Thiết bị máy điều hòa (máy lạnh) đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại, đặc biệt tại Việt Nam. Dù việc sử dụng máy điều hòa trở nên phổ biến, nhưng ít ai biết rằng, đây là một sáng tạo vĩ đại đã tồn tại hơn 100 năm. Cùng khám phá hành trình đầy thú vị của máy điều hòa trong bài viết sau!
Điểm Xuất Phát Đầu Tiên
Từ xa xưa, con người đã nỗ lực thay đổi môi trường xung quanh và tác động lên thiên nhiên. Nếu việc sưởi ấm dễ dàng hơn, thì kỹ thuật làm mát lại trở nên phức tạp và thách thức hơn.
1. Người Ai Cập và Bí Mật 'Máy Lạnh' Đầu Tiên
Dựa theo các tài liệu lịch sử, người Ai Cập là nhóm người đầu tiên phát minh ra 'máy lạnh' nguyên thủy. Họ sử dụng một cách đơn giản bằng cách treo những cành lau sậy lên cửa sổ và phun nước lên. Gió nóng từ bên ngoài sẽ kèm theo sương mỏng, giúp làm dịu không khí bên trong và chống lại cái nóng khô của sa mạc.

Hơn thế nữa, hạt sương còn tạo sự thoải mái cho không gian nội thất, tạo nên bí mật của 'máy lạnh' đầu tiên.

Bản Đồ Khám Phá Bí Mật
2. Người La Mã Cổ Đại và Bí Mật của Hệ Thống Làm Mát
Người La Mã cổ đại đã khéo léo xây dựng hệ thống ống nước quanh tường nhà để giảm nhiệt độ trong những ngày nóng khô. Trong khi đó, người Ba Tư sử dụng bể chứa nước và tháp gió để mang lại không khí mát mẻ. Họ đã tận dụng khéo léo tự nhiên để tạo ra bí mật của hệ thống làm mát độc đáo.

3. Thời Hán – Trung Quốc và Bước Đột Phá
Thời kỳ Hán ở Trung Quốc chứng kiến sự đột phá với việc phát minh ra các chiếc quạt máy gỗ để tạo ra luồng gió mát. Thậm chí, đến thời Đường Huyền Tông, nhà vua đã đầu tư vào một tháp làm mát đặt trong cung điện, với những chiếc quạt chạy bằng sức nước, tạo nên sự thoải mái đỉnh cao.
Bước Đi Quan Trọng Định Hình Điều Hòa Hiện Đại
Đến thế kỷ 17, con người chìm đắm trong cuộc phiêu lưu khoa học, mở ra khám phá mới về ảnh hưởng nhiệt độ môi trường để biến mùa hè thành mùa đông.

Nhà phát minh Cornelis Drebble (1572-1633) đặt dấu ấn với mô hình làm mát không khí bằng cách thêm muối vào nước khi chúng bay hơi. Mặc dù giới thiệu cho vua James I, nhưng ý tưởng này không được coi trọng.
Năm 1758, thống đốc bang Pennysylvania Benjamin Franklin (1785-1788) và Giáo sư hóa học John Hadley (1731-1764) đã khám phá nguyên lý giảm nhiệt từ sự bay hơi, đánh dấu bước quan trọng định hình điều hòa hiện đại.
Năm 1820, nhà hóa học Anh Michael Faraday (1791-1867) thực hiện thí nghiệm nén và lỏng hóa khí amoniac thành công. Trong quá trình này, ông phát hiện amoniac lỏng bay hơi có khả năng làm lạnh không khí xung quanh, mở ra tiền đề quan trọng cho máy điều hòa nhiệt độ.

Michael Faraday (1791-1867)
Năm 1842, bác sĩ John Gorrie (1803-1855) sử dụng phương pháp nén khí để tạo băng làm mát cho bệnh nhân ở Florida, Mỹ. Cỗ máy làm nước đá đầu tiên được sáng chế và vận hành bởi kỹ sư James Harrison (1816-1893) vào năm 1851 tại Australia.
Đến thời điểm này, nhiều nhà khoa học tập trung vào việc tạo băng theo phương thức truyền thống. Mọi người thường tích trữ băng trong mùa đông để sử dụng trong mùa hè. Năm 1881, ý tưởng tạo khí mát bằng cách thổi gió qua lớp băng được thực hiện bởi Tổng thống Mỹ James Garfields (1831-1881) trong quá trình điều trị tại bệnh viện Hải quân Mỹ, sau khi ông bị ám sát.
Điều hòa đầu tiên của thế kỷ 20
Năm 1911, Carrier đưa ra “công thức làm lạnh với tỷ lệ độ ẩm hợp lý” cho cộng đồng kỹ sư cơ khí tại Hoa Kỳ. Phương pháp làm lạnh này đã trở thành tiêu chuẩn và được áp dụng cho tới ngày nay.
Năm 1914, gia đình đầu tiên tại Minneapolis lắp đặt hệ thống điều hòa của Carrier, mở ra thời đại của máy điều hòa gia đình.

