
Dựa trên dữ liệu tôi đã thu thập từ các bình luận, email, thông tin từ blog You are not so smart…Tôi đã hiểu rõ bạn là ai. Đây là những phát hiện của tôi:
Bạn có nhu cầu được người khác yêu thích và ngưỡng mộ, nhưng lại có xu hướng tự chỉ trích bản thân. Mặc dù bạn có một số khuyết điểm trong tính cách, nhưng nhìn chung bạn có thể bù đắp chúng. Bạn có tiềm năng chưa được khai thác mà bạn chưa biến nó thành lợi thế. Bề ngoài, bạn có vẻ kỷ luật và tự chủ, nhưng bên trong, bạn thường lo lắng và bất an. Đôi khi, bạn nghi ngờ về quyết định của mình liệu có đúng hay không. Bạn thích sự thay đổi và khác biệt, và cảm thấy bất mãn khi bị ràng buộc bởi những giới hạn. Bạn tự hào là người tư duy độc lập và không dễ dàng chấp nhận quan điểm của người khác nếu thiếu bằng chứng thuyết phục. Tuy nhiên, bạn cảm thấy rằng việc bộc lộ bản thân quá nhiều là không khôn ngoan. Đôi lúc, bạn hướng ngoại, hoà đồng, thích giao tiếp, nhưng đôi khi lại trở nên hướng nội, thận trọng và kín đáo. Một số ước muốn của bạn có vẻ không thực tế.
Điều này có vẻ đúng không? Nó có miêu tả bạn không?
Nó phản ánh tất cả mọi người.
Tất cả những câu trên xuất phát từ một thí nghiệm năm 1948 của Bertram R. Forer. Ông đã giao cho các sinh viên của mình một bài kiểm tra tính cách và nói rằng mỗi người sẽ nhận được đánh giá cá nhân, nhưng thực tế ông đưa cho tất cả sinh viên một bài phân tích giống nhau.
Ông yêu cầu các sinh viên đọc qua các câu và đánh giá mức độ chính xác. Trung bình, họ đánh giá bài phân tích giả này chính xác đến 85% – như thể nó được viết riêng cho từng cá nhân.
Thực ra, đoạn văn trên là một tập hợp ngẫu nhiên từ các tử vi mà Forer đã thu thập cho thí nghiệm.
Xu hướng tin vào những lời nói mơ hồ, được thiết kế để thu hút bất kỳ ai, được gọi là hiệu ứng Forer. Các nhà tâm lý học sử dụng hiện tượng này để giải thích tại sao mọi người dễ bị lừa bởi các ngành giả khoa học như sinh học nhịp điệu, tướng số, hoặc các thuyết thần bí như chiêm tinh học, bài tarot. Hiệu ứng Forer là một phần của hiện tượng lớn hơn mà các nhà tâm lý học gọi là sự xác nhận chủ quan, cách nói khác là bạn dễ bị ảnh hưởng bởi ám thị khi nội dung liên quan trực tiếp đến bạn.
Vì bạn thường sống trong thế giới tư duy của chính mình, những suy nghĩ về bản thân chiếm lĩnh nhiều không gian tinh thần. Với một số sự khác biệt về văn hóa, hầu hết mọi người muốn trở thành cá nhân độc đáo, đặc biệt, có những hy vọng và ước mơ riêng, những nỗi sợ và hoài nghi là của riêng họ. Nếu có cơ hội, bạn sẽ cá nhân hóa mọi thứ: từ cách lái xe, hình nền màn hình máy tính, cho đến việc trang trí bức tường trong phòng ngủ của bạn.
Mọi thứ xung quanh bạn đều phản ánh tính cách của bạn. Việc nuôi dưỡng một bản thân độc nhất vô nhị thông qua tiêu thụ hoặc xây dựng không phải là một việc bạn coi nhẹ. Nhưng ở một nơi nào đó giữa tự nhiên và việc chăm sóc bản thân, chúng ta đều giống nhau nhiều hơn chúng ta nghĩ. Về mặt di truyền, bạn và bạn bè của bạn gần như giống nhau. Những gen này tạo ra bộ não tạo ra tâm trí mà suy nghĩ của bạn bắt nguồn từ đó. Vì vậy, về mặt di truyền, cuộc sống tinh thần của bạn giống với của người khác. Về mặt văn hóa, chúng ta có sự khác biệt. Những trải nghiệm khác nhau trong các môi trường khác nhau hình thành chúng ta. Nhưng ở tận sâu trong, chúng ta vẫn giống nhau, và không nhận ra điều này có thể khiến bạn bị lợi dụng.
