Sự cần thiết của việc khám vận động cho trẻ nhỏ

1. Các dạng rối loạn vận động ở trẻ nhỏ

Khám vận động nhằm đánh giá những rối loạn vận động do chấn thương não, nhiễm trùng, rối loạn tiêu hóa, nhiễm độc tố hoặc tác dụng phụ của thuốc. Các rối loạn này cũng có thể là biểu hiện của bệnh lý di truyền. Ở trẻ nhỏ, có một số dạng rối loạn vận động chủ yếu.

Rối loạn vận động gây khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày của trẻ

Múa nhảy

Múa nhảy, hay còn được gọi là Chorea, không phải là một bệnh lý độc lập mà là hậu quả của tổn thương thần kinh. Trẻ bị múa nhảy thường có các động tác nhảy múa hoặc không đều. Những động tác này có thể chậm chạp, rối ren hoặc mạnh mẽ hơn. Một số trẻ múa nhảy có thể gặp khó khăn trong việc đi lại và thường xuyên ngã.

Nguyên nhân chính của chứng múa nhảy ở trẻ là do tổn thương não từ lúc sinh, hoặc vùng đầu bị tổn thương, nhiễm trùng, hoặc phản ứng với thuốc. Múa nhảy có các loại sau:

- Múa nhảy Sydenham: Bệnh viêm não thấp khớp, thường xảy ra sau nhiễm trùng Streptococcus nhóm A.

Chạy

Trẻ có thể chạy bằng toàn bộ cơ thể hoặc chạy một vùng nhất định. Chạy cũng có thể là biểu hiện của một loạt các vấn đề khác như biến chứng của các bệnh khác, tổn thương đầu, phản ứng phụ từ việc sử dụng thuốc hoặc các bệnh truyền nhiễm. Chạy thường xảy ra khi trẻ đang vận động hoặc trong thời gian nghỉ ngơi. Khi chạy, trẻ thường cảm thấy yếu chân tay và gặp khó khăn trong việc thực hiện các động tác. Đôi khi, chạy cũng có thể là do yếu tố di truyền.

Chạy có thể là một vấn đề rối loạn, nhưng cũng có thể là do sự phát triển cơ thể và vận động của trẻ. Đôi khi, trẻ có thể tự chủ động kiềm chế cơn chạy. Do đó, việc kiểm tra vận động cho trẻ là rất quan trọng để xác định nguyên nhân và đề xuất biện pháp điều trị phù hợp kịp thời.

Hầu hết trẻ bị chạy đều có khả năng tự kiềm chế

Cơn động kinh

Cơn động kinh là một loại rối loạn vận động, xuất hiện dưới dạng những cơn co cơ nhanh chóng, bất ngờ và trẻ không thể kiểm soát được. Những cơn co cơ này có thể xảy ra không đều hoặc thường xuyên. Động kinh thường xuất hiện khi có yếu tố kích thích như giữ cơ thể ở một tư thế nhất định, bị va đập hoặc bị kích thích bất ngờ. Đôi khi, cơn động kinh có thể xảy ra mà không có nguyên nhân rõ ràng.

Cơn động kinh thường được coi là nhẹ và ít ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ, nhưng vẫn cần được đánh giá để xác định loại động kinh và nguyên nhân gây ra. Nguyên nhân có thể bao gồm chấn thương não nghiêm trọng, rối loạn chuyển hóa hoặc sự thoái hóa của hệ thần kinh. Đôi khi, đây cũng có thể là một phần của hội chứng co giật.

Hội chứng Tourette

Hội chứng Tourette, hay còn được gọi là rối loạn Tics, là một tình trạng có những chuyển động đột ngột mà trẻ không kiểm soát được hoặc không tự chủ. Những chuyển động này có thể liên quan đến bất kỳ bộ phận nào trong cơ thể. Mức độ nghiêm trọng của hội chứng có thể thay đổi từ nhẹ đến nặng, từ cơn đột ngột đến đều đặn và ngày càng trở nên nghiêm trọng.

