về ý nghĩa của từng câu.

Đề cập đến tác dụng của biện pháp từ đối với các tình huống sau:

Câu hỏi 1

Câu hỏi 1 (trang 48, Sách Giáo khoa Ngữ văn 8, tập 2)

Đề cập đến tác dụng của biện pháp từ trong các tình huống sau:

a. Tôi đứng bên lề đường

giống như quê hương

(Nguyễn Đình Thi, Lá đỏ)

b. Con đường nhựa ban đêm, sau cơn mưa mùa hạ rộng ra, dài ra, bừng sáng ánh đèn, trông như một dòng sông nước đen. Những đèn trên quảng trường lấp lánh như những ngôi sao trong câu chuyện cổ tích kể về những xứ sở thần tiên.

(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

c. Ở đỉnh cao này, hiện tại thật vắng vẻ. Chỉ có Nho và chị Thao. Và bom. Và tôi ngồi đây. Và súng cao xạ được đặt bên kia đồi. Súng cao xạ đang bắn.

(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

d. Nho vẫn thì thầm. Nó cũng đang ở trạng thái như tôi. Yêu hết mình. Tình yêu của những con người trong lửa đạn. Tình yêu độ lượng, tha thiết, vô tư mà những người chiến sĩ có nó trong tim là những người lính.

(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

e. Máy bay trinh sát vẫn làm nổi vệt sự yên lặng của núi rừng.

(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

Hướng giải:

Dựa vào đặc điểm cụ thể của từng biện pháp tu từ để phân tích biểu hiện và tác dụng của chúng.

Giải thích chi tiết:

a. Tôi đứng bên lề đường

giống như quê hương

(Nguyễn Đình Thi, Lá đỏ)

- Biện pháp so sánh: Tôi đứng bên lề đường như quê hương.

- Tác dụng: nhấn mạnh tính giản dị và thân thuộc của hình ảnh “tôi”, đồng thời cũng nhắc đến nỗi nhớ nhà sâu sắc.

b. Con đường nhựa ban đêm, sau cơn mưa mùa hạ rộng ra, dài ra, bừng sáng ánh đèn, trông giống như một dòng sông nước đen. Những đèn trên quảng trường lấp lánh như những ngôi sao trong câu chuyện cổ tích kể về những xứ sở thần tiên.

(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

- Sử dụng biện pháp tu từ so sánh.

- Tác dụng: mô tả vẻ đẹp của con đường nhựa ban đêm sau cơn mưa, mang lại cho người đọc cảm giác ngây ngất trong khung cảnh tuyệt đẹp và lãng mạn trên chiến trường tàn khốc.

c. Ở đỉnh cao này, hiện tại thật vắng vẻ. Chỉ có Nho và chị Thao. Và bom. Và tôi ngồi đây. Và súng cao xạ được đặt bên kia đồi. Súng cao xạ đang bắn.

(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

- Sử dụng biện pháp tu từ để liệt kê.

- Tác dụng: Nhấn mạnh sự vắng vẻ và yên bình trên đỉnh cao. Tạo ra không khí căng thẳng và lo lắng về một nguy hiểm đang đe dọa.

d. Nho vẫn thầm thì. Nó cũng đang ở trạng thái giống như tôi. Yêu hết mình. Tình yêu của những con người trong biển lửa. Tình yêu độ lượng, tha thiết, vô tư mà những người chiến sĩ có trong tim là những người lính.

(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

- Sử dụng biện pháp tu từ:

+ So sánh: Nó cũng đang ở tình trạng giống như tôi

+ Liệt kê: tình yêu độ lượng, tha thiết, vô tư

- Tác dụng: Thể hiện tình yêu mãnh liệt và nồng nhiệt, cho thấy một khía cạnh tinh thần hăng hái và đam mê của những cô gái thanh niên xung phong.

e. Máy bay trinh sát vẫn vẫn làm dấu vết sự yên lặng của núi rừng.

(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

- Sử dụng biện pháp nhân hóa.

- Tác dụng: nhấn mạnh và mô tả về sự càn quét của máy bay trinh sát trên đỉnh núi.

Câu hỏi 2

Câu hỏi 2 (trang 48, Sách Giáo khoa Ngữ văn 8, tập 2)

Thử thay thế những từ in đậm trong các trường hợp sau bằng từ đồng nghĩa, sau đó nhận xét về giá trị biểu đạt của những từ được tác giả sử dụng.

a. Gặp em trên đỉnh đồi cao

Rừng lạ rùng rợn lá đỏ

(Nguyễn Đình Thi, Lá đỏ)

b. Đoàn quân vẫn đi nhanh chóng

Buồi Trường Sơn phủ kín trời lửa

(Nguyễn Đình Thi, Lá đỏ)

c. Cười mỉm, hàm răng sáng chói trên khuôn mặt yếu đuối.

(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

Hướng dẫn:

Thay thế các từ được in đậm bằng từ đồng nghĩa và đánh giá về cách diễn đạt của chúng.

