Soạn bài về Nguyễn Đình Chiểu, ngôi tinh tú trong văn nghệ của cộng đồng

Soạn bài về Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao sáng tỏa trong văn nghệ của cộng đồng, trang 53 Sách Giáo Khoa Ngữ văn 12 tập 1

Khám phá bài về Nguyễn Đình Chiểu, ngôi tinh tú tỏa sáng trong văn nghệ của cộng đồng, Bài 1

Câu 1.
a. Các điểm chính của bài: - Giới thiệu
- Thân bài với 3 điểm chính
- Kết luận
b. Sắp xếp điểm chính không theo trình tự thông thường.
Câu 2. Tác giả so sánh văn thơ của Nguyễn Đình Chiểu với 'những vì sao có ánh sáng đặc biệt', nhấn mạnh cần quan sát chặt chẽ mới thấy.
Câu 3. Tác giả làm nổi bật 'ánh sáng đặc biệt' của ngôi sao sáng Nguyễn Đình Chiểu trên bầu trời văn nghệ Việt Nam.
Câu 4. Tác giả khẳng định ngôi sao Nguyễn Đình Chiểu cần sáng tỏ hơn, không chỉ ở thời kỳ trước đây mà còn trong thời đại hiện nay.
Câu 5. Bài nghị luận này không chỉ chặt chẽ mà còn hấp dẫn, cuốn hút bằng:
- Nghị luận có tính thuyết phục, sâu sắc, với nhiều hình ảnh và ngôn ngữ đặc sắc, để lại ấn tượng sâu sắc cho độc giả.
- Góc nhìn mới, khám phá giá trị của tác giả thu hút người đọc vào nội dung.

Tiền đề và đánh giá lại các bài học gần đây để nắm vững Ngữ Văn lớp 12 hơn

- Khám phá bài Đọc thêm: Hành trình khám phá văn hóa xứ khác
- Thảo luận về một vấn đề trong cuộc sống

Khám phá bài về Nguyễn Đình Chiểu, ngôi tinh tú tỏa sáng trong văn nghệ của cộng đồng, Bài 2

I. Tác giả & tác phẩm

1. Tác giả
Phạm Văn Đồng (1906 – 2000), một nhà cách mạng lớn của quê hương chúng ta trong thế kỉ Xx, quê ở xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi.
- Sự nghiệp:
+ Tham gia cách mạng từ rất sớm.
+ Gắn bó với chính trị năm 1945.
+ Đảm nhận nhiều trách nhiệm quan trọng trong Ban Bí thư Đảng.
- Nhân cách: Là người cách mạng xuất sắc, đắm chìm trong mặt trận văn hóa dân tộc.

2. Tác phẩm
Bài Nguyễn Đình Chiểu, ngôi tinh tú tỏa sáng trong văn nghệ của cộng đồng được tác giả sáng tác nhân kỷ niệm 75 năm ngày mất của Nguyễn Đình Chiểu (3 – 7 – 1888).

II. Hướng dẫn soạn bài

Câu 1 (trang 53 sgk Ngữ Văn 12 Tập 1):
* Tóm tắt những ý chính trong bài viết:
- Bắt đầu: Tác giả chỉ ra tâm huyết chính của bài văn: Nguyễn Đình Chiểu - nhà thơ vĩ đại cần được khám phá và tôn vinh hơn nữa.
- Thân bài: Mô tả những điểm nổi bật về cuộc đời và sáng tác của Nguyễn Đình Chiểu.

• Điểm 1: Nguyễn Đình Chiểu - nhà thơ yêu nước.
• Điểm 2: Sự yêu nước trong thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu.
• Điểm 3: Giá trị nghệ thuật của tác phẩm Lục Vân Tiên.

- Kết bài: Tác giả khẳng định cuộc đời và thành tựu của Nguyễn Đình Chiểu là một nguồn động viên lớn.

* Cách tổ chức các ý như đồ vật là hợp lý với nội dung của bài viết. Cách sắp xếp luận điểm trong tác phẩm không theo trình tự thông thường, tập trung vào con người và tâm huyết của Nguyễn Đình Chiểu trước khi bàn về những đặc sắc trong thơ văn của ông.

Câu 2 (trang 53 sgk Ngữ Văn 12 Tập 1):
Thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu giống như “những vì sao có ánh sáng đặc biệt”, “đôi mắt của chúng ta phải tập trung để thấy rõ”. Đây là quan điểm mới của tác giả:
- “Ánh sáng đặc biệt” đại diện cho vẻ đẹp giản dị, mộc mạc trong thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu
- “Đôi mắt của chúng ta phải tập trung để thấy rõ” ý chỉ cần kiên trì, tận tâm trong nghiên cứu mới có thể hiểu được vẻ đẹp đó.
→ Cách đặt vấn đề và giải quyết vấn đề mang ý nghĩa hướng dẫn cho quá trình tìm hiểu, tiếp cận thơ văn Nguyễn Đình Chiểu: cần cái nhìn sâu sắc, khoa học, có lý.