Nếu một câu nói mơ hồ và bạn cảm thấy nó nói về bạn, bạn sẽ cố gắng làm cho thông tin đó phù hợp với đặc điểm riêng của mình. Bạn suy nghĩ về quá khứ để hiểu rõ bản thân mình là ai, phân biệt những phẩm chất của bạn với những phẩm chất của người khác, và áp dụng cùng một cách suy luận.
Đây là một đoạn trích từ một bài tử vi:
Tại một số thời điểm trong ngày, bạn có thể cảm thấy bạn chưa làm đủ công việc và có thể cảm thấy nỗi sợ đang tăng lên. Điều này có thể là một yếu tố thúc đẩy tốt, nhưng bạn không cần phải ép bản thân quá mức. Bạn đang ở trong một quá trình và nó có thể tiếp tục. Hãy bình tĩnh.
Còn đây là một đoạn khác từ cùng nguồn trong cùng một ngày nhưng chỉ nói về một dấu hiệu khác:
Đừng quá khắc nghiệt với bản thân nếu bạn có một chút lơ là vào cuối ngày. Bạn sẽ nạp lại năng lượng cho ngày mai. Buổi tối, hãy thư giãn ở nhà với một cuốn sách hay.
Horoscope mô tả những sự kiện mà chúng ta đều trải qua, và chọn ra một sự việc từ đó, và bạn sẽ thấy nó phù hợp với tất cả các tình huống trong cuộc sống của bạn. Nếu bạn tin rằng số phận của bạn được chi phối bởi các chòm sao và vị trí của các hành tinh có thể tiên đoán tương lai của bạn, thì một câu nói mơ hồ trở nên cụ thể.
Sự hi vọng này cung cấp sức mạnh cho Sự thừa nhận chủ quan. Nếu bạn muốn tin rằng điều gì đó là đúng, hoặc những nơi thiêng liêng dự đoán điều chưa biết, bạn sẽ tìm cách tin vào chúng. Khi bạn cần một sự thật, bạn sẽ tìm kiếm các mẫu; bạn kết nối các dấu hiệu như các ngôi sao của một chòm sao. Bộ não của bạn không thích sự hỗn loạn. Bạn nhìn thấy khuôn mặt trong đám mây và hình bóng ma trong ngọn lửa đốt rác. Những người tự nhận là tiên đoán sẽ lợi dụng các xu hướng tự nhiên đó của con người. Họ biết họ có thể dựa vào bạn để sử dụng Sự thừa nhận chủ quan trong khi đó và sau đó là sự xác nhận thiên vị.
Hyman đã sử dụng một kỹ thuật gọi là cold reading (đọc lạnh), trong đó bạn bắt đầu với cái nhìn tổng quan về những thứ mơ hồ và quan sát người khác để tìm ra manh mối để thu hẹp sự chú ý vào những điều có vẻ như là một sự bừng sáng trong tâm trí của họ. Nó hiệu quả vì con người thường lơ đi những lỗi nhỏ và tập trung vào những điều đúng đắn.
Khi ông làm việc ở đại học, một nhà tâm lý khác, Stanley Jack giúp ông thoát khỏi ảo tưởng bằng cách yêu cầu ông thử làm một việc mới – nói ngược lại với những gì ông tin là đúng. Kết quả? Họ bất ngờ trước khả năng của ông. Đọc nguội mạnh mẽ, nhưng dù bỏ nó, ông vẫn có thể làm người khác kinh ngạc. Hyman nhận ra điều ông nói không quan trọng bằng cách ông thể hiện. Còn người khác sẽ làm mọi thứ, tự lừa bản thân, nhìn vào những điều chung chung như là cụ thể giống như trong hiệu ứng Forer.
Những bà đồng và những người đọc chỉ tay dựa vào sự xác minh chủ quan. Hãy nhớ rằng, khả năng tự lừa dối bản thân của bạn lớn hơn cả khả năng của bất kỳ pháp sư, thầy phù thuỷ nào và thậm chí là những pháp sư giả mạo. Bạn là một sinh vật được thôi thúc để hy vọng. Khi cố gắng hiểu thế giới, bạn tập trung vào những điều đúng và bỏ qua những điều sai, trong cuộc sống có nhiều điều không đúng.
Khi bạn đọc Horoscope, hãy đọc tất cả chúng. Khi ai đó nói anh ta có thể đọc được tâm trí của bạn, hãy nhớ rằng tất cả tâm trí chúng ta rất giống nhau.
Mytour
Theo Bạn không thông minh | David McRaney
Thanh Hằng dịch | Blog Chiecnon
