
Soạn bài Viết bài làm văn số 5: Nghị luận văn học ngắn nhất năm 2021
ĐỀ 1
Dàn ý (mẫu 1)
A.Mở bài: Giới thiệu Nguyễn Văn Siêu và trích dẫn câu nói của ông.
Khi viết, những người làm văn thực sự đều phấn đấu để đạt được mục tiêu cao cả của văn học. Là một danh sĩ nổi tiếng, Nguyễn Văn Siêu đã trình bày một quan điểm chân thực và thuyết phục về văn chương (trích dẫn câu nói của ông).
B.Thân bài
- Diễn giải quan điểm của Nguyễn Văn Siêu: biểu đạt về triết lý văn chương đích thực. Tiêu chuẩn để Nguyễn Văn Siêu phân loại văn chương là mục đích của nó.
+ Loại văn chương “đáng trọng” là văn chương “tập trung vào con người”, là văn chương “tạo ra giá trị nhân sinh”, hướng đến phục vụ cuộc sống, những ước mơ, hoài bão của con người.
+ Loại văn chương “không đáng trọng” là loại văn chương “chỉ tập trung vào văn chương”, chỉ chăm chú vào hình thức nghệ thuật, ở mặt hình thức, đó là văn chương”có giá trị nghệ thuật”.
- Trình bày quan điểm về triết lý của Nguyễn Văn Siêu:
+ Đó là quan điểm đầy sức thuyết phục, có ý nghĩa bền vững vì vào mọi thời kỳ, văn chương luôn cần phải xuất phát từ cuộc sống và cũng giống như nhiều loại nghệ thuật khác cần phục vụ cuộc sống con người (trích dẫn về những tác phẩm phục vụ cuộc kháng chiến chống ngoại xâm lớn lao của dân tộc).
+ Tuy vậy, cũng cần quan tâm đến mặt nghệ thuật. Hình thức và nội dung cần phải cân đối. Nghệ thuật giúp nội dung trở nên đặc sắc hơn.
⇒ Nguyễn Văn Siêu mong muốn nhấn mạnh vào giá trị thực sự của văn chương: văn học vị nhân sinh, văn học bắt nguồn từ cuộc sống và con người.
- Đề cập đến những nhà văn đồng tình với quan điểm của Nguyễn Văn Siêu.
C.Kết bài
- Quan điểm về mục đích của văn chương của Nguyễn Văn Siêu phản ánh triết lý truyền thống 'văn dĩ tải đạo' của dòng họ ông.
- Ý kiến của Nguyễn Văn Siêu về mục đích của văn chương vẫn còn được coi trọng cho đến ngày nay.
Dàn ý (mẫu 2)
- Diễn giải quan điểm của Nguyễn Văn Siêu: biểu đạt về triết lý văn chương chân chính.
+ Loại văn chương “đáng quý” là văn chương “tập trung vào con người”, là văn chương “tạo ra giá trị nhân sinh”, hướng đến phục vụ cuộc sống con người.
+ Loại văn chương “không đáng trọng” là loại văn chương “chỉ tập trung vào văn chương”, chỉ tập trung vào việc cách câu văn được viết, ở mặt hình thức nghệ thuật, đó là văn chương”có tính nghệ thuật”.
- Trình bày quan điểm về triết lý của Nguyễn Văn Siêu:
+ Đó là quan điểm đầy sức thuyết phục, có ý nghĩa lâu dài bởi ở bất kỳ thời đại nào, văn chương đều phải xuất phát từ cuộc sống và cũng giống như nhiều loại nghệ thuật khác cần phục vụ cuộc sống con người (trích dẫn về những tác phẩm phục vụ cuộc kháng chiến chống ngoại xâm lớn lao của dân tộc).
+ Tuy nhiên, cũng cần quan tâm đến hình thức nghệ thuật. Hình thức và nội dung cần phải cân đối. Nghệ thuật giúp nội dung trở nên đặc sắc hơn.
⇒ Nguyễn Văn Siêu muốn nhấn mạnh giá trị cốt lõi của văn chương: văn học vị nhân sinh, văn học bắt nguồn từ cuộc sống và con người.
- Đề cập đến những nhà văn đồng tình với quan điểm của Nguyễn Văn Siêu.
ĐỀ 2
Dàn ý (mẫu 1)
A.Mở bài: Giới thiệu nhà văn Pháp Buy-phông và trích dẫn câu nói của ông.
B.Thân bài
- Diễn giải khái niệm “phong cách”.
+ Phong cách là khái niệm dùng để chỉ những lối, cách làm việc, sinh hoạt, hoạt động, cách xử sự, tạo nên cái riêng của một người hoặc một loại người nào đó.
+ Trong văn học, phong cách là những đặc điểm riêng biệt của mỗi nhà văn thể hiện trong tác phẩm văn học của họ.
- Phong cách được thể hiện qua hai phương diện: nội dung và hình thức.
