Với khả năng hỗ trợ trọng tài ra quyết định nhanh chóng và chính xác hơn, công nghệ này dự kiến sẽ thay đổi diện mạo của kỳ World Cup năm nay.
Từ khi chính thức ra mắt đến nay, công nghệ hỗ trợ trọng tài VAR (Trợ lý Video Trọng tài) đã trở thành một phần không thể thiếu tại các giải bóng đá hàng đầu thế giới như Champion League và Europa League.
Và bây giờ, 4 năm sau khi xuất hiện tại World Cup 2018 ở Nga, VAR tiếp tục làm mặt mũi tại World Cup đang diễn ra tại Qatar với một phiên bản mới có tên gọi là công nghệ phát hiện việt vị tự động. Với nhiều trang thiết bị mới, các nhà tổ chức hy vọng rằng công nghệ này sẽ thay đổi diện mạo của các trận đấu bằng cách hỗ trợ trọng tài ra quyết định nhanh chóng và chính xác hơn.
Công nghệ việt vị tự động
Việc quyết định các tình huống việt vị trên sân vẫn là một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất trong bóng đá hiện đại. Nhưng với sự xuất hiện của công nghệ 'việt vị tự động', các trọng tài có thể đưa ra quyết định chính xác về mỗi tình huống việt vị.

Tại sao 3 trận đấu tại World Cup 2022 có thời gian bù thêm lên đến 59 phút? Hình ảnh FIFA
Hệ thống này sử dụng 12 camera được lắp đặt quanh mái vòm của sân vận động để theo dõi chuyển động của cầu thủ và quả bóng trên sân. Dữ liệu được gửi về phòng điều khiển 50 lần mỗi giây để tính toán chính xác vị trí của từng cầu thủ và quả bóng trên sân. Ngoài dữ liệu vị trí, hệ thống camera này còn thu thập 29 điểm dữ liệu trên cơ thể cầu thủ, bao gồm vị trí của các chi và đầu để xác định xem có phạm việt vị hay không.

Ảnh FIFA
Quả bóng chính thức của World Cup Qatar 2022, Al Rihla, còn chứa một thành phần khác giúp xác định tình huống việt vị chính xác hơn nhờ vào cảm biến đo lường quán tính (IMU) được tích hợp bên trong. Cảm biến được đặt chính giữa quả bóng Al Rihla và gửi dữ liệu về phòng điều khiển 500 lần mỗi giây để phát hiện chính xác điểm tiếp xúc với bóng.

Trái bóng Al Rihla với cảm biến quán tính bên trong. Ảnh FIFA
Kết hợp dữ liệu về vị trí của cầu thủ và quả bóng trên sân cùng với trí tuệ nhân tạo được huấn luyện để nhận diện các tình huống việt vị, công nghệ mới sẽ tự động phát đi cảnh báo đến phòng điều khiển mỗi khi một cầu thủ tấn công nhận bóng trong tình trạng việt vị.

Ảnh FIFA
Trước khi thông báo cho trọng tài trên sân, phòng điều khiển sẽ kiểm tra lại tình huống một cách thủ công - một quy trình mà FIFA mô tả sẽ mất 'vài giây và dẫn đến quyết định việt vị được đưa ra nhanh chóng và chính xác hơn'.
Sau khi quyết định cuối cùng được đưa ra, các điểm dữ liệu sẽ được dùng để tạo hình ảnh mô phỏng 3D về tình huống việt vị. Hình ảnh này cũng sẽ được phát lên màn hình lớn trên sân và truyền hình đến khán giả trên toàn thế giới.
Không phải là một 'robot việt vị'
Trước khi được áp dụng chính thức tại World Cup Qatar 2022, công nghệ phát hiện việt vị tự động đã được thử nghiệm thành công tại nhiều giải đấu thử nghiệm và chính thức khác của FIFA như FIFA Arab Cup 2021 và FIFA Club World Cup 2021.
Trong những giải đấu này, công nghệ mới đã thể hiện khả năng hỗ trợ trọng tài đưa ra các quyết định việt vị nhanh hơn, chính xác hơn và dễ dàng tái hiện hơn. Ngoài ra, dữ liệu thu thập từ những giải đấu này cũng đã được phân tích và xác thực bởi phòng thí nghiệm MIT Sports Lab và Đại học Victoria.
Trọng tài nổi tiếng, hiện là Chủ tịch Ủy ban Trọng tài FIFA, ông Pierluigi Collina nói: 'Thử nghiệm đã thành công tốt đẹp và chúng tôi tin rằng, tại Qatar, chúng ta sẽ có một công cụ hỗ trợ quý báu giúp trọng tài và trợ lý trọng tài đưa ra những quyết định tốt nhất và chính xác nhất trên sân cỏ. Mặc dù có người gọi là 'robot việt vị', nhưng không phải vậy. Trọng tài và trợ lý trọng tài vẫn giữ trách nhiệm cho việc ra quyết định trên sân.'
Tham khảo FIFA, CBSSport
