Buzz
Hãy tóm tắt kiến thức của bạn về một tấm gương anh dũng đã hy sinh vì độc lập tự chủ của dân tộc trong thời kỳ đối đầu với thực dân Pháp.
Nội dung chính
| Bài văn tế là tiếng khóc bi tráng cho một thời kì lịch sử đau thương nhưng vĩ đại của dân tộc. Tác giả đã xây dựng nên bức tượng đài bất tử về người nông dẫn nghĩa sĩ Cần Giuộc. |
Trước khi đọc 1
Câu 1 (trang 99, SGK Ngữ Văn 11, tập hai):
Phần 1: Hãy tóm tắt kiến thức của bạn về một tấm gương anh dũng đã hy sinh vì độc lập tự chủ của dân tộc trong thời kỳ đối đầu với thực dân Pháp.
Phương pháp giải:
Tham khảo kiến thức của bản thân để trả lời câu hỏi này.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Một tấm gương anh dũng trong cuộc kháng chiến chống Pháp là anh hùng Phan Đình Giót. Anh là người góp phần vào chiến thắng tại Điện Biên Phủ năm 1945. Anh được biết đến khi hy sinh để lấp lỗ châu mai, giúp quân ta tiến lên đánh thắng kẻ thù ở cứ điểm Him Lam và giành chiến thắng tại Điện Biên Phủ.
Trước khi đọc 2
Câu 2 (trang 99, SGK Ngữ Văn 11, tập hai):
Phần 2: Ý nghĩa của việc tưởng nhớ và tôn vinh những người đã hy sinh vì bảo vệ Tổ quốc đối với việc giáo dục thế hệ trẻ ngày nay là gì?
Phương pháp giải:
Sử dụng hiểu biết và nhận thức cá nhân để trả lời câu hỏi này.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Theo quan điểm của tôi, việc tưởng nhớ và tôn vinh những người đã hy sinh vì Tổ quốc có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc giáo dục thế hệ trẻ ngày nay. Điều này làm nổi bật sự quý trọng và biết ơn công lao của những người đã đặt mạng sống vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc của chúng ta.
Trong khi đọc 1
Câu 1 (trang 99, SGK Ngữ Văn 11, tập hai):
Chú ý cách câu văn được ngắt nhịp một cách tự nhiên và hợp lý.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản để trả lời câu hỏi này.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Cách ngắt nhịp của câu văn không chỉ phản ánh tính chất và ý nghĩa của văn bản mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với những người đã hy sinh vì dân tộc.
Khi đọc 2
Câu 2 (trang 99, SGK Ngữ Văn 11, tập hai):
Tình trạng khó khăn của người lính xuất thân nghèo.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản để trả lời câu hỏi
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Họ đều là những người nông dân giản dị, chân thành, chỉ biết làm ruộng chăn trâu. Nhưng khi Tổ quốc đối diện nguy hiểm, họ không ngần ngại từ bỏ công việc thường ngày, nắm súng, giáo, và cùng đồng bào chống Pháp.
Khi đọc 3
Câu 3 (trang 100, SGK Ngữ Văn 11, tập hai):
Thái độ của người lính đối với quân thù xâm lược.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản để trả lời câu hỏi
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Đối với kẻ xâm lược, họ căm thù chúng đến tận cùng tâm hồn, và họ đã nổi dậy chống lại chúng. Họ không tha thứ cho bất kỳ kẻ nào vi phạm lãnh thổ của họ và làm tổn thương dân tộc, điều đó là không thể chấp nhận được, họ nhận thức rõ hơn bao giờ hết rằng họ phải bảo vệ đất nước này và đứng lên chiến đấu bằng cả cuộc sống của họ.
Khi đọc 4
Câu 4 (trang 100, SGK Ngữ Văn 11, tập hai):
Tinh thần chiến đấu dũng cảm của lính bộ. Chú ý những hình ảnh tương phản.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản để trả lời câu hỏi
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Những người lính ấy mang trong mình tinh thần chiến đấu vô cùng cao quý. Dù trang bị của họ có thô sơ, nhưng tinh thần đấu tranh của họ vẫn mạnh mẽ, kiên định để đối mặt với kẻ thù.
Tác giả đã sử dụng những hình ảnh đối lập một cách tinh tế để làm nổi bật tinh thần chiến đấu mạnh mẽ và hoàn cảnh thiếu thốn. Từ đó, tác giả đã khẳng định rằng dù cuộc sống có khó khăn, trang bị quân đội có thô sơ đến đâu, tinh thần chiến đấu chống lại kẻ thù của họ vẫn kiên cường và mạnh mẽ, đó là ý chí quyết tâm đánh bại kẻ thù, giành độc lập cho dân tộc.