Nếu trẻ gặp vấn đề về vận động và giọng nói trong hơn một năm, phụ huynh nên đưa trẻ đi kiểm tra vận động vì có thể trẻ đã mắc phải hội chứng Tourette. Một số trẻ mắc hội chứng này cũng có thể gặp phải rối loạn tăng động, rối loạn ám ảnh cưỡng chế, hoặc rối loạn học tập,...

Trẻ mắc hội chứng Tourette gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống và học tập

Loạn vận động cơ

Loạn vận động cơ có thể xảy ra ở cả người lớn và trẻ em. Ở trẻ nhỏ, loạn vận động cơ gây ra sự co thắt bất thường của các nhóm cơ, tương phản với nhau. Triệu chứng của bệnh thường bắt đầu từ một bộ phận cụ thể và lan rộng ra các vùng khác của cơ thể.

Loạn trương lực cơ nguyên phát chủ yếu là do yếu tố di truyền và không đi kèm với rối loạn thần kinh. Bệnh thường tiến triển và ổn định nhanh chóng trong 5 năm đầu từ khi bắt đầu, sau đó dần ổn định. Trẻ mắc loạn trương lực cơ có thể sống đến tuổi bình thường nhưng có thể gặp hạn chế trong một số hoạt động.

Loạn trương lực cơ thứ phát ở trẻ chủ yếu là kết quả của chấn thương não khi sinh, di truyền hoặc một số chấn thương khác. Mức độ nghiêm trọng thường phụ thuộc vào nguyên nhân. Bệnh thường đi kèm với tình trạng cơ cứng. Khoảng 5 - 15% trẻ bị tổn thương não cũng mắc loạn trương lực này.

2. Kiểm tra vận động cho trẻ

Kiểm tra vận động được thực hiện thông qua việc quan sát sự vận động của trẻ và một số động tác được bác sĩ chỉ định. Những động tác này nhằm mục đích đánh giá tình trạng cơ, dáng điệu và sự phối hợp vận động của trẻ.

Khi trẻ gặp vấn đề về vận động, bác sĩ sẽ điều trị bằng cách khắc phục nguyên nhân. Nếu trẻ mắc rối loạn vận động do yếu tố di truyền hoặc đã bị thoái hóa nghiêm trọng, có thể không có cách điều trị hoàn toàn, nhưng vẫn có thể can thiệp để giảm bớt triệu chứng.

Khám sức khỏe cho trẻ để xác định nguyên nhân gây rối loạn và lựa chọn phương pháp điều trị thích hợp

Sự phục hồi sau điều trị rối loạn vận động phụ thuộc vào loại rối loạn, nguyên nhân và giai đoạn điều trị. Do đó, việc khám sức khỏe cho trẻ là rất quan trọng để phát hiện vấn đề kịp thời. Trong quá trình khám, bác sĩ sẽ tiến hành các xét nghiệm sau:

• Xét nghiệm di truyền.

• Xét nghiệm hình ảnh MRI.

• Xét nghiệm chức năng gan thận.

• Sử dụng điện não đồ để đánh giá các cơn co giật ở trẻ.

3. Phương pháp điều trị rối loạn vận động

Sau khi đã khám sức khỏe cho trẻ và xác định nguyên nhân, trẻ sẽ được thực hiện các phương pháp điều trị khác nhau như:

• Uống thuốc giảm cang thẳng cơ, giảm run.

• Nếu rối loạn của trẻ ảnh hưởng đến cơ thể, như hội chứng Tourette, cần tiêm Botox.

• Thực hiện cấy Baclofen để điều trị rối loạn cơ trương lực.

• Kích thích não sâu nếu không có phản ứng với thuốc.

Ngoài ra, trẻ cũng có thể được áp dụng một số phương pháp hỗ trợ như:

• Vật lý trị liệu kéo giãn cơ và chi.

• Liệu pháp nghề nghiệp.

• Hỗ trợ, hướng dẫn gia đình trẻ đối phó với triệu chứng bệnh.

• Thực hiện xét nghiệm thần kinh.

Tập thể dục vật lý cho trẻ nhằm mở rộng cơ và khớp giúp điều trị hiệu quả hơn