
“Rời xa ruộng đồng để tìm vui chơi
Trên thế gian này, ai không hiểu được sự khó khăn.
Mở bỏ bộ giáp vàng kia, hé mở bí ẩn trong từng nơi,
“Da ngọc rực rỡ khắp nơi.”
Phan Văn Trị, tác giả của 'Hột lúa'
Được trình bày như một tác phẩm 'lịch sử xã hội' về Sài Gòn và các tỉnh lân cận trong những năm đầu của thế kỷ XX, “Chìm nổi ở Sài Gòn” mô tả cuộc sống của sáu người nghèo với nguồn gốc và hoàn cảnh khác nhau. Sách này minh họa cụ thể chiến lược sinh kế của những người sống trong bóng tối của thành phố được mệnh danh là 'hòn ngọc phương Đông'. Cuốn sách bắt đầu câu chuyện với cơn bão lớn vào năm 1904, gây ra tình trạng hỗn loạn trong việc buôn bán lúa gạo, làm nảy sinh tình trạng khốn khổ khắp Sài Gòn và các tỉnh lân cận.
Sau chương mở đầu về Sài Gòn và tình hình kinh tế lúa gạo trong vùng ảnh hưởng của thế kỷ XX, sáu chương tiếp theo mô tả chi tiết về cuộc sống của sáu nhân vật nghèo từ năm 1904 đến 1929. Các nhân vật bao gồm Lương Thị Lắm, một cô gái từ tỉnh Biên Hòa, Trần Dưỡng, một thợ đá từ Khách Gia, Aimée Lahaye, một cô gái lớn lên trong viện dưỡng anh của Hội Thánh, một người tự xưng là “ngựa nguồn” tên Nguyễn Văn Thủ, Trần Văn Chinh, một người khuyết tật, và Félix Colonna d’Istria, một người Pháp nghèo. Mặc dù sinh ra ở các cộng đồng khác nhau nhưng họ chung một điểm, đó là cuộc sống khó khăn trong một Sài Gòn thuộc địa đầu thế kỷ XX.
Tác giả Haydon Cherry đã sử dụng nhiều nguồn tài liệu lịch sử khác nhau để viết tiểu sử về những người yếu thế, bao gồm cả hồ sơ hành chính, số liệu thống kê, bài báo chính thức, thư truyền giáo, nghiên cứu khoa học xã hội thuộc địa,... và đặc biệt là các cuộc phỏng vấn với sáu nhân vật chính và những người xung quanh họ. Cách kể chuyện tinh tế này giúp những người nghèo có giọng nói của riêng mình, khiến độc giả không khỏi thấu hiểu những khổ đau của họ.
Ngoài ra, tác giả cũng làm sáng tỏ những vấn đề khác trong xã hội thuộc địa, như cách chính quyền quản lý và xử lý tình hình mại dâm ở Sài Gòn và Chợ Lớn, hay cố gắng hãm hại các thành viên của Thiên Địa Hội. Độc giả có thể tận hưởng việc khám phá những khía cạnh khác nhau của thời đại này.
Độc giả của “Chìm nổi ở Sài Gòn” cũng sẽ được khám phá những mảng xã hội khác nhau như vấn đề thuế, hoạt động từ thiện, và địa danh lịch sử của Sài Gòn.
THÔNG TIN VỀ TÁC GIẢ:
Haydon Cherry là một nhà sử học nghiên cứu về Đông Nam Á hiện đại, đặc biệt là Việt Nam. Anh đã nhận bằng Thạc sĩ Lịch sử từ Đại học Quốc gia Singapore và Tiến sĩ từ Đại học Yale vào năm 2011.
Hiện tại, anh đang dạy tại nhiều trường đại học ở Hoa Kỳ, bao gồm Đại học Northwestern và Đại học bang North Carolina. Tác giả Haydon Cherry quan tâm đến lịch sử kinh tế và xã hội của Đông Nam Á hiện đại nói chung, và lịch sử của Việt Nam và Myanmar nói riêng. Với các tác phẩm và luận án về lịch sử, Haydon Cherry đã nhận được nhiều giải thưởng.
Ngoài ra, Chìm nổi ở Sài Gòn: Những cảnh đời bần cùng ở một thành phố thuộc địa xuất bản năm 2019, tác giả Haydon Cherry còn đang thực hiện một số dự án nghiên cứu khác về Việt Nam và Myanmar.
