Buzz
Tranh cãi về 'Khai sáng thời hiện đại' vẫn tiếp tục, và việc phát hành bản bìa mềm mới là dịp để tôi suy ngẫm về những ý kiến trái chiều. Tôi không muốn sửa đổi hoặc xóa bỏ những điều đã nói trong cuốn sách. Thay vào đó, tôi sẽ sử dụng những ý kiến để nâng cao quan điểm của mình về Khai sáng và những kẻ thù của nó trong thời hiện tại.
Có nhiều loại Khai sáng khác nhau, không phải ai cũng theo chủ nghĩa nhân văn khoa học. Rousseau và Marx có thể cũng là phần của Khai sáng?
Cuốn sách 'Khai sáng thời hiện đại' được tấn công do những hiểu lầm về ý nghĩa thực sự của Khai sáng. Cuốn sách bàn về lý trí, khoa học, nhân văn và tiến bộ, không chỉ là về thời kỳ lịch sử.
Không có định nghĩa chính xác cho Khai sáng, và không thể nói ai đó có xứng đáng là phần của nó hay không. Cuốn sách không muốn tạo ra một loại sùng bái lý tưởng về Khai sáng.
Tôi chọn từ 'Khai sáng' vì nó là tiêu chuẩn đánh giá tốt nhất cho những lý tưởng mà tôi muốn bảo vệ, so với các thuật ngữ khác như “chủ nghĩa nhân văn thế tục” hay “xã hội mở”.
“Khai sáng thời hiện đại” không chỉ là về lịch sử tri thức, và việc phân định từ này là vô nghĩa vì không mọi người đều hiểu theo cùng một cách. Từ ngữ luôn mang ý nghĩa của người sử dụng, và “Khai sáng” được hiểu theo cách thông thường là sử dụng lý trí và khoa học để cải thiện cuộc sống – như trong bài phát biểu của Barack Obama và Emanuel Macron năm 2017.
Tuyên bố này đúng ở chỗ các vấn đề này tồn tại sau thời kỳ Khai sáng. Nó là một tuyên bố ngược. Những vấn đề này đã tồn tại từ trước và nền văn minh đã chấp nhận chúng (xem sách The Better Angels of Our Nature: Why Violence Has Declined của tôi), chỉ khi Khai sáng nổi lên mới bắt đầu coi chúng là sai trái và cố gắng loại bỏ.
Chủ nghĩa phân biệt chủng tộc đã tồn tại từ thói quen nhận thức của con người và đã được nhiều tác giả đề cập. Nguồn gốc sâu xa của tư duy chủng tộc được thể hiện trong các cuốn sách như The Invention of Racism in Classical Antiquity của Benjamin Isaac và The Invention of Race in the European Middle Ages của Geradline Heng.
Chủ nghĩa đế quốc có nguồn gốc lâu dài: Trong lịch sử, chính sách của các nhà lãnh đạo thường là “Tôi đến. Tôi thấy. Tôi chinh phục” (Có 154 đế chế từ năm 2300 TCN đến năm 1700, danh sách chưa hoàn chỉnh). Sự thay đổi trong lịch sử đã giúp nhân loại thoát khỏi chủ nghĩa đế quốc, như được đề cập trong cuốn sách Enlightenment Against Empire của Sankar Muthu. Muthu lưu ý rằng chỉ khi Thời kỳ Khai sáng đến, mọi người mới dám nghĩ về việc chống lại quyền lực của đế chế.
Những người chống đế quốc như Bentham, Condorcet, Smith, Burke, Diderot và Kant đã bắt đầu xuất hiện nhờ hai ý tưởng. Một là nguyên tắc về việc tôn trọng mọi người vì họ là con người. Ý tưởng thứ hai là tư tưởng nhân học tiên tiến coi con người là sinh vật tạo ra và sống theo văn hóa, giúp họ hợp tác và thích nghi với môi trường. Kết hợp hai ý tưởng này, một đường lối đạo đức sắc bén nảy sinh: Cần lên án những vi phạm trắng trợn như chế độ nô lệ, chế độ nông nô, chủ nghĩa đế quốc và các hệ thống thứ bậc; mọi chuẩn mực và phong tục không thể đánh giá là cao hơn hoặc thấp hơn giữa các nền văn hóa.
Mytour
