Tại sao con chim lại chọn que để gãi bụng thay vì sử dụng mỏ của nó?

Cách đây năm năm, trên một hòn đảo xa xôi ngoài khơi Wales, nhà khoa học Annette L. Fayet tại Đại học Oxford chứng kiến một cảnh tượng kỳ lạ: một con chim hải âu đang dùng một chiếc que để gãi ngứa.
Con chim quay đầu lại và gãi bụng bằng chiếc que, điều này khiến cô Fayet ngạc nhiên. Cô là chuyên gia về hải âu nhưng chưa từng ghi nhận hành vi này từ trước.
Tuy Fayet đã chứng kiến điều không thể tin nổi này, nhưng cô vẫn cần bằng chứng rõ ràng hơn để chứng minh sự kiện này.
“Tôi chỉ nhìn thấy một lần và tôi cũng không chú ý lắm,” cô nói. Sự kiện này làm cô ngạc nhiên, nhưng sau đó cô đã quên đi nó.
Vào tháng 7 năm 2018, Fayet may mắn được làm rõ sự kiện khi nghiên cứu một nhóm chim hải âu tại Đảo Grimsey, Iceland. Cô đã lắp camera để quay lại hành vi của chim.
Trong số những video mà cô ghi lại, cô nhìn thấy một con chim đang sử dụng que để gãi bụng. Ngạc nhiên hơn, con chim còn quay đầu về phía camera, cho thấy toàn bộ quá trình gãi ngứa.
Hành động này không giống như việc chim sử dụng que để xây tổ, vì hải âu cổ rụt thường sử dụng cỏ mềm để làm tổ. Sau khi sử dụng que để gãi bụng, con hải âu cổ rụt thường ném que đi. Cô Fayet đã ghi lại cảnh này trong video của mình.
Theo Alex Kacelnik, một nhà động vật học từ Đại học Oxford, hành động này phù hợp với định nghĩa hiện tại về việc sử dụng công cụ của các loài động vật. Đây là một phát hiện quan trọng trong lĩnh vực nghiên cứu hành vi của động vật.
Các nhà khoa học ngạc nhiên khi thấy hải âu cổ rụt, một loài chim biển, sử dụng công cụ. Đoạn video này đã được mô tả kỹ lưỡng trong một nghiên cứu mới được công bố.
Nghiên cứu về việc sử dụng công cụ của động vật có thể giúp chúng ta hiểu sâu hơn về sự tiến hóa của con người. Việc này có thể giúp làm sáng tỏ nhiều khía cạnh trong lịch sử phát triển của loài người.

Chỉ có khoảng 1% số loài động vật hiện nay có khả năng sử dụng công cụ. Một số loài chim và động vật khác đã biết sử dụng công cụ để giải quyết các vấn đề sinh tồn.
Một số ít loài chim cũng có khả năng sử dụng công cụ. Ví dụ, quạ biết đan cành cây lại để bắt sâu, và như ta thấy ở đây, hải âu cổ rụt biết dùng que để gãi ngứa - hành động được liệt vào hạng “chăm sóc cơ thể”.
Theo nhà nghiên cứu Biro, con hải âu cổ rụt có thể đang cố gắng loại bỏ ký sinh trùng khỏi cơ thể. “Vào thời điểm quay lại đoạn video này, tỷ lệ ký sinh trùng ở khu vực này đặc biệt cao,” chuyên gia Biro nhận định. Họ cũng phỏng đoán, có thể que này chứa một chất có lợi cho lông chim hoặc ngăn ký sinh trùng phát triển, nhưng khó nói chính xác vì que đã khô và không biết nó thuộc loài thực vật gì.

Hành động của con hải âu khiến nhà động vật học Kacelnik rất khó hiểu. “Con chim không thường cố gắng đến những điểm khó trên cơ thể,” ông chỉ ra. Và tại sao lại dùng que thay vì mỏ? Kacelnik nghĩ có thể con hải âu đang cố loại bỏ một thứ có độc hoặc không mấy thơm tho, khiến con chim tránh việc dùng mỏ.
Kacelnik quan tâm vì lý do đó: thí nghiệm đã chứng minh quạ New Caledonian sử dụng que để đâm vào thứ chúng coi là nguy hiểm, ví dụ như đâm vào con nhện cao su để kiểm tra.
Hoặc có thể đơn giản là do thú vui của việc gãi chỗ ngứa - điều mà tất cả sinh vật trên Trái Đất này đều có.
Tham khảo bài viết trên The Washington Post