Khi đọc 5
Câu 5 (trang 101, SGK Ngữ Văn 11, tập hai):
Giọng văn trang trọng, sâu lắng.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản để trả lời câu hỏi
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Giọng văn như hòa cùng tiếng khóc thương của tác giả trước sự hy sinh của những chiến sĩ Cần Giuộc, họ là những người nông dân trẻ, mang trong mình tinh thần anh hùng và niềm tự hào, tự tôn dân tộc cao đẹp, họ là những bức tượng đài bất tử cho ý chí đấu tranh chống kẻ thù xâm lược.
Khi đọc 6
Câu 6 (trang 102, SGK Ngữ Văn 11, tập hai):
Cam kết sâu sắc.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản để trả lời câu hỏi
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Bằng cách sử dụng giọng văn biến hóa một cách linh hoạt, tác giả đã chuyển từ cảm xúc bi tráng sang cảm xúc đau buồn, xót xa trước cái chết của các chiến sĩ Cần Giuộc. Giọng văn trầm lắng, đầy xót thương thể hiện rõ sự đồng cảm, thương tiếc của tác giả trước sự hy sinh của họ.
Khi đọc 7
Câu 7 (trang 103, SGK Ngữ Văn 11, tập hai):
Ca ngợi lòng dũng cảm và sự hy sinh anh dũng của lính dũng cảm.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản để trả lời câu hỏi
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Những dòng thơ cuối cùng như một lời khẳng định về sự vĩ đại không tận của công lao của những người lính dũng cảm Cần Giuộc, khẳng định họ đã chiến đấu, hy sinh nhưng công lao của họ vẫn còn mãi và luôn sống mãi trong lòng mỗi người dân. Họ sẽ mãi sống trong trái tim của nhân dân Nam Bộ vì công lao bất diệt của họ và thế hệ sau sẽ luôn tôn vinh và biết ơn công trạng của họ.
Sau khi đọc 1
Câu 1 (trang 106, SGK Ngữ Văn 11, tập hai):
Dựa vào hiểu biết chung về cấu trúc nội dung thể văn tế, hãy xác định cấu trúc và nội dung chính của mỗi phần trong văn bản.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản để trả lời câu hỏi này.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Cấu trúc của văn bản có thể chia thành:
- Mở đầu (từ đầu đến trang như mõ): Tổng quan về cuộc sống của những lính dũng cảm Cần Giuộc
- Tiếp theo (tiếp… súng đạn nổ): Nhớ lại về những trận đánh của những người lính dũng cảm
- Tiếp theo (tiếp… những cánh cửa cũng không khéo lại mở): Lời tiếc thương của tác giả trước sự hy sinh của những người lính dũng cảm
- Kết (còn lại): Tình cảm thương tiếc của những người ở lại trước sự ra đi của họ.
Sau khi đọc 2
Câu 2 (trang 106, SGK Ngữ Văn 11, tập hai):
Câu mở đầu “Súng giặc đất run; Lòng dân bao giờ cũng rộ.” có ý nghĩa như thế nào trong việc thể hiện tinh thần tổ quốc của bài văn tế
Phương pháp giải:
Đọc kỹ phần đầu để trả lời câu hỏi này
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Câu mở đầu như một lời khẳng định vững chắc của tác giả, không chỉ tái hiện hoàn cảnh của quê hương lúc bấy giờ mà còn thể hiện tinh thần, ý chí kiên quyết của dân tộc.
Câu đầu “Súng giặc đất run” đã miêu tả sự khốc liệt trong thời buổi loạn lạc, kẻ thù xâm phạm biên giới nước ta và gây ra những tội ác không thể tha thứ với dân tộc ta. Trước hoàn cảnh ấy “Lòng dân bao giờ cũng rộ” đã thể hiện rõ quyết tâm của nhân dân, luôn sẵn sàng hy sinh cho Tổ quốc, khi có giặc ngoại xâm họ sẽ không ngần ngại nắm súng, giáo mác để đứng lên chống giặc. Đó chính là tinh thần của những con người Nam Bộ nói chung và của những người lính dũng cảm Cần Giuộc đã hy sinh nói riêng.
