Buzz
Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về Starknet là gì và cách hoạt động của nó.
StarkNet là gì?
Starknet (STRK) là một trong những giải pháp layer-2 nổi bật được phát triển trên blockchain Ethereum nhằm cải thiện khả năng mở rộng. Đây là một rollup không cần cấp phép dựa trên bằng chứng không kiến thức, hay công nghệ ZK, xử lý các giao dịch Ethereum ngoài và sau đó chuyển bằng chứng của những giao dịch đó lên mạng chính Ethereum.
Starknet giảm tải việc xử lý giao dịch trên Ethereum bằng cách xử lý chúng ngoài chuỗi và vẫn đảm bảo tính bảo mật của các giao dịch. Với đóng góp xuất sắc vào khả năng mở rộng của Ethereum, Starknet đã trở thành một trong những dự án layer-2 hàng đầu trong lĩnh vực tiền điện tử.
StarkNet hoạt động như thế nào?
Blockchain Ethereum cung cấp một môi trường an toàn để xử lý các giao dịch. Là một mạng lưới layer-2, Starknet đạt được khả năng mở rộng bằng cách xử lý các giao dịch ngoài chuỗi và sau đó nộp bằng chứng của chúng lên blockchain Ethereum.
Starknet thu thập hàng ngàn giao dịch từ Ethereum và tổng hợp chúng trước khi xử lý. Sau khi xác minh các giao dịch, Starknet nộp một đối tượng duy nhất được gọi là “Bằng chứng” (Proof) lên Ethereum dưới dạng một giao dịch. Kết quả là, Starknet giúp Ethereum xử lý hàng ngàn giao dịch một lượt, từ đó nâng cao đáng kể khả năng mở rộng của Ethereum và giảm phí gas.
Mạng lưới layer-2 của Starknet hoạt động dựa trên công nghệ ZK-STARK, còn được gọi là Zero Knowledge Scalable Transparent Argument of Knowledge. Công nghệ này không chỉ đảm bảo rằng các giao dịch được xử lý nhanh hơn mà còn ưu tiên tính bảo mật và riêng tư của các giao dịch.
Mặc dù tính năng của Starknet layer-2 không khác biệt nhiều so với các rollup ZK khác, điểm khác biệt nằm ở khả năng tương thích với EVM (Máy ảo Ethereum). Starknet, dù xây dựng trên blockchain Ethereum, không tương thích với EVM. Để phát triển trên Starknet, các nhà phát triển cần sử dụng ngôn ngữ lập trình 'Cairo', một ngôn ngữ riêng của Starknet.
Hai thành phần chính của cấu trúc StarkNet
Như đã thảo luận, Starknet xử lý hàng ngàn giao dịch cùng lúc và giảm tải cho blockchain Ethereum. Bây giờ chúng ta sẽ thảo luận về hai thành phần chính của cấu trúc Starknet, như các trụ cột đứng sau Starknet, làm cho các chức năng của nó trở nên khả thi.
Sequencer
Sequencers là một trong những thành phần cốt lõi quan trọng của cấu trúc Starknet. Chúng là những thiết bị mạnh mẽ hơn, có khả năng thực hiện giao dịch hiệu quả hơn so với các node hoặc trình xác thực của Ethereum. Sequencers có thể xử lý nhiều giao dịch hơn mỗi giây so với Ethereum, điều này giúp Starknet nâng cao khả năng mở rộng.
Sequencers từ chối và ngừng các giao dịch không hợp lệ, đồng thời chuyển các giao dịch hợp lệ về phía trước. Sau đó, họ đề xuất các khối và tất cả các giao dịch đã được xác thực sẽ được điền vào một khối mới, sau đó sẽ được Sequencer phê duyệt. Khi khối được phê duyệt bởi toàn bộ mạng lưới Sequencers, nó sẽ được gửi đến 'Provers'.
Prover
Trách nhiệm của Provers là cung cấp sự đảm bảo, chứng minh rằng các giao dịch là hợp lệ. Họ truy xuất từng giao dịch trong khối được gửi từ Sequencers và có cái gọi là 'Execution Trace' (dấu vết thực thi), là dữ liệu về cách mỗi giao dịch được thực hiện. Bất kỳ một mẩu dữ liệu không hợp lệ nào cũng sẽ làm hỏng toàn bộ dữ liệu và quá trình xử lý khối sẽ bị dừng lại.
Tuy nhiên, nếu toàn bộ dữ liệu trong khối là hợp lệ mà không có vấn đề gì, Provers sẽ lấy mẫu ngẫu nhiên từ toàn bộ dữ liệu. Sự thu thập dữ liệu ngẫu nhiên này, lấy từ toàn bộ dữ liệu các giao dịch hợp lệ, được gọi là bằng chứng. Đây là sự đảm bảo toán học để chứng minh rằng tất cả các giao dịch trong khối đó là hợp lệ và cuối cùng được gửi lên blockchain Ethereum.
Ai tạo ra StarkNet?
StarkNet được tạo ra bởi StarkWare, một công ty phần mềm từ Israel chuyên về hệ thống chứng minh mật mã, nhằm cải thiện khả năng mở rộng và tính riêng tư trong blockchain. StarkWare cũng tham gia vào blockchain Polygon bằng công nghệ zero-knowledge, hợp tác với Immutable X. Hiện nay, StarkNet vẫn mở và công khai như Ethereum, cho phép bất kỳ ai cũng có thể xem ví nào đang thực hiện giao dịch với tài sản cụ thể. Công ty được thành lập vào năm 2018 bởi Uri Kolodny, Alessandro Chiesa và Eli Ben-Sasson, có trụ sở tại Netanya, Israel.
Ngoài Starknet, StarkWare Industries cũng đã giới thiệu StarkEx từ lâu trước khi ra mắt Starknet, vào tháng 6 năm 2020. Tuy nhiên, đây là một mạng lưới có cấp phép được sử dụng cho việc phát triển các ứng dụng phi tập trung cụ thể.
STRK là token ERC-20 trên mạng Ethereum, với tổng cung hiện tại là 10 tỷ token. STRK có nhiều trường hợp sử dụng, bao gồm việc kích hoạt các chức năng của mạng layer-2 Starknet. Một trong những trường hợp sử dụng quan trọng là cho phép người dùng trả phí gas cho các giao dịch. Ngoài ra, các chủ sở hữu token STRK có thể tham gia vào quản lý mạng layer-2 bằng cách tự động hoặc ủy quyền phiếu bầu cho các đại diện đáng tin cậy trong mạng lưới.
