Buzz
Những năm gần đây, môi trường làm việc đã chứng kiến sự đa dạng về thế hệ lao động. Các doanh nghiệp ngày nay thường có sự hiện diện của ba thế hệ chính: Gen X, Y và Z. Sự đa dạng này không chỉ tạo ra một bầu không khí làm việc phong phú mà còn thúc đẩy sự học hỏi và phát triển lẫn nhau.
Tuy nhiên, đối diện với sự đa dạng này, các nhà lãnh đạo phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc xây dựng một văn hóa làm việc đồng nhất. Sự khác biệt về đặc điểm cá nhân, quan điểm và phong cách làm việc có thể dẫn đến xung đột và khó khăn trong quản lý.
Gen X
Thế hệ Gen X (1965 – 1980) đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự thay đổi trong môi trường làm việc truyền thống.
Gen X ưa thích môi trường linh hoạt và độc lập cao, coi trọng hiệu suất làm việc hơn số giờ làm việc. Họ tìm kiếm giải pháp sáng tạo và đề cao sự tự chủ trong công việc.
Với sự kiệt sức từ thế hệ trước, những người Gen X chú trọng vào việc phát triển bản thân hơn là sự trung thành với công ty. Họ ủng hộ khái niệm cân bằng giữa công việc và cuộc sống.
Gen Y (Millennials)
Thế hệ Millennials (1981-1996) là những người lớn lên cùng với sự bùng nổ công nghệ. Họ được coi là thế hệ có trình độ đào tạo và phát triển nhanh nhất trong lực lượng lao động hiện nay.
Gen Y tìm kiếm công việc mang lại ý nghĩa cá nhân và cơ hội phát triển. Họ thường chuyển đổi công việc để tìm môi trường phù hợp với bản thân.
Với hiểu biết vững chắc về công nghệ, Gen Y sử dụng các giải pháp thông minh để làm việc hiệu quả. Họ cũng đặt nặng nhu cầu cá nhân hơn là lợi ích của tập thể.
Gen X có sự trọng trách và sẵn lòng tiếp thu ý kiến phản hồi. Việc đào tạo và cố vấn từ công ty ảnh hưởng đến trải nghiệm làm việc của họ.
Gen Z
Gen Z, sinh từ 1997-2015, mới gia nhập lực lượng lao động. Họ coi trọng tiếng nói cá nhân, tính đa dạng và trách nhiệm xã hội.
Gen Z lớn lên với công nghệ và internet, đòi hỏi môi trường làm việc hiện đại, hỗ trợ công việc và phát triển.
Những biến động xã hội và kinh tế khiến Gen Z coi trọng an toàn và tiết kiệm. Họ mong muốn thu nhập ổn định và môi trường làm việc linh hoạt.
Gen Z có khả năng xử lý thông tin nhanh và làm việc đa nhiệm tốt hơn nhờ sự quen thuộc với thiết bị di động và thế giới kỹ thuật số.
“Em đi trước nhé!” (A, em út của nhóm)
“Anh, các anh/chị vẫn đang làm mà em tan ca sao được?” (B, nhóm trưởng)
“Nhưng em đã hoàn thành công việc được giao hết rồi ạ” (A)
Trong ví dụ trên là một phần trong “Báo cáo phân tích thực trạng khác biệt thế hệ trong sinh hoạt tổ chức và giải pháp (2020)” của Phòng Thương mại và Công nghiệp Hàn Quốc. Sự xung đột thế hệ trong nơi làm việc phần lớn là do sự khác biệt trong tư duy và hành vi giữa thế hệ đi trước, với trách nhiệm và văn hoá tổ chức, và thế hệ trẻ, chú trọng vào năng suất.
Phong cách “Rời việc mà không báo trước”
Theo nhiều bạn trẻ, 'rời việc trong im lặng' được hiểu là nhân viên hoàn thành công việc đúng và đủ, rời khỏi văn phòng đúng giờ và ít kết nối với đồng nghiệp sau giờ làm. Đây là cách để cân bằng giữa công việc và cuộc sống.
Theo nhiều quản lý nhân sự, thế hệ Gen Z khi bắt đầu đi làm đã trải qua hơn 2 năm ảnh hưởng của đại dịch, điều này ảnh hưởng đến thị trường lao động. Văn hóa làm việc của họ thường liên quan đến sự chăm chỉ và nỗ lực tìm kiếm việc làm sau khi tốt nghiệp.