Hướng dẫn chi tiết:

Thay thế các từ được in đậm bằng từ đồng nghĩa:

a. Gặp em trên đỉnh bão gió

Rừng lạ rít rít lá đỏ

=> Các từ thay thế không thể hiện được cảnh quan hùng vĩ và khu rừng phủ đầy lá đỏ.

b. Đoàn quân tiếp tục di chuyển nhanh chóng

Bụi Trường Sơn mù mịt phủ lấp bầu trời lửa

=> Các từ thay thế không thể hiện được tư thế mạnh mẽ và quả cảm của đoàn quân trong môi trường khói lửa u ám.

c. Mỉm cười, hàm răng sáng bóng trên khuôn mặt yếu đuối.

=> Từ ngữ thay thế không phù hợp với ngữ cảnh, làm giảm đi giá trị diễn đạt của câu văn.

Bài 3

Bài 3 (trang 49, Sách Giáo khoa Ngữ văn 8, tập 2)

Hãy vẽ bảng trên bảng và điền các thông tin theo yêu cầu:

STT	Câu trong văn bản	Câu thay đổi cấu trúc	Sự khác nhau về ý nghĩa
1	Sốt ruột, tôi chạy ra ngoài một tí.	Tôi sốt ruột, chạy ra ngoài một tí.
2	Xung quanh cao điểm vắng vẻ này có bao nhiêu là người.	Có bao nhiêu là người xung quanh cao điểm vắng vẻ này.
3	Chỉ cần chúng tôi bắn một phát súng báo hiệu yêu cầu giúp đỡ là họ sẽ chạy đến ngay.	Họ sẽ chạy đến ngay nếu chúng tôi bắn một phát súng báo hiệu yêu cầu giúp đỡ.
4	Uống sữa xong, Nho ngủ.	Nho uống sữa xong rồi ngủ.

Hướng dẫn:

Kẻ bảng theo mẫu và điền thông tin được yêu cầu.

Hướng dẫn chi tiết:

STT	Câu trong văn bản	Câu thay đổi cấu trúc	Sự khác nhau về ý nghĩa
1	Sốt ruột, tôi chạy ra ngoài một tí.	Tôi sốt ruột, chạy ra ngoài một tí.	Câu thay đổi không nhấn mạnh được trạng thái sốt ruột của nhân vật.
2	Xung quanh cao điểm vắng vẻ này có bao nhiêu là người.	Có bao nhiêu là người xung quanh cao điểm vắng vẻ này.	Câu thay đổi cấu trúc nhấn mạnh về số lượng người, trong khi câu gốc trong văn bản nhấn mạnh tới sự vắng vẻ của cao điểm.
3	Chỉ cần chúng tôi bắn một phát súng báo hiệu yêu cầu giúp đỡ là họ sẽ chạy đến ngay.	Họ sẽ chạy đến ngay nếu chúng tôi bắn một phát súng báo hiệu yêu cầu giúp đỡ.	Câu thay đổi nhấn mạnh tới hành động chạy đến khi nghe thấy tiếng súng; câu gốc thì nói tới hành động bắn súng để báo hiệu cần giúp đỡ.
4	Uống sữa xong, Nho ngủ.	Nho uống sữa xong rồi ngủ.	Trong câu gốc, hành động uống sữa và đi ngủ được tách bạch rõ ràng hơn so với câu đã thay đổi cấu trúc. Tạo ra nhịp điệu chậm rãi cho câu văn.

Các câu hỏi thường gặp

Biện pháp tu từ so sánh có tác dụng gì trong câu 'Tôi đứng bên lề đường giống như quê hương'?

Biện pháp so sánh trong câu này nhấn mạnh tính giản dị và thân thuộc của hình ảnh 'tôi', đồng thời thể hiện nỗi nhớ nhà sâu sắc của nhân vật.

Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu mô tả con đường nhựa sau cơn mưa là gì?

Biện pháp so sánh giúp mô tả vẻ đẹp của con đường nhựa sau cơn mưa, mang lại cảm giác ngây ngất và lãng mạn, đồng thời tạo bối cảnh chiến trường đầy xúc cảm.

Câu văn nào sử dụng biện pháp tu từ liệt kê và tác dụng của nó là gì?

Câu 'Chỉ có Nho và chị Thao. Và bom. Và tôi ngồi đây.' sử dụng biện pháp liệt kê, tạo nên không khí căng thẳng, nhấn mạnh sự vắng vẻ nhưng đầy nguy hiểm.

Biện pháp tu từ nhân hóa có tác dụng gì trong câu 'Máy bay trinh sát vẫn làm dấu vết sự yên lặng của núi rừng'?

Biện pháp nhân hóa giúp nhấn mạnh sự càn quét của máy bay trinh sát, tạo ra hình ảnh động cho sự yên tĩnh của núi rừng bị xé toạc bởi tiếng máy bay.

Nội dung từ Mytour nhằm chăm sóc khách hàng và khuyến khích du lịch, chúng tôi không chịu trách nhiệm và không áp dụng cho mục đích khác.

Nếu bài viết sai sót hoặc không phù hợp, vui lòng liên hệ qua Zalo: 0978812412 hoặc Email: [email protected]