Buzz
Câu 1
Câu 1 (trang 46, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Tìm một từ đồng nghĩa với từ ngút ngát trong khổ thơ dưới đây và giải thích.
Sông Gâm đôi bờ trắng cát
Đá ngồi dưới bến nhìn nhau
Non Thần hình như trẻ lại
Xanh lên ngút ngát một màu.
(Mai Liễu)
Phương pháp giải:
Tìm từ đồng nghĩa với từ “ngút ngát” và lí giải.
Lời giải chi tiết:
- Từ đồng nghĩa với từ “ngút ngát”: bạt ngàn, mênh mông, bát ngát, ngút ngàn,...
- Từ “ngút ngát” phù hợp hơn trong văn cảnh này bởi vì nó có sắc thái biểu cảm phù hợp với câu thơ hơn các từ đồng nghĩa khác.
Câu 2
Câu 2 (trang 47, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Tìm các từ trong khổ thơ dưới đây đồng nghĩa với từ đỏ. Sắc thái nghĩa của các từ đó khác nhau như thế nào? Vì sao chúng là những từ phù hợp nhất để miêu tả sự vật?
Thùng cắp bên hông, nón đội đầu,
Khuyên vàng, yếm thẻ, áo thêu nâu,
Trông u chẳng khác thời con gái
Mắt sáng, môi hồng, má đỏ au.
(Đoàn Văn Cử)
Phương pháp giải:
Tìm từ đồng nghĩa với từ “đỏ” và lí giải.
Lời giải chi tiết:
- Từ đồng nghĩa với từ “đỏ”: thắm, hồng hào,..
- Sắc thái nghĩa của các từ:
+ Đỏ au: đỏ tươi
+ Thắm: đậm màu
+ Hồng hào: nhẹ nhàng, đầy sức sống
=> Từ đỏ hợp với ngữ cảnh hơn, miêu tả đôi má của con người.
Câu 3
Câu 3 (trang 47, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Tìm các từ lấy trong khổ thơ dưới đây. Giải nghĩa từng từ lấy tìm được. Nêu tác dụng của việc sử dụng các từ lấy đó đối với việc thể hiện tâm trạng của tác giả.
Mỗi lần nắng mới hắt bên sông,
Xao xác, gà trưa gáy nao núng,
Tim rươi buồn theo thời dĩ vãng,
Chập chờn sống lại những ngày không.
(Lưu Trọng Lư)
Phương pháp giải:
Tìm từ lấy, giải nghĩa, nêu tác dụng.
Lời giải chi tiết:
- Các từ lấy trong khổ thơ:
+ Xao xác: Tính từ gợi tả những tiếng như tiếng chim vỗ cánh, tiếng gà gáy, v.v. nối tiếp nhau làm xao động cảnh không gian vắng lặng.
+ Nao núng: Tính từ chỉ sự buồn đau tê tái và day dứt.
+ Chập chờn: Tính từ chỉ trạng thái nửa ngủ nửa thức, nửa tỉnh nửa mê. Động từ chỉ trạng thái khi ẩn khi hiện, khi tỏ khi mờ, khi rõ khi không
=> Tác dụng: miêu tả, nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, làm sâu sắc hơn tâm trạng của tác giả.
Câu 4
Câu 4 (trang 47, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Viết một đoạn văn (khoảng 5 – 7 dòng) về sắc thái nghĩa của từ bế tắc (tắc bế) trong bài thơ Nắng mới của Lưu Trọng Lư và sự phù hợp của từ đó đối với yêu cầu diễn đạt tâm trạng của tác giả so với một số từ đồng nghĩa.
Phương pháp giải:
Viết đoạn văn theo yêu cầu đề bài.
Lời giải chi tiết:
Trong bài thơ “Nắng mới” của Lưu Trọng Lư, từ “bế tắc” là một cụm từ miêu tả một trạng thái tâm trạng u tối, nhưng cũng mang theo một cảm giác bức bối và lo lắng. Tình trạng này thường xuất hiện khi mà con người đối diện với những khó khăn, trở ngại không thể vượt qua. Từ “bế tắc” giúp tác giả diễn đạt được tâm trạng của mình một cách chân thực và sâu sắc hơn so với các từ đồng nghĩa khác.
