Đa dạng của gạo và cách sử dụng linh hoạt
Gạo là một trong những ngũ cốc phổ biến trên toàn cầu, được trồng rộ khắp các châu lục, trừ khu vực Nam Cực. Thống kê cho thấy có hơn 40,000 giống gạo khác nhau, là nguồn thực phẩm chính trong bữa ăn hàng ngày của nhiều người.
1. Gạo là gì?
Gạo là sản phẩm chính từ cây lúa, là nguồn lương thực quan trọng cho gần một nửa dân số trên thế giới.
Gạo thường được sử dụng để nấu cơm, cháo hoặc làm bánh và bún. Sau khi lúa được xay và tách vỏ, ta thu được hạt gạo. Hạt gạo có nhiều màu sắc khác nhau như nâu, đỏ và phổ biến nhất là trắng.
Trong hạt gạo chứa nhiều chất dinh dưỡng như chất đạm, chất xơ, tinh bột và các hợp chất có lợi cho sức khỏe. Từ xa xưa đến nay, gạo đã trở thành đặc sản âm thực không thể thiếu, đặc biệt là ở Việt Nam.
2. Phân loại gạo
Gạo thường được phân loại dựa trên màu sắc, hình dáng và kích thước, bao gồm 3 dạng chính:
- Gạo hạt ngắn (short grain): có hình dạng tròn, khi nấu lên mềm và dính nhất trong tất cả các loại gạo.
- Gạo hạt trung bình (medium grain): có hạt tương đối ngắn, khi nấu có kết cấu mềm nhưng không kết dính như gạo hạt ngắn.
- Gạo hạt dài (long grain): có hạt mảnh, chiều dài gấp bốn lần chiều rộng và ít chứa tinh bột. Khi nấu, thường có kết cấu bông và tơi.
Gạo được chia thành 3 loại3. Các dạng gạo độc đáo
3.1. Gạo lứt (gạo nguyên cám)
Gạo lứt là loại gạo chỉ xay vỏ trấu bên ngoài và giữ nguyên phần cám, chứa nhiều chất dinh dưỡng và nguyên tố vi lượng.
Trong gạo lứt có tinh bột, chất xơ, chất đạm, vitamin B1, vitamin B2, vitamin B6, vitamin B3, cũng như canxi, selen, magie và sắt.
Gạo lứt có 4 loại: gạo lứt tẻ, gạo lứt nếp, gạo lứt đen và gạo lứt đỏ.
3.2. Gạo trắng (gạo tinh luyện)
Gạo trắng, sau khi bỏ lớp vỏ, cám và mầm, thường được đánh bóng để trắng sáng. Quá trình này làm giảm chất dinh dưỡng, như chất béo, muối khoáng và vitamin. Gạo trắng thường ít dinh dưỡng hơn gạo lứt.
Gạo trắng có hàm lượng dinh dưỡng thấp3.3. Gạo Arborio
Gạo Arborio từ Ý, dùng để làm món Risotto nổi tiếng. Khi chế biến, tạo kết cấu mịn và có thể sử dụng cho Paella, một món Tây Ban Nha.
3.4. Gạo thơm
Gồm gạo Basmati, gạo thơm hoa nhài. Có mùi hương tự nhiên, thay đổi từ năm này sang năm khác như rượu vang.
3.5. Gạo đen
Gạo đen, còn gọi là gạo “cấm”, có hạt ngắn, chuyển sang màu tím khi nấu chín. Màu sắc đến từ anthocyanin, chất có trong quả mâm xôi đen hoặc việt quất.
Gạo đen - hay còn gọi là "gạo cấm"3.6. Gạo nếp
Gạo nếp không chứa gluten, có kết cấu dẻo như keo, thích hợp cho món tráng miệng. Có nhiều màu sắc như nâu, đen, tím hoặc trắng.
3.7. Gạo đỏ Himalaya và Bhutan
Gạo đỏ Himalaya có hạt dài, hương vị đặc trưng. Gạo đỏ Bhutan có hạt ngắn, sử dụng trong món Pilafs hoặc món ăn phụ.
3.8. Gạo hoang Bắc Mỹ (wild rice)
Gạo hoang Bắc Mỹ, còn gọi là gạo của người da đỏ, có nguồn gốc từ Bắc Mỹ. Có độ dai, hương vị thuần khiết, chứa nhiều protein và chất chống oxy hóa.
