Buzz
Soạn bài Tự đánh giá: Tỏ lòng (Thuật hoài - Phạm Ngũ Lão), Ngữ văn lớp 10 - Cánh Diều
Tỏ lòng văn 10 lý thuyết
1. Trong các cụm từ sau, cái nào mô tả đúng nghĩa của 'thuật hoài'?
A. Bày tỏ tâm trạng
B. Mong đợi
C. Niềm khao khát
D. Nói về ước muốn
Trả lời:
Đáp án: A.
2. Từ ngữ nào trong câu 'Hoành sóc giang sơn kháp kỉ thu' không được diễn đạt chính xác trong bản dịch thơ?
A. Hoành sóc
B. Giang sơn
C. Kháp kỉ thu
D. Cả A, B, C
Trả lời:
Đáp án: A.
3. Biện pháp nghệ thuật nào dưới đây được áp dụng trong câu 'Tam quân tì hổ khí thôn ngưu'?
A. Nhân hóa
B. Tương phản
C. So sánh
D. Nói giảm - nói tránh
Trả lời:
Đáp án: C.
Soạn bài Tỏ lòng (Thuật hoài, Phạm Ngũ Lão), Ngữ văn lớp 10, Cánh Diều
4. Câu nào dưới đây xác định đúng thể loại của bài thơ 'Tỏ lòng'?
A. Bài thơ thuộc thể loại tứ tuyệt Nôm Đường luật.
B. Bài thơ thuộc thể loại thất ngôn xen lục ngôn Nôm Đường luật.
C. Bài thơ thuộc thể loại tứ tuyệt Hán ngữ Đường luật.
D. Bài thơ thuộc thể loại thất ngôn bát cú Hán ngữ Đường luật.
Trả lời:
Đáp án: C.
5. Câu thơ nào sau đây mô tả chính xác nội dung của bài thơ?
A. Bài thơ tập trung vào sự kiện lịch sử lớn của nhân dân Việt Nam thời Trần.
B. Bài thơ tôn vinh những phẩm chất cao quý của người Việt trong quá trình xây dựng và giữ nước.
C. Bài thơ ca ngợi sức mạnh và hào khí của quân đội thời Trần.
D. Bài thơ thể hiện tình cảm mạnh mẽ của 'trang nam nhi' thời Trần.
Trả lời:
Đáp án: D.
6. Phân tích vẻ đẹp của 'trang nam nhi' và hình ảnh quân đội nhà Trần qua hai câu thơ đầu bài 'Tỏ lòng'.
Trả lời:
- Mô tả vẻ đẹp của 'trang nam nhi' và hình ảnh quân đội nhà Trần qua hai câu thơ đầu bài 'Tỏ lòng':
+ Tư thế: cầm ngang giáo trên tay.
=> Thể hiện sự quyết liệt, tự tin, và tư thế chiến đấu của 'trang nam nhi'.
+ Khí thế, sức mạnh: so sánh với hình ảnh mãnh hổ, khí thế lấn át cả sao trên trời.
=> Tôn vinh khí thế hào hùng, sức mạnh vượt trội của quân đội nhà Trần.
=> Tổng kết: Hai câu thơ đầu bài thể hiện rõ vẻ đẹp và sức mạnh của 'trang nam nhi' thời Trần.
7. 'Nghĩa vụ công danh' là gì? Mô tả ý nghĩa tích cực của quan niệm này trong thời Trần và đối với giới trẻ hiện nay.
Trả lời:
- 'Nghĩa vụ công danh' là trách nhiệm và cam kết của mỗi cá nhân đối với đất nước, gia đình và bản thân. Trong thời Trần, nó thể hiện tinh thần trách nhiệm và cam kết đối với công việc và nhiệm vụ quan trọng của mỗi người.
- Đối với giới trẻ hiện nay, quan niệm này vẫn giữ giá trị tích cực khi khuyến khích trách nhiệm cá nhân, lòng tự tôn và ý thức về lợi ích cộng đồng. Đối với giới trẻ, nó có thể là động lực để phấn đấu, xây dựng sự nghiệp và đóng góp cho xã hội.