Từ năm 1917 đến 1930, máy điều hòa bắt đầu xuất hiện tại các rạp chiếu phim, mang lại không khí mát mẻ cho khán giả. Năm 1922, Carrier thay thế chất amoniac độc hại bằng dielene, một hợp chất an toàn hơn.
Các thế hệ máy điều hòa tiếp theo đã được tối ưu hóa về kích thước, trở nên nhỏ gọn hơn và có khả năng lắp đặt linh hoạt ở nhiều địa điểm như cửa hàng bách hoá, trên các con tàu,…

Từ năm 1924 đến 1930, thiết bị máy điều hòa trở nên phổ biến tại nhiều cơ sở làm việc của chính phủ Mỹ.
Năm 1928, kỹ sư người Mỹ Thomas Midgley đã thành công trong việc sản xuất khí Freon làm chất lạnh, một đột phá quan trọng trong công nghệ làm lạnh và đã được sử dụng rộng rãi cho các máy lạnh đến năm 1994.

Năm 1931, Schultz và Sherman đã thành công trong việc chế tạo máy điều hòa nhỏ gọn, có thể đặt trên bệ cửa sổ và làm mát hiệu quả cho một căn phòng.

Thomas Midgley (1889-1944)
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai vào năm 1946, đã xuất xưởng 30.000 máy điều hoà gia dụng, đưa hơi mát đến hàng ngàn gia đình trên khắp nước Mỹ. Đến năm 1953, hơn 1 triệu chiếc máy điều hoà đã được sản xuất và lưu thông trên thị trường.
Máy điều hòa hiện đại ngày nay
Năm 1957, kỹ sư người Đức Heinrich Krigar đã thành công trong việc chế tạo máy nén khí ly tâm đầu tiên trên thế giới. Kỹ thuật này giúp máy điều hoà trở nên nhỏ gọn, nhẹ, vận hành êm và đạt hiệu suất cao hơn.

Hiện nay, đa phần máy lạnh đều áp dụng công nghệ Inverter. Công nghệ này sử dụng máy nén biến tần để duy trì nhiệt độ mong muốn và giảm tối thiểu biến độ nhiệt, giúp tiết kiệm năng lượng hiệu quả.

Đây là dòng máy lạnh phổ biến nhất hiện nay và được dự đoán sẽ tiếp tục phát triển, trở thành sự lựa chọn hàng đầu trong tương lai.
Những nhà nghiên cứu được tôn vinh như 'cha đẻ' của máy điều hòa không khí
Trong thế kỷ 17, nhà phát minh Cornelis Drebble đã tìm ra cách làm mát không khí bằng cách thêm chất muối vào nước. Hệ thống 'chuyển mùa hè thành mùa đông' của ông đã được giới thiệu cho vua nước Anh thời kỳ đó.

Cornelis Drebble (1572-1633)
Năm 1758, nhà phát minh John Hadley đã khám phá mối quan hệ giữa sự bay hơi của chất lỏng và quá trình làm lạnh không khí.

John Hadley (1731-1764)
Năm 1820, nhà hóa học người Anh Michael Faraday đã thành công khi sử dụng phương pháp nén và lỏng khí amoniac. Ông nhận thức được rằng khí amoniac, khi bay hơi, có khả năng làm lạnh không khí xung quanh.

Michael Faraday (1791-1867)
Đây là nền tảng cho sự kiện vào năm 1842, khi bác sĩ người Scotland John Gorrie (1803-1855) sáng tạo ra một hệ thống làm mát băng đầu tiên cho một tòa nhà lớn.

Bác sĩ người Scotland John Gorrie (1803-1855)

Mô hình tạo băng của bác sĩ John Gorrie
Vào năm 1851, nhà kỹ sư tài năng James Harrison đã thành công trong việc chế tạo ra chiếc máy làm nước đá đầu tiên. Trong năm 1854, cỗ máy này chính thức trở thành một sản phẩm thương mại. Đặc biệt, vào năm 1855, ông đã được trao bằng sáng chế cho hệ thống tủ lạnh nén khí ete.

Kỹ sư James Harrison

Máy tạo băng của Harrison
Những mẫu máy lạnh hot nhất cho mùa hè này!
DuLịchViệt