Câu 3 (trang 54 sgk Ngữ Văn 12 Tập 1):
Tác giả giúp chúng ta nhận ra những “ánh sáng đặc biệt” của ngôi sao sáng Nguyễn Đình Chiểu trên bầu trời văn nghệ Việt Nam qua:
* Cuộc sống và quan niệm sáng tạo của nhà thơ:
- Cuộc sống:
+ Là nhà nho, sinh sống ở Đồng Nai.
+ Mù, viết thơ và đóng góp cho cuộc chiến tranh kháng chiến.
+ Là một nhà thơ có tâm hồn trong sáng và cao quý trong giai đoạn khó khăn nhưng vĩ đại của dân tộc.
→ Cuộc sống và đóng góp của Nguyễn Đình Chiểu là tấm gương anh dũng.
- Quan điểm sáng tạo của Nguyễn Đình Chiểu: thơ văn chất chứa tính chiến đấu, phong phú về biểu cảm: “Mang bao nhiêu đạo thuyền không bị lật / Va phải mấy kẻ địch mà không hề sợ hãi”.

* Thơ văn mà ông sáng tác để phục vụ cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc:
Thể hiện rõ qua điểm: “Thơ văn yêu nước của Nguyễn Đình Chiểu làm sống lại trong tâm trí chúng ta… suốt hai mươi năm”
+ Tái hiện sử cố của đất nước trong suốt 20 năm tính từ 1860 - một giai đoạn đau thương nhưng anh dũng.
+ Thơ văn yêu nước của Nguyễn Đình Chiểu, chủ yếu là tác phẩm tôn vinh anh hùng và tưởng nhớ những liệt sĩ đã hi sinh để bảo vệ đất nước.

* Truyện Lục Vân Tiên
- Nội dung: Một sự kiện trường ca tôn vinh những giá trị đạo đức cao quý, ca ngợi trung nghĩa.
- Nghệ thuật: Một câu chuyện kể, lối viết gần gũi, dễ nhớ, phổ biến trong dân gian.
- Hạn chế tác phẩm: Ngôn từ không được tốt lắm. Nguyên nhân:
+ Chủ quan: Tác giả mù, viết do người khác chép lại và không thể sửa lỗi.
+ Khách quan: Gặp vấn đề về xuất bản tam sao thất bản.

Câu 4 (trang 54 sgk Ngữ Văn 12 Tập 1):
Ngôi sao Nguyễn Đình Chiểu nên tỏa sáng hơn nữa, không chỉ trong quá khứ mà còn trong thời đại hiện tại, vì vẫn còn nhiều người chưa hiểu hết giá trị của thơ văn Nguyễn Đình Chiểu. Giá trị thơ văn của ông không chỉ ảnh hưởng lớn trong thời kỳ ông sống mà vẫn giữ nguyên giá trị đến ngày nay.

Câu 5 (trang 54 sgk Ngữ Văn 12 Tập 1):
Bài nghị luận không chỉ mang tính chất chặt chẽ, lập luận logic, và dẫn chứng hợp lý mà còn thu hút người nghe bởi:
- Ảnh hưởng đến trí óc người nghe với lập luận chặt chẽ, logic, và chứng cứ thuyết phục.
- Gây ấn tượng mạnh với tâm trạng người nghe, sử dụng ngôn từ sáng tạo, giản dị, và hình ảnh phong phú, kết hợp với các biện pháp tu từ, so sánh, tăng tiến, giọng điệu sôi nổi.

Bài tập rèn luyện

* Văn thơ của Nguyễn Đình Chiểu không còn xa lạ với thế hệ trẻ ngày nay. Nó không chỉ mô tả chân thực về đời sống xã hội và con người, mà còn truyền đạt tình cảm chân thành, cảm xúc mãnh liệt của những người đấu tranh hết mình cho lẽ phải và tự do của dân tộc.
- Cuộc đời và quan niệm sáng tác.
- Văn thơ yêu nước của Nguyễn Đình Chiểu.
- Truyện Lục Vân Tiên.
* Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc ngày nay và giá trị của nó.
- Bài viết này đòi hỏi sự khó khăn từ học sinh do sử dụng nhiều câu văn dài, điển tích, và ngôn ngữ mộc mạc của nhân dân Nam Bộ.
- Mặc dù khó khăn, nhưng Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc vẫn là một tác phẩm vô giá:
+ Là bảo vật lưu giữ sự vĩ đại của nhân dân Nam Bộ trong cuộc kháng chiến chống giặc Pháp.
+ Kể về những anh hùng nông dân kiên trung, sống mãi trong lòng người Việt Nam.
+ Ghi chép cuộc chiến đấu gay go chống Pháp, tôn vinh truyền thống anh hùng dân tộc.

Soạn bài Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc, Ngắn 3

Câu 1: Điểm chính trong bài viết là gì và cách sắp xếp có gì khác biệt so với trật tự thông thường?

Ngoài phần nội dung trên, học viên có thể khám phá thêm phần Đọc thêm: Khám phá Đất nước để chuẩn bị tốt cho bài học sắp tới.

Khám phá chi tiết phần Tìm hiểu về Việt Bắc (phần mới) để nâng cao hiểu biết về môn Ngữ Văn 12.

Chuẩn bị cho bài học tiếp theo với Soạn bài Luật Thơ để củng cố kiến thức Ngữ Văn 12.