+ Về nội dung: bao gồm những quan niệm về cuộc sống con người, việc chơi chơi xổ số tài, xây dựng chủ đề, cách giải thích về cuộc sống con người,…
+ Về nghệ thuật: cách thức biểu hiện, lựa chọn phương pháp nghệ thuật, tổ chức cấu trúc, tổ chức ngôn ngữ,…
- Điều hấp dẫn khi đọc những tác phẩm văn học là khám phá những đặc điểm độc đáo về phong cách của các tác giả.
- Những nhà văn, nhà thơ có tài năng thực sự mới có thể xây dựng phong cách riêng của họ. (Ví dụ: Nguyễn Du, Nguyễn Tuân, Hồ Xuân Hương,…).
- Giữa phong cách của mỗi tác giả có mối liên kết chặt chẽ với bản tính cá nhân của họ. Trong văn học, phong cách được thể hiện sống động như một thực thể phản ánh những quan điểm cá nhân về văn học.
- Bài học rút ra:
+ Nhà văn trong quá trình sáng tác cần biết tạo cho mình một phong cách độc đáo và nổi bật.
+ Để hiểu rõ hơn, người đọc cần phải khám phá, suy tư để nhận biết được đặc điểm phong cách riêng của từng nhà văn.
C.Kết bài: Nhấn mạnh sự liên kết chặt chẽ giữa phong cách văn học của mỗi tác giả và cá tính riêng của họ.
Dàn ý (mẫu 2)
- Diễn giải khái niệm “phong cách”.
+ Phong cách là khái niệm ám chỉ các cách thức sinh hoạt, làm việc, hoạt động, cách xử sự, tạo nên cái riêng của một người hoặc một loại người nào đó.
+ Trong văn học, phong cách là những đặc điểm riêng biệt của từng nhà văn thể hiện trong tác phẩm văn học của họ.
- Phong cách được thể hiện qua hai phương diện: nội dung và hình thức.
+ Khi nói đến nội dung, đề cập đến các quan điểm về cuộc sống con người, việc chơi chơi xổ số tài, xây dựng chủ đề, cách giải thích về cuộc sống con người,…
+ Trong lĩnh vực nghệ thuật, đề cập đến cách thức biểu hiện, sự lựa chọn về phương pháp nghệ thuật, tổ chức cấu trúc, và sử dụng ngôn ngữ trong tác phẩm,…
- Điều thú vị khi đọc các tác phẩm văn học là phát hiện ra những đặc điểm độc đáo về phong cách của các tác giả.
- Chỉ có những nhà văn, nhà thơ có tài năng thực sự mới có khả năng tạo ra phong cách riêng của mình.
- Giữa phong cách của mỗi tác giả có mối liên kết chặt chẽ với cá tính riêng của từng tác giả.
- Bài học quan trọng:
+ Trong quá trình sáng tác, nhà văn cần phải biết tạo ra một phong cách riêng độc đáo để nổi bật.
+ Khi tiếp nhận, người đọc cần phải tìm hiểu, suy ngẫm để phát hiện ra nét phong cách riêng của từng nhà văn.
ĐỀ 3
Dàn ý (mẫu 1)
A.Mở bài: Giới thiệu về nhà văn Pháp La Bơ – ruy – e và trích dẫn câu nói của ông.
B.Thân bài
- Giải thích quan điểm của La Bơ – ruy – e: đưa ra quan niệm về tiêu chí đánh giá một tác phẩm văn học, dựa vào giá trị giáo dục của nó.
- Giá trị giáo dục của tác phẩm văn học: “nâng cao tinh thần”, khơi dậy tinh thần cao quý và can đảm, dẫn dắt con người theo hướng chân – thiện – mĩ.
- Xác nhận tính chính xác của quan điểm tác giả, đưa ra các ví dụ từ những tác phẩm đã được học như Truyện Kiều (Nguyễn Du), Truyền kỳ mạn lục (Nguyễn Dữ), Bình Ngô đại cáo (Nguyễn Trãi), Chí Phèo (Nam Cao),… Các tác phẩm này đã tồn tại và vẫn được coi là có giá trị giáo dục từ xa xưa cho đến nay. Giá trị nhận thức và thẩm mỹ có thể trở nên lạc hậu, nhưng giá trị giáo dục vẫn đề cao và vượt qua thử thách của thời gian để trường tồn:
+ Văn học dân gian (như ca dao).
+ Văn học trung đại.
+ Văn học hiện đại.
- Dùng các tác phẩm tiêu biểu làm ví dụ để phân tích giá trị giáo dục.
C.Kết bài: Đề cập đến vai trò quan trọng của giá trị giáo dục trong mỗi tác phẩm văn học.
Dàn ý (mẫu 2)
- Giải thích quan điểm của La Bơ – ruy – e: đưa ra quan niệm về tiêu chí đánh giá một tác phẩm văn học, tức là tập trung vào giá trị giáo dục mà tác phẩm mang lại.
- Tác dụng giáo dục của tác phẩm văn học: “nâng cao tinh thần”, khơi nguồn những tình cảm cao quý và can đảm” ⇒ hướng con người đến cái đẹp và cái thiện.
- Khẳng định tính chính xác trong quan điểm của tác giả, đưa ra các ví dụ từ những tác phẩm đã được học
+ Văn học dân gian (như ca dao).
+ Văn học trung đại.
+ Văn học hiện đại.