Sau khi đọc 3
Câu 3 (trang 106, SGK Ngữ Văn 11, tập hai):
Ý nghĩa của tinh thần căm hận kẻ thù của những người lính nông dân Cần Giuộc được tác giả miêu tả trong tác phẩm như thế nào?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ phần Mở đầu để thấy được tội ác của kẻ thù với nhân dân ta.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Tác giả liệt kê ra hàng loạt tội ác của kẻ thù bằng những lời văn đanh thép “đái thêm như trời mưa”… Triều đình đã từ bỏ dân ta, những người được coi là quan tại trước đây của dân ta dần trở thành công cụ cho chúng, cùng lúc vơ vét, áp bức dân. Do đó dân không chỉ căm thù triều đình mà còn căm ghét cả những kẻ tay sai nhà Nguyễn, tinh thần ấy được thể hiện rõ qua câu “Khi nhìn thấy bòng bong che trắng lốp, muốn tới ăn gan; hôm thấy khói ống đen xì, muốn ra cắn cổ”…
Họ căm thù kẻ giặc bán nước và bè lũ cướp nước, bởi vậy họ đã nổi dậy đấu tranh mong muốn bảo vệ giang sơn bờ cõi của dân tộc. Tinh thần ấy cũng như ta cũng đã thấy trong tác phẩm Hịch Tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn những dòng văn sôi sục tinh thần chiến đấu vì độc lập của quê hương. Điều đó thể hiện một truyền thống từ ngàn xưa đến nay, người Việt Nam đều mang trong mình tinh thần yêu nước sâu sắc, sự căm ghét và ý chí chiến đấu quyết tâm bảo vệ Tổ quốc của nhân dân, tất cả đều bắt nguồn từ tình yêu quê hương, tình thương dân tộc.
Sau khi đọc 4
Câu 4 (trang 106, SGK Ngữ Văn 11, tập hai):
Liệt kê các động từ mà tác giả đã sử dụng để thể hiện tinh thần chiến đấu dũng cảm của những người lính dũng cảm Cần Giuộc trong đoạn 2 của văn bản. Nêu nhận xét về cách sử dụng các động từ này.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản để trả lời câu hỏi này.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Các động từ mà tác giả đã sử dụng: trình bày, cầm, đốt, dạy, chém đổ, đạp phá, xông vào, đâm qua, chém ngược…
→ Tất cả đều nhằm thể hiện một tinh thần chiến đấu mạnh mẽ, dũng cảm của nhân dân dù trong hoàn cảnh thiếu thốn về quân trang và vũ khí, họ vẫn tận dụng những gì có để đánh bại kẻ thù, khiến chúng thất bại. Tinh thần thép của họ sẽ lan tỏa nỗi sợ hãi vào kẻ thù, sợ chết sẽ được thay thế bằng một ý chí, một nghị lực phi thường của dân tộc, quyết tâm đánh bại kẻ thù, bảo vệ cuộc sống yên bình cho nhân dân.
Tương tác giữa đọc và viết
Câu hỏi (trang 106, SGK Ngữ Văn 11, tập hai):
Viết một đoạn văn (khoảng 150 từ) thể hiện quan điểm của bạn về 'lựa chọn và hành động' của nghĩa sĩ Cần Giuộc trong cuộc đối đầu với kẻ thù xâm lược
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản để trả lời câu hỏi này
Lời giải chi tiết:
Phương án 1
Hình ảnh của những người nông dân nghĩa sĩ Cần Giuộc hiện ra như một tượng đài vĩnh cửu của lòng yêu nước trong tâm trí của người dân Việt Nam. Khi Tổ quốc bị xâm lăng, họ phải đối diện với 2 lựa chọn: một là tiếp tục cuộc sống làm nông, chịu đựng sự bành trướng của kẻ thù mà vẫn giữ được tính mạng; hai là đứng lên chống lại kẻ thù, trấn áp chúng và có thể phải đánh đổi cả tính mạng. Họ đã lựa chọn con đường thứ hai, quyết định đứng lên đối mặt với Pháp bằng mọi phương tiện mà họ có. Tình yêu quê hương đã thúc đẩy họ hành động, vì mọi người đều đang chịu đựng nỗi đau, khốn khổ, không thể chấp nhận việc đất nước bị áp bức, và họ đã hành động. Hành động đó đã thể hiện lòng dũng cảm, quả cảm của họ với quê hương. Các thế hệ sau này sẽ biết ơn, trân trọng sự hy sinh của họ và họ cũng sẽ nhìn nhận nó để thêm sự yêu quý cho hòa bình và độc lập của đất nước, từ đó nhận thức trách nhiệm bảo vệ và gìn giữ nó của mình.
