
Câu 1
ĐOẠN VĂN SONG SONG VÀ ĐOẠN VĂN PHỐI HỢP
Câu 1 (trang 68, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Xác định loại đoạn văn của các trường hợp sau. Phân tích tác dụng của từng cách tổ chức đoạn văn.
a. Hôm nay chúng ta chọn phương pháp sắp xếp các nhà hợp làm một quyển sách được gọi là “Binh thư yếu lược”. Nếu các bạn hiểu và tuân thủ nội dung của cuốn sách này, theo lời dạy của tôi, thì mới thực sự là người theo đạo thần; ngược lại, bỏ qua cuốn sách này hoặc không tuân thủ lời dạy của tôi, tức là kẻ nghịch thù.
(Trần Quốc Tuấn, Chiến tướng nổi tiếng)
b. Người dân ta ngày nay cũng đáng được khen ngợi như tổ tiên của chúng ta ngày xưa. Từ người già tóc bạc cho đến trẻ em nhỏ, từ người Việt ở nước ngoài đến những người dân ở các khu vực tạm bị chiếm đóng, từ dân làng miền núi đến dân làng ven biển, mọi người đều đồng lòng yêu nước, ghét giặc. Từ binh sĩ trên tuyến đầu chịu đói mấy ngày để bám sát giặc địch và tiêu diệt chúng, đến các quan chức ở phía sau kiên nhẫn đói để hỗ trợ quân đội, từ phụ nữ khuyến khích chồng tham gia chiến đấu trong khi chính họ tham gia vào công việc vận chuyển, đến các bà mẹ của những binh sĩ chăm sóc và nuôi dưỡng quân như con của mình. Từ công nhân và nông dân nam nữ đều cống hiến hết mình trong việc tăng sản xuất, không ngại khó khăn để đóng góp cho cuộc chiến, đến những người dân trồng cây cho Chính phủ,... Những hành động cao cả đó, mặc dù khác biệt trong việc thực hiện, nhưng đều chứng tỏ lòng yêu nước mãnh liệt.
(Hồ Chí Minh, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)
Hướng giải:
Dựa vào đặc điểm của đoạn văn song song và đoạn văn phối hợp để đưa ra câu trả lời.
Lời giải chi tiết:
a. Đoạn văn song song, tất cả các câu đều tập trung vào việc thực hiện “Binh thư yếu lược”.
→ Tác dụng: Trình bày thông tin một cách khách quan, để người đọc tự suy luận.
b. Trong đoạn văn phối hợp, câu đầu tiên đề cập đến chủ đề rằng ngày nay, đồng bào ta xứng đáng với tổ tiên. Các câu tiếp theo cung cấp dẫn chứng và minh chứng cụ thể. Câu cuối đoạn tổng kết lòng yêu nước của dân tộc.
→ Tác dụng: Khẳng định lòng yêu nước của dân tộc.
Câu 2 (trang 68, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Đoạn văn này được tổ chức theo kiểu nào? Chủ đề của đoạn văn là gì? Làm thế nào để nhận biết điều đó?
Đoạn văn sau được tổ chức theo hình thức nào? Chủ đề của đoạn văn là gì? Dựa vào điều gì để nhận biết điều đó?
Dưới không gian yên tĩnh, âm nhạc của dàn hoà tấu bất ngờ vang lên, bằng bốn giai điệu lưu thuỷ, kim tiền, xuân phong, long hổ, âm nhạc ấy rộn ràng khởi đầu đêm Huế. Những nghệ sĩ nhạc công với những ngón tay điệu nghệ, vuốt nhẹ, bấm nhịp, vỗ nhịp, vô thức thướt tha, kỹ lưỡng, từng nốt nhạc chứa đựng cảm xúc sâu thẳm.
(Hà Ánh Minh, Ca Huế trên dòng sông Hương)
Phương pháp giải:
Đọc đoạn văn để xác định chủ đề và cách thức tổ chức.
Lời giải chi tiết:
Đoạn văn được sắp xếp theo hình thức đoạn văn song song. Chủ đề của đoạn văn là về cách biểu diễn ca Huế. Các câu trong đoạn văn mô tả về nhạc công, những giai điệu âm nhạc, và âm thanh của những chiếc đàn trong ca Huế.
Câu 3
Câu 3 (trang 69, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Hãy viết một đoạn văn song song và một đoạn văn phối hợp (mỗi đoạn khoảng 7 – 9 câu) theo chủ đề tự chọn.
Phương pháp giải:
Viết đoạn văn theo cấu trúc song song và phối hợp theo yêu cầu đề bài.
Lời giải chi tiết:
- Đoạn văn phối hợp:
Lòng biết ơn là nền móng của đạo làm con người. Hiện nay trên khắp đất nước ta, phong trào đền ơn đáp nghĩa đối với thương binh, liệt sĩ, những bà mẹ anh hùng, và những gia đình có công với cách mạng đang lan tỏa. Đảng và Nhà nước cùng với toàn bộ quần chúng đều chăm sóc và quan tâm đến các đối tượng chính sách. Thương binh được hỗ trợ học nghề và vốn làm ăn; các gia đình của liệt sĩ và các bà mẹ Việt Nam anh hùng được tặng nhà tình nghĩa và được các cơ quan đoàn thể chăm sóc và bảo trợ một cách chu đáo. Còn những chuyến đi tìm kiếm hài cốt đồng đội trên chiến trường xưa, và những nghĩa trang liệt sĩ với đài Tổ quốc trang nghiêm, luôn nhắc nhở mọi người, mọi thế hệ hãy ghi nhớ ơn các liệt sĩ đã hy sinh dũng cảm vì độc lập và tự do... Không thể đếm hết được những biểu hiện sống động và phong phú của đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc ta. Đạo lý này là nền tảng vững chắc để xây dựng một xã hội thực sự tốt đẹp.
- Đoạn văn song song:
Trong tập “Nhật ký trong tù” (Hồ Chí Minh), có những bài phác họa sơ sài nhưng chân thực đậm đà, khiến cho người đọc cảm nhận như đang ngắm nhìn một bức tranh cổ điển. Có những bài cảnh vật rực rỡ, sống động như những tấm thảm thêu nền gấm vàng. Cũng có những bài khiến người đọc suy ngẫm, hòa mình vào những bức tranh sơn mài đậm nét, sâu lắng.
