Ở Việt Nam, việc trả tiền tip thường phụ thuộc vào tâm trạng, đôi khi là cách thể hiện đẳng cấp, nhưng ở nhiều quốc gia, đây là một nghĩa vụ bắt buộc.
Sự khác biệt về tiền tip ở Việt Nam và thế giới
Ở Việt Nam, tiền tip không phải là điều bắt buộc nhưng nó có thể kể nhiều điều thú vị về bạn.
Tiền tip là gì?
Thuật ngữ tiền tip xuất phát từ các nước phương Tây, ban đầu nó là một số tiền nhỏ nhằm chia sẻ gánh nặng với những người lao động, phục vụ có thu nhập thấp. Dần dần, tiền tip trở thành một phổ biến trong ngành dịch vụ, và ở nhiều quốc gia, có những quy định riêng liên quan đến khoản tiền này.
Tại Việt Nam, “tiền bo” là thuật ngữ quen thuộc chỉ khoản tip nhỏ dùng để tri ân người phục vụ, xuất phát từ “pour boire” trong văn hóa Pháp.
Văn hóa tiền tip trên thế giới
Tiền tip ngày càng trở thành một phần của văn hóa toàn cầu, nhưng văn hóa này linh hoạt và có sự đa dạng. Tuy một thói quen có thể phù hợp với một dân tộc nhưng lại bị coi là điều cấm kỵ ở nơi khác, tiền tip trong văn hóa du lịch không nằm ngoài quy luật này.
Ví dụ, ở Mỹ, tiền tip được xem là bắt buộc trong nhà hàng, thường chiếm 15-20% tổng hoá đơn. Ở Pháp, mặc dù đã tính 15% vào hoá đơn, du khách vẫn thường để lại vài đồng lẻ để bày tỏ sự cảm kích với nhân viên phục vụ. Ngược lại, một số quốc gia như Nhật Bản hay Italy không thích tiền tip, coi đó là không tôn trọng người phục vụ hoặc ám chỉ nhà hàng trả lương thấp cho nhân viên. Thậm chí, một số quốc gia còn có quy định cấm nhân viên nhận tip.

Trái ngược, một số quốc gia như Hàn Quốc, Thái Lan, Đan Mạch, Australia không coi trọng tiền tip, việc có hay không còn tùy thuộc vào ý muốn cá nhân.
Nhiều nước như Hàn Quốc, Thái Lan, Đan Mạch, Australia… lại không quá quan trọng về tiền tip, có hay không đều được.
Hoàng Lê Giang, người đã khám phá nhiều vùng đất và trải nghiệm cuộc sống tại Thuỵ Điển, chia sẻ: “Văn hoá tiền tip đặc sắc, là gương phản ánh nhiều về cá nhân và địa điểm bạn đến”. Điều này đặc biệt quan trọng vì mỗi quốc gia có quy định riêng, vì vậy, trước khi đến một quốc gia mới, bạn nên tìm hiểu sâu về văn hóa tiền tip của họ.
Mỗi địa điểm còn có những quy tắc khác nhau về cách chia sẻ tiền tip. “Làm việc như phục vụ trong một nhà hàng nhỏ tại Thuỵ Điển, cuối ngày, tiền tip được chia đều cho tất cả mọi người. Ngược lại, ở Việt Nam, người nào nhận tip, người đó giữ hết hoặc thậm chí đầu bếp không nhận tiền này”, Hoàng Lê Giang chia sẻ.
Người Việt và văn hóa tiền tip
“Khoảng 70% du khách Việt không có thói quen hoặc cảm thấy bị áp đặt khi nói đến tiền tip”, Nguyễn Mai Vân, một người hướng dẫn du lịch với 6 năm kinh nghiệm, nhận định.
Ở Việt Nam, tiền tip không bắt buộc. Việc bồi dưỡng hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố, và trong một số trường hợp, “tiền bo” còn mang theo ý nghĩa tiêu cực. Theo những người có nhiều năm kinh nghiệm du lịch, văn hóa tiền tip ở Việt Nam độc đáo, có sự khác biệt theo từng khu vực, nhóm đối tượng và loại hình dịch vụ.
Ở các khách sạn 5 sao hoặc nhà hàng cao cấp, tiền tip thường được tính trực tiếp vào hoá đơn, nhưng khách hàng vẫn sẵn lòng “bo” thêm nếu họ cảm thấy hài lòng. Ngược lại, ở những nhà hàng, dịch vụ bình dân, ít khi xuất hiện khoản tiền này, ngay cả khi phục vụ đạt chất lượng, và nhân viên làm việc nhiệt tình. “Đôi khi, tiền tip còn là cách để người ta thể hiện đẳng cấp của mình”, Mai Hân nói.

Đó là bản sắc văn hoá tiền tip của người Việt khi ở trong nước. Khi du lịch nước ngoài, người Việt thường có những cách tiếp xúc thú vị với tiền tip. Chị Tú Uyên, một hướng dẫn viên tạm thời tại Singapore, chia sẻ: “Khách đi theo đoàn thường nghĩ rằng tiền tip đã được tính trong phí toàn bộ. Những gia đình du lịch thường thêm vào nếu họ cảm thấy vui vẻ khi kết thúc chuyến đi”.
Thậm chí, nhiều người Việt còn thực hiện những hành động bồi dưỡng thú vị như mang theo một món quà đặc trưng từ quê hương để tặng. Có những bạn trẻ thậm chí sáng tạo với việc vẽ tranh, chụp ảnh, hoặc mời hướng dẫn viên đi chơi cùng nhằm bày tỏ lòng biết ơn.
Những nguyên tắc không viết trong văn hoá tip khi du lịch
Người Việt thường thụt lùi với câu “của cho không bằng cách cho”, nguyên tắc này vẫn đúng trong văn hoá tip khi du lịch. Trước hết, bạn cần nắm rõ về văn hoá tip tại địa điểm bạn đang đến, việc bồi dưỡng cho phục vụ không luôn là quy tắc. Nếu tiền tip đã được tính trong hoá đơn của bạn, thì không cần phải thêm nữa. Đôi khi, bạn cũng nên đặt tiền vào một phong bì nhỏ và gửi lại cho nhân viên.
Bạn cũng cần đảm bảo không bỏ sót bất kỳ ai trong nhóm phục vụ. Tiền tip cho mỗi người thậm chí còn có các mức khác nhau. Theo Business Insider, tiền tip cho người khuân vác thường dao động từ 2-5 USD. Nhân viên trực cửa là 1-5 USD và nên đưa vào ngày đầu tiên khi đến khách sạn. Nhân viên dọn phòng thì khoảng 2-5 USD mỗi đêm. Nhân viên phục vụ bàn là 5 USD. Nhân viên nhà hàng, quán ăn thì phụ thuộc vào chất lượng phục vụ để bạn làm tròn hoá đơn hoặc bồi dưỡng thêm.

Theo Khương Văn/Vnexpress
***
Tham khảo: Bí kíp du lịch tại Mytour.com
Mytour.comTháng Năm 11, 2018