Sông Công

Sông Công là một nhánh của sông Cầu.

Dòng chảy

Sông Công (trước đây gọi là Sông Giã và sông Mão) bắt nguồn từ khu vực Đèo Khế, Đại Từ và Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên. Sông chảy theo hướng Tây Bắc-Đông Nam. Sau khi rời khỏi hồ Núi Cốc ở phía Tây thành phố Thái Nguyên, sông chia thành hai nhánh. Nhánh chính đi qua trung tâm thành phố Sông Công, qua thành phố Phổ Yên và hội lưu với sông Cầu từ bên phải tại ranh giới ba xã: Thuận Thành (thành phố Phổ Yên), Trung Giã (huyện Sóc Sơn, Hà Nội) và Hợp Thịnh (huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang). Nhánh phụ nhỏ hơn đi qua phía Bắc thành phố Sông Công, huyện Phú Bình và chảy vào thị xã Phổ Yên để nối với sông Cầu tại ranh giới ba xã: Tân Phú, Thuận Thành (thành phố Phổ Yên) và Đại Thành (huyện Hiệp Hòa).

Sông này dài 96 km, với diện tích lưu vực là 951 km². Cao trung bình 224 m, độ dốc trung bình 27,3%, mật độ sông suối là 1,20 km/km². Tổng lượng nước là 0,794 km³, tương ứng với lưu lượng trung bình năm 25 m³/s và môđun dòng chảy năm 26 l/s.km². Mùa lũ kéo dài từ tháng 6 đến tháng 10, chiếm 74,7% lượng nước cả năm; tháng 8 có lưu lượng dòng chảy lớn nhất, chiếm 19,30% lượng nước cả năm; tháng cạn kiệt nhất chiếm 1,8% lượng nước cả năm.

Các truyền thuyết

Sông Công cùng hồ Núi Cốc đã trở thành hình ảnh biểu tượng trong thi ca với bài hát Huyền thoại Hồ Núi Cốc của nhạc sĩ Phó Đức Phương. Nước của sông Công được chặn lại tại huyện Đại Từ, hình thành một hồ nhân tạo rộng lớn với nhiều đảo lớn nhỏ, trước đây là đồi núi. Sông Công và hồ Núi Cốc không chỉ là công trình thủy lợi quan trọng cho phát triển nông nghiệp và bảo vệ môi trường mà còn tạo nên một cảnh quan nổi tiếng ở tỉnh Thái Nguyên.

Sông Công còn được gọi là sông Giã (Giã hà) vì thời kỳ thuộc Lương, con sông này chảy qua đất châu Giã Năng, quê của anh hùng Lý Bí. Nơi sông Công uốn cong về phía Đông (gần cầu Đa Phúc ngày nay) chính là làng Trấn, trấn lỵ của châu Giã Năng, nơi Lý Bí đã từ Hoài Đức (Hà Nội hiện tại) vượt núi Sóc để tấn công và đánh bại quân Lương.

Các nhân vật lịch sử nổi bật

Dọc theo thung lũng sông Công, mảnh đất Thái Nguyên đã sản sinh ra ba vị tướng xuất sắc: Lưu Trung, Lưu Nhân Chú, Phạm Cuống và ba tiến sĩ danh tiếng: Đỗ Cận, Đàm Sâm, Đồng Doãn Giai.

Ảnh minh họa

Tài nguyên bên ngoài