Sau đại dịch, áp lực kinh tế và lo ngại về tài chính khiến việc làm chăm chỉ trở thành mối quan tâm trong tâm trí của nhiều người trẻ, và họ thấy 'rời việc trong im lặng' là một lựa chọn hợp lý. Sự khác biệt thế hệ trong công ty cũng gây khó khăn trong việc hòa nhập, khiến họ cảm thấy xa lạ và thường chọn cách rời xa tập thể.
Thế hệ Gen Z và làm việc nhóm trong công ty
Quản lý nhân sự phải đối mặt với thách thức của việc quản lý nhiều thế hệ, đặc biệt sau các đợt tuyển dụng mới. Việc hòa nhập các thế hệ trong môi trường làm việc không hề dễ dàng.
'Gần 50% nhân viên trong công ty của tôi là Gen Z và một phần lớn trong số họ ít tham gia vào các hoạt động nhóm. Họ làm việc hiệu quả, nhưng giao tiếp và tương tác ít hơn. Sự khác biệt giữa họ và thế hệ trước ngày càng làm cho việc hiểu và hòa nhập trở nên khó khăn, tạo ra mâu thuẫn nhỏ nhặt.'
Câu chuyện về cách đối xử với vấn đề cá nhân
Thế hệ Millennials, sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, luôn cảm thấy may mắn khi có việc làm. Ngược lại, Gen Z bắt đầu sự nghiệp giữa đại dịch Covid-19, ảnh hưởng đến cách làm việc và thói quen lao động.
Khi tuyển dụng nhân viên Gen Z, Gabe Kennedy (30 tuổi), nhà sáng lập thương hiệu Plant People, phải đối mặt với sự khác biệt trong thói quen làm việc giữa thế hệ này và thế hệ Millennials.
Kennedy và đồng sáng lập công ty thường làm đến khuya ở văn phòng, phân tích phản hồi từ khách hàng và ăn tối cùng nhau. Tuy nhiên, nhóm trẻ nhất trong công ty thích tự quản lý thời gian làm việc của họ.
Trong buổi phỏng vấn, một ứng viên Gen Z hỏi Kennedy liệu có thể nghỉ ngơi một ngày sau khi hoàn thành công việc được giao hay không. Kennedy nhấn mạnh việc làm việc đúng giờ quan trọng, nhưng cũng mở cửa cho khả năng thảo luận với cấp trên nếu có tình huống khẩn cấp.
Là 'bật', nhưng không phải 'bật nhảy' mà là 'bật sếp'
Từ “bật” đã trở nên phổ biến trong môi trường công sở hiện nay, đặc biệt là ở những nơi năng động với đông đảo bạn trẻ.
Tại Ngày hội việc làm sinh viên 2022, một bạn trẻ bày tỏ lo ngại khi bị gán nhãn thích “bật sếp”, và nhận được nhiều chia sẻ từ các nhà quản lý doanh nghiệp.
Ông Nguyễn Chí Kiên – giám đốc nhân sự One Mount Group – cho rằng việc chia sẻ góc nhìn khác nhau luôn được đánh giá cao, nhưng cần có quan điểm và luận điểm chứ không chỉ là cảm thấy. Việc cãi nhau và trình bày quan điểm là hai điều khác nhau. Trình bày quan điểm một cách không đúng đắn và thiếu tôn trọng sẽ dẫn đến sự bất hòa trong giao tiếp, còn tranh luận là cần thiết nhưng không nên bất kính.
Bà Việt Nhân – giám đốc nhân sự đối tác kinh doanh – từng gặp trường hợp nhân viên dưới quyết định một cách độc đoán. Điều này khiến bà cảm thấy tự ái và là một vấn đề cần chú ý khi làm việc trong môi trường doanh nghiệp.
Nhìn chung, việc khác biệt về phong cách ứng xử là điều phổ biến và cần được tiếp nhận một cách linh hoạt. Thay vì tập trung vào những khác biệt, chúng ta cần dành thời gian để hiểu và tôn trọng lẫn nhau, từ đó tạo ra một môi trường làm việc hài hòa và hiệu quả.
Nhìn chung, câu chuyện về phong cách ứng xử là đa dạng và tuỳ thuộc vào từng cá nhân. Thay vì tập trung vào những khác biệt, chúng ta cần hiểu và tôn trọng lẫn nhau, từ đó tạo ra sự hài hòa và nâng cao hiệu suất công việc.
