Sói Bắc Cực

Sói Bắc Cực (Canis lupus arctos), còn được gọi là Sói trắng, là một phân loài của sói xám (Canis lupus). Loài sói này cư trú chủ yếu ở vùng Bắc Canada, Alaska và các khu vực duyên hải phía Bắc của Greenland.

Vùng sống và phân bố

Sói Bắc Cực chủ yếu sinh sống tại Quần đảo Bắc Cực Canada, một phần của Alaska và khu vực phía Bắc Greenland, ở trên vĩ tuyến 70. Có một số ý kiến cho rằng các quần thể sống ở Greenland nên được phân loại thành một phân loài riêng gọi là sói Greenland (C. l. orion). Loài sói này sống trong các hang hốc tự nhiên mà chúng mở rộng thành hai khu vực: một khu vực dùng để lưu trữ thức ăn và một khu vực làm nơi ngủ cho con non. Sói Bắc Cực là phân loài sói duy nhất phân bố rộng rãi trên toàn bộ khu vực sống của nó và cũng là loài sói duy nhất hiện nay không bị đe dọa, nhờ vào môi trường lạnh lẽo và khắc nghiệt giúp bảo vệ chúng khỏi các mối đe dọa từ con người.

Nơi sống của sói Bắc Cực có điều kiện vô cùng khắc nghiệt và cách biệt, với ít nhà khoa học dám đến nghiên cứu trong mùa đông dài và tối tăm. Ngay cả cộng đồng người Inuit cũng sống ở phía nam khu vực của sói Bắc Cực. Do đó, cuộc sống của loài sói này vẫn còn nhiều điều bí ẩn.

Hành vi

Sói Bắc Cực có khả năng thích nghi tuyệt vời với khí hậu cực đoan của vùng Bắc Cực. Chúng sống sót dưới nhiệt độ âm trong nhiều năm, trải qua 5 tháng tối tăm và có thể nhịn đói nhiều tuần. Chúng thường sống theo bầy từ 2-20 con, bao gồm một cặp cha mẹ (con đực và con cái alpha) cùng đàn con. Cả cha mẹ cùng hợp tác để kiếm ăn và chăm sóc con non. Khi lớn, con non rời gia đình để sống độc lập và tìm kiếm lãnh thổ riêng. Chúng thường sống đơn độc cho đến khi tìm được bạn tình. Khi chọn được lãnh thổ, sói Bắc Cực đánh dấu bằng mùi và thu hút sói đơn độc khác vào vùng lãnh thổ của mình. Khi con cái trong bầy mang thai, nó tìm nơi thích hợp để đào hang và sinh con. Nếu bề mặt băng quá cứng, sói mẹ sẽ tìm hang trống để sinh nở.

Săn mồi

Sói Bắc Cực săn mồi theo bầy, chủ yếu là tuần lộc và bò xạ, nhưng cũng săn thỏ Bắc Cực, hải cẩu, gà gô trắng xám đá, lemmut và chim nước. Khi săn gặm nhấm, chúng lần theo dấu vết mùi để tìm hang và trục xuất con mồi ra ngoài. Sói Bắc Cực hiếm khi tấn công con người. Do số lượng mồi hạn chế, chúng phải di chuyển trên diện tích rộng lớn (lên đến 2.600 km²) và theo đàn tuần lộc di cư về phía nam trong mùa đông để tìm thức ăn. Dù không chạy nhanh, chúng có sức bền và dẻo dai tốt, thường dùng chiến thuật đuổi theo con mồi cho đến khi con mồi kiệt sức.

Sói trưởng thành sở hữu 42 chiếc răng sắc nhọn, là công cụ chính trong việc săn mồi. Chúng thường nuốt chửng từng miếng thịt lớn mà ít khi nhai, tiêu hóa cả thịt lẫn xương. Một con sói Bắc Cực có thể ăn tới 9 kg thịt trong một bữa. Tuy nhiên, sói cha mẹ thường để lại một phần thịt cho con non, bằng cách nôn ra một phần thịt để nuôi dưỡng chúng.

Sinh sản

Ở vùng Bắc Cực, với lượng đất đóng băng vĩnh cửu dày đặc, việc đào hang gặp nhiều khó khăn. Thay vì tự đào, sói Bắc Cực thường tận dụng các hang đá tự nhiên hoặc các khu vực lõm để làm nơi ở. Thời gian thai kỳ kéo dài khoảng 63-75 ngày và sói mẹ sinh vào cuối tháng Năm hoặc đầu tháng Sáu, muộn hơn so với sói xám. Mỗi lứa thường có 2-3 con, mặc dù đôi khi lên đến 12 con. Số lượng con non ít được giải thích bởi nguồn thức ăn hạn chế ở vùng cực. Sói con mới sinh nặng khoảng 0,45 kg và chưa phát triển đầy đủ về khả năng nghe và nhìn. Chúng hoàn toàn phụ thuộc vào sự chăm sóc của mẹ và chỉ rời hang khi được 3 tuần tuổi. Các thành viên khác trong bầy cũng hỗ trợ chăm sóc sói con khi mẹ đi tìm thức ăn.

Chú thích

• L. David Mech (văn bản), Jim Brandenburg (ảnh), Chúng ta sống cùng sói Bắc Cực, National Geographic Vol. 171 No. 5 (Tháng 5 năm 1987), trang 562–593
• L. David Mech, Sói Bắc Cực: 10 năm cùng bầy, Voyageur Press 1997, ISBN 0-89658-353-8

Các liên kết ngoài

• L. David Mech: Sói Bắc Cực và con mồi của chúng
• Trang web White Wolf Sanctuary Lưu trữ 2007-07-06 tại Wayback Machine
• Trang web Wolf survival Lưu trữ 2006-02-08 tại Wayback Machine
• International Wolf Center – Thông tin về Sói Bắc Cực
• Theo dõi sói Bắc Cực qua mùa đông với vòng cổ vệ tinh Lưu trữ 2013-08-01 tại Wayback Machine