I. NHỮNG ĐIỀU CẦN GHI NHỚ
1. Trong mọi văn bản, tính liên kết là quan trọng để kết nối câu và đoạn văn một cách tự nhiên, hợp lý. So sánh giữa đoạn đầu của lá thư người bố cho En-ri-cô (bài Mẹ tội) và đoạn trong sách giáo khoa trang 18; so sánh đoạn đầu của bài Cổng trường mở ra với đoạn trang 19, chúng ta thấy rõ: hai đoạn trong hai văn bản có tính liên kết, giúp ý tác giả trở nên rõ ràng, dễ hiểu; còn hai đoạn trong SGK trang 18 và 19 lại thiếu tính liên kết, làm cho ý trở nên mơ hồ, khó hiểu.
2. Trong văn bản, có sự liên kết cả về nội dung và hình thức. Tác giả cần tạo sự đồng nhất và gắn bó chặt chẽ giữa các câu và đoạn văn; đồng thời, sử dụng ngôn ngữ (từ ngữ, cấu trúc câu...) một cách khéo léo để nối kết chúng lại với nhau.
Ví dụ: Ở đoạn đầu của bài Cổng trường mở ra, sự liên kết được thể hiện qua các điểm sau:
- 4 câu văn đều nhắc lại từ 'con'.
- 2 câu đầu lặp lại cụm từ 'không ngủ được'.
- từ câu thứ ba, cụm từ 'không ngủ được' chuyển thành 'giấc ngủ'.
- 'Còn bây giờ' nổi bật ở câu thứ hai và câu thứ ba.
- Tạo sự đối lập giữa 'mẹ không ngủ được' và 'giấc ngủ đến với con dễ dàng...'
Nhờ vào sự liên kết cả về nội dung và hình thức, ý của đoạn văn được thể hiện rõ ràng, giúp người đọc dễ tiếp nhận.
II. THỰC HÀNH - LUYỆN TẬP
A. Hướng dẫn thực hiện bài tập trong Sách Giáo Khoa
1. Hãy đọc cẩn thận 5 câu trong đoạn văn này, sau đó suy nghĩ một chút. Các em có thể sắp xếp chúng để tạo ra một đoạn văn có sự liên kết mạch lạc. (Gợi ý: Thứ tự của các câu nên là (1) - (4) - (2) - (5) - (3)).
2. Điền vào chỗ trống những từ ngữ phù hợp để kết nối các câu trong đoạn văn. Các từ ngữ cần điền lần lượt là: bà, bà, cháu, Bà, bà, cháu, Và đó là..
3. Chỉ cần đọc câu thứ ba, bạn sẽ nhận thấy hai câu đầu vẫn liên kết chặt chẽ với nhau. Câu 1 nói về mẹ, câu 2 nói về con, nhưng câu 3 liên kết chúng thành một khối: 'Mẹ sẽ dẫn con đến trường, cầm tay con qua cổng, sau đó buông tay và nói...'. Do đó, không cần thêm từ 'xì' để nối hai câu.
Ngoài phần đã trình bày, các bạn có thể khám phá thêm về Cảm nhận về tác phẩm Bạn đến chơi nhà của Nguyễn Khuyến để chuẩn bị cho bài học sắp tới.
Bên cạnh nội dung vừa học, các bạn hãy chuẩn bị cho bài học sắp tới với Phần Thành ngữ để hiểu rõ hơn về kiến thức Ngữ Văn 7 của mình.
