Sự Nguy Hiểm của Suy Hô Hấp và Tình Trạng Thiếu Oxy

1. Khái Niệm và Hiện Tượng Suy Hô Hấp Giảm Oxy

Suy hô hấp giảm oxy hay suy hô hấp cấp (AHRF - Acute hypercapnic respiratory failure) xảy ra khi phổi thiếu oxy dẫn tới giảm nồng độ oxy trong máu. Điều này làm chậm quá trình vận chuyển oxy đến các mô và gây ra nguy cơ cho sự sống của cơ thể.

Các nghiên cứu cho thấy những người mắc các bệnh tim, hen phế quản, hoặc COPD có nguy cơ cao bị suy hô hấp giảm oxy.

Sự suy hô hấp cấp có thể dẫn đến thiếu hụt oxy trong cơ thể.

Ngoài ra, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ cũng dễ bị tử vong do suy hô hấp giảm oxy. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh nhân có thể gặp nguy hiểm như sau:

• Nhịp tim tăng, huyết áp giảm, dần dần dẫn đến suy giảm mạch máu;

• Thiếu oxy cho não có thể gây ra tình trạng mất ý thức và hôn mê;

• Dù có hồi phục, bệnh nhân cũng có thể gặp phải những biến chứng nghiêm trọng như suy tim mạn, suy hô hấp mạn, và xơ phổi;

• Tỷ lệ tử vong từ 50 - 70%.

2. Nguyên nhân gây ra suy hô hấp giảm oxy là gì? 

Nguyên nhân từ phổi:

• Phổi bị tắc mạch, bị nhồi máu;

• Bị ngạt nước;

• Phổi bị tổn thương nặng do chấn thương ở lồng ngực;

• Viêm phổi: viêm phổi từ liên cầu và phế cầu, virus cúm A H5N1, Haemophilus Influenzae, Corona, SARS,...

• Hít hoặc tiêm heroin, sử dụng chất ma túy;

• Trào ngược dịch dạ dày có thể làm tổn thương phổi lan rộng, gây ra tình trạng xẹp phổi. 

Nguyên nhân không phải từ phổi:

• Truyền máu lượng lớn;

• Hôn mê do đái tháo đường;

• Tình trạng nhiễm khuẩn hoặc sốc do nhiễm khuẩn;

• Viêm tụy cấp nặng.

3. Các dấu hiệu nhận biết suy hô hấp giảm oxy 

Suy hô hấp giảm oxy thường bắt đầu với các biểu hiện cấp tính xảy ra trong khoảng 4 - 48 giờ và thường phát triển qua 4 giai đoạn sau:

• Giai đoạn 1: tổn thương phổi đã xuất hiện nhưng không nghe thấy ran, hình ảnh X-quang cho thấy cả hai phổi vẫn sáng đều;

• Giai đoạn 2: người bệnh thở nhanh, lồng ngực vẫn di động tốt và giai đoạn này kéo dài từ 1 - 3 ngày;

• Giai đoạn 3: bệnh nhân khó thở, thở gấp, đổ mồ hôi và có dấu hiệu tái mặt do phù phổi. Khi kiểm tra, lồng ngực di động kém, nghe ran nổ và ran ẩm ở cả hai phổi cùng với rối loạn ý thức;

• Giai đoạn 4: thiếu oxy khiến bệnh nhân suy cơ tim và hôn mê.

4. Các biện pháp điều trị suy hô hấp giảm oxy

Trong quá trình điều trị suy hô hấp giảm oxy, cần tuân thủ các nguyên tắc sau: 

• Kiểm soát lượng dịch ra, vào một cách chặt chẽ;

• Đảm bảo thông khí khi thở máy hoặc sử dụng biện pháp xâm nhập đường hô hấp;

• Theo dõi các dấu hiệu sống còn như nhiệt  độ, huyết áp, nhịp tim;

• Kiểm soát cân bằng axit-bazơ, và điện giải cân bằng của cơ thể;

• Đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng cho bệnh nhân trong quá trình điều trị bằng cách sử dụng truyền dinh dưỡng qua tĩnh mạch;

• Phòng tránh nguy cơ nhiễm khuẩn và kiểm soát đường huyết;

• Phòng tránh nguy cơ tắc mạch nếu có;

• Nếu cần thiết, có thể sử dụng liệu pháp corticoid.

Các phương pháp điều trị:

Sử dụng liệu pháp oxy trong trường hợp cần trợ thở bằng máy: 

• Đặt ống thông mũi;

• Sử dụng mặt nạ thông khí;

• Sử dụng máy thở cơ học;

• Sử dụng thông khí áp lực dương không xâm lấn (NPPV);

• Sử dụng oxy hóa ngoại cơ thể;

• Thực hiện mở khí quản.

Điều trị bằng thuốc: để khắc phục nguyên nhân và cải thiện các triệu chứng của bệnh, bác sĩ có thể sẽ kê đơn cho bệnh nhân sử dụng các loại thuốc sau đây:

• Thuốc giãn phế quản: để kiểm soát các cơn hen suyễn hoặc mở đường thở;

• Thuốc kháng sinh: điều trị viêm phổi và các nhiễm trùng khác tại phổi;

• Corticoid: cải thiện các triệu chứng ở người mắc viêm đường hô hấp, giúp co lại đường thở.

Liệu pháp oxy có thể cải thiện tình trạng suy hô hấp cấp

Biện pháp điều trị khác:

Nếu bệnh nhân cần phải điều trị trong thời gian dài tại bệnh viện, cần áp dụng các phương pháp bổ sung khác để giúp kiểm soát các triệu chứng và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm xảy  ra tại đường hô hấp:

• Cải thiện lưu lượng máu trong cơ thể bằng cách truyền chất  lỏng qua tĩnh mạch;

• Đảm bảo đủ dinh dưỡng cho bệnh nhân khi đang thở máy thông qua truyền dinh dưỡng;

• Sử dụng thuốc làm loãng máu: giúp ngăn chặn khả năng hình thành các cục máu đông;

• Phục hồi chức năng phổi: thực hiện các bài tập giúp cải thiện hàm lượng oxy và phục hồi chức năng phổi;

• Vật lý  trị liệu: duy trì và củng cố sức mạnh cơ thể, tránh việc lở loét tại các vùng da khi nằm điều trị quá lâu, hỗ trợ giảm bớt thời gian phải thở bằng máy và giúp bệnh nhân hồi phục nhanh hơn.

Nhìn chung, biểu hiện suy hô hấp giảm oxy mang tính cấp tính, có khả năng gây ra biến chứng nguy hiểm cần được phát hiện và cấp cứu kịp thời, nếu không có thể gây nguy hiểm cho tính mạng của bệnh nhân.

Bệnh viện Đa khoa Mytour là một trong những địa điểm thăm khám sức khỏe được nhiều người tin tưởng. Không chỉ có các chuyên gia hàng đầu ở nhiều chuyên ngành, Mytour còn sở hữu hệ thống máy móc hiện đại và Trung tâm Xét nghiệm đạt tiêu chuẩn quốc tế. Những yếu tố này giúp các bác sĩ chẩn đoán và điều trị bệnh hiệu quả hơn.