Buzz
Với việc soạn bài Chuyện cơm hến trang 111, 112, 113, 114, 115, 116 trong sách Ngữ văn lớp 7 Liên kết tri thức, học sinh sẽ dễ dàng đối mặt với các câu hỏi và thực hiện bài văn 7.
Soạn bài Trải nghiệm Chuyện cơm hến - Liên kết tri thức
* Trước khi đọc
Câu 1 (trang 111 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
Ẩm thực Việt Nam là cách gọi của phương thức chế biến món ăn, nguyên lý pha trộn gia vị và những thói quen ăn uống nói chung của cộng đồng người Việt và các dân tộc thuộc Việt trên đất nước Việt Nam. Tuy có ít nhiều sự khác biệt, ẩm thực Việt Nam vẫn bao hàm ý nghĩa khái quát nhất để chỉ tất cả những món ăn phổ biến trong cộng đồng các dân tộc thiểu số nhưng đã tương đối phổ thông trong cộng đồng người Việt.
Câu 2 (trang 111 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
Món ăn dê núi Ninh Bình là tên thường gọi của các món đặc sản ẩm thực được chế biến từ thịt dê sống ở vùng núi đá vôi của người dân Ninh Bình như tái dê, lẩu dê, dê xào, dê nướng, dê né, dê hấp, dê hầm... Cùng với cơm cháy Ninh Bình, món ăn dê núi Ninh Bình đã được ghi nhận trong 'Top 50 món đặc sản ngon của người Việt Nam' do Trung tâm kỷ lục Việt Nam công nhận vào ngày 7.9.2012.
* Đọc văn bản
Gợi ý trả lời câu hỏi trong đoạn văn:
1. Theo dõi: Chú ý vào đặc điểm văn hóa ẩm thực Huế
- Cần phải nêm đủ vị mặn, chát, chua, cay, ngọt đậm
2. Suy luận: Tác giả có nguồn gốc từ đâu? Chi tiết nào minh chứng điều này
- Tác giả là người Huế
- Chi tiết: Người Huế biết sử dụng ngôn từ phong phú để diễn tả hương vị cay, …
3. Theo dõi: Chú ý câu văn thể hiện quan điểm riêng của tác giả về đặc sản ẩm thực
- “Đối với tôi, một món ăn đặc sản giống như một di sản văn hóa, phải giữ nguyên vẹn như truyền thống, mọi cải tiến chỉ tạo ra những bản sao kém chất lượng”
4. Theo dõi: Chú ý các thành phần cơ bản của cơm hến
- Hến, bún tàu, măng khô, thịt heo thái lát, rau sống, môn bạc hà, khế, rau thơm, giá trần, bông vạn thọ vàng
5. Theo dõi: Chú ý vị thứ mười lăm của cơm hến
- Vị thứ mười lăm của cơm hến là lửa
* Sau khi đọc
Nội dung chính:
Bài văn trình bày về món cơm Hến đặc sản của Huế cùng tình yêu mến mộ của tác giả dành cho món ăn quê hương.
Gợi ý trả lời các câu hỏi sau khi đọc:
Câu 1 (trang 115 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
- Điểm mạnh của cơm hến là sự phổ biến trong dân gian:
+ Thành phần cơ bản của cơm hến là các nguyên liệu phổ thông: hến, bún tàu, rau sống
+ Gia vị: ớt, ruốc, bánh tráng, muối rang, đậu phụng, …
Câu 2 (trang 115 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
- Món cơm hến thể hiện đặc trưng văn hóa ẩm thực của người Huế:
+ Ăn cơm hến phải nguội vì: không có gì trên thế gian này là không đáng giữ lại
+ Sự bảo thủ nhằm bảo tồn di sản: món đặc sản
Câu 3 (trang 115 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
- không chỉ là bài văn giới thiệu về một món ăn đơn thuần
- Tác giả cũng đề cập đến những vấn đề liên quan đến món cơm hến:
+ Trong lĩnh vực về khẩu vị, tính bảo thủ là một phần quan trọng của văn hóa để bảo tồn di sản
+ Một món ăn đặc sản cũng như một di tích văn hóa, mọi ý đồ cải tiến đều gây ra sự phá hủy, chỉ tạo ra những “đồ giả”
Câu 4 (trang 116 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
- Theo em, tác giả nhấn mạnh rằng “một món ăn đặc sản cũng như một di tích văn hóa” bởi:
+ Mọi nỗ lực cải tiến giống như việc cải tiến di tích văn hóa, chúng đều phá hủy và chỉ tạo ra những “đồ giả”
Câu 5 (trang 116 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
- Hình ảnh người phụ nữ bán cơm hến với gánh và bếp lửa kích thích suy nghĩ về việc bảo tồn bản sắc văn hóa của dân bản địa:
+ Tác giả đặt câu hỏi khi thấy người phụ nữ chế biến cơm hến một cách tỉ mỉ, công phu nhưng chỉ bán với giá rẻ, tác giả tự hỏi tại sao lại làm việc cẩn thận như vậy mà chỉ thu được ít tiền
+ Người phụ nữ bán hàng tức giận: “Nói như cậu thì … còn gì là Huế”
→ Điều này thể hiện ý thức bảo tồn bản sắc văn hóa của người dân địa phương, dù bán cơm hến chỉ thu lại ít lợi nhuận nhưng họ vẫn làm mọi công đoạn một cách cẩn thận, tỉ mỉ để duy trì món ăn đặc sản này.
Câu 6 (trang 116 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
- Một số từ ngữ:
+ Tôi muốn giới thiệu
+ Cơm hến là một món ăn như thế nào?
+ Theo tôi nghĩ
+ Tiếp tục chủ đề về cơm hến
Câu 7 (trang 116 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
- Em cảm nhận rằng tác giả là một người yêu quê hương, hiểu biết sâu sắc về món ăn đặc sản của quê hương. Chính vì điều này, ông viết tản văn “Chuyện cơm hến” không chỉ để giới thiệu về một món ăn mà như đang thể hiện tình yêu của mình, kể cho người đọc biết về hương vị đậm đà của món cơm hến và nét đẹp văn hóa dân tộc
* Kết nối với việc đọc
Tham khảo đoạn văn:
Quê em tại Nha Trang. Nhà em gần biển lắm. Cứ đêm trăng đẹp, cha mẹ lại dẫn em ra ngắm biển. Biển ở quê em thật tuyệt vời vào những đêm trăng sáng. Mặt biển như một tấm thảm vàng lớn. Xa xa, ánh đèn trên những con thuyền câu như những vì sao trong đêm. Trên bãi biển, du khách bước đi bình yên. Họ như muốn thấu hết vẻ đẹp kỳ diệu của đêm trăng. Một số em nhỏ đang chơi đùa dưới ánh trăng với trò cút bắt, trốn tìm. Chơi suốt đêm mà em vẫn chưa muốn về, nhớ mãi vẻ đẹp của biển đêm ấy.