Trả lời:
- 'Nghĩa vụ công danh' là trách nhiệm mà trang nam nhi khi ra đời đã phải gánh mang theo quan niệm Nho giáo, bao gồm hai khía cạnh quan trọng: lập công (để lại chiến công hùng vĩ) và lập danh (để lại tiếng thơm vĩnh cửu). Chỉ khi hoàn thành cả hai mục tiêu này, trang nam nhi mới coi như trả nợ công danh cho đời.
- Ý nghĩa tích cực của quan niệm này trong thời Trần và với tuổi trẻ hiện nay:
+ Trong thời Trần: Khuyến khích tinh thần chiến đấu và cam kết của các tráng sĩ, nam tử trong việc bảo vệ đất nước khỏi sự xâm lược của kẻ thù.
+ Đối với tuổi trẻ ngày nay: Động viên, khuyến khích tinh thần tự tôn, trách nhiệm cá nhân và ý thức về lợi ích cộng đồng, là động lực để họ phấn đấu, học tập, và đóng góp cho xã hội.
8. Cách hiểu câu 'Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ Hầu' như thế nào?
Trả lời:
Câu này có thể hiểu là vì chưa hoàn thành nốt nhiệm vụ công danh, 'trang nam tử' tự cảm thấy thấp kém so với Vũ Hầu (Gia Cát Lượng), người đã có nhiều công lớn trong việc thành lập nhà Thục Hán. Đây là sự nhận thức về việc chưa đạt đến đỉnh cao về danh tiếng và công lao so với những người nổi tiếng khác.
9. Ý nghĩa của lí tưởng và khát vọng được thể hiện ra sao trong hai câu cuối của bài thơ?
Trả lời:
- Trong hai câu cuối của bài thơ, lí tưởng và khát vọng của chủ thể trữ tình được thể hiện rõ:
+ 'Nghĩa vụ công danh': Đây là một nhiệm vụ mà trang nam nhi phải mang theo khi sinh ra, bao gồm việc để lại chiến công và tiếng thơm. Câu 'Nam nhi vị liễu công danh trái' thể hiện sự thừa nhận và khát vọng cao đẹp về việc để lại dấu ấn vĩnh cửu trong lịch sử.
+ 'Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ Hầu': Hình ảnh Vũ Hầu, người có công lớn, khiến chủ thể cảm thấy thẹn thùng vì chưa đạt được thành tựu lớn lao như ông. Đây là biểu hiện của sự nhìn nhận rõ ràng về những hiện thực chưa hoàn hảo trong cuộc sống.
10. Mô tả 'trang nam nhi' với 'hào khí Đông A' trong bài thơ 'Tỏ lòng' như thế nào?
Trả lời:
Hình ảnh 'trang nam nhi' với 'hào khí Đông A' trong bài thơ 'Tỏ lòng' xuất hiện với vẻ oai hùng, lẫm liệt. Những người tráng sĩ được miêu tả với tư thế cầm giáo ngang, chủ động và mạnh mẽ. Vẻ đẹp của họ được thể hiện trong không gian lớn, thời gian vô tận, là biểu tượng cho sự quyết tâm và sẵn sàng chiến đấu. Mỗi 'trang nam tử' là một phần trong sức mạnh quân đội nhà Trần, hùng mạnh như mãnh thú, khí thế chiến đấu hùng tráng, ánh sáng lấn át cả bầu trời. Trang nam tử cảm nhận gánh nặng của món nợ công danh, và họ thậm chí cảm thấy thẹn thùng khi nghe về chiến công của Vũ Hầu. Bài thơ thực sự là một tác phẩm vinh danh 'trang nam nhi' và hình ảnh quân đội hùng mạnh thời Trần.
Hướng dẫn soạn văn mẫu lớp 10 khác, tham gia cùng các em:
- Viết một đoạn văn mô tả vẻ đẹp nam tính, ánh sáng hào quang của Đông Á (hào quang thời Trần) trong bài thơ Tỏ lòng
- Soạn bài Hê-ra-clét đi tìm quả táo vàng
- Soạn bài Chiến thắng Mtao Mxây
