Buzz
Xây dựng vào thế kỷ thứ năm, pháo đài Sigiriya, hay còn được biết đến với tên gọi 'Sư Thành' của Sri Lanka đã thu hút sự chú ý của các nhà khảo cổ học người Anh vào thập kỷ 1800.
Đặt trên một tảng đá lớn nổi lên giữa khu rừng ở trung tâm của Sri Lanka, Sigiriya vẫn toát lên vẻ uy nghi như khi nó được xây dựng lần đầu bởi một vị vua tàn ác vào thế kỷ thứ năm sau Công nguyên. Được biết đến với biệt danh 'pháo đài của sư tử', Sigiriya (đã được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới từ năm 1982) chỉ có thể tiếp cận qua một con đường cắt ngang qua một đôi chân sư tử khổng lồ.
Qua thời gian, pháo đài này đã bị bao phủ bởi rừng cây, và con đường vào bây giờ chỉ còn quen thuộc với dân địa phương. Tuy nhiên, Sigiriya vẫn nổi tiếng nhờ những tài liệu cổ xưa. Các nhà khảo cổ Anh đã khám phá lại Sigiriya từ các tài liệu lịch sử và khám phá lại cấu trúc kiến trúc, hình vẽ và toàn bộ pháo đài trong thế kỷ 19.
Sigiriya được xây dựng bởi vua Kashyapa I vào thế kỷ thứ năm, ông là người cai trị trong triều đại Moriya của người Sinhalese bản địa. Pháo đài hoành tráng từng là thủ đô của vương quốc Sinhalese cho đến khi Kashyapa bị đánh bại vào năm 495 sau Công nguyên.
Sau Kashyapa, các triều đại tiếp theo đã trải qua những biến động theo thời gian và số phận của họ được xác định bởi cuộc đấu tranh quyền lực nội bộ và sự đấu tranh giữa người Sinhalese bản địa và quân xâm lược từ Ấn Độ.
Nhiều thành phố đã thay Sigiriya trở thành thủ đô, như Polonnaruwa. Tuy nhiên, đến thế kỷ 12, quyền lực của Sri Lanka đã dần suy yếu. Quyền kiểm soát dân sự của Sinhalese dần chuyển về phía tây nam của đảo, bỏ lại vùng Rajarata cùng với các trung tâm hành chính cũ, trong đó có cả Sigiriya, không còn được sử dụng nữa.
Vị trí địa lý của Sri Lanka ở Ấn Đại Dương đã khiến đất nước này trở nên dễ bị tác động bởi các quốc gia Châu Âu đang cạnh tranh mở rộng sự chi phối của họ trong khu vực. Vào giữa thế kỷ 16, người Bồ Đào Nha đã nắm quyền kiểm soát Sri Lanka và chiếm lĩnh một phần lớn đất đảo.
Sau đó một thế kỷ, người Hà Lan đã thay thế người Bồ Đào Nha làm chủ đất đảo, và sau đó là người Anh vào cuối thế kỷ 17. Vào năm 1815, Vương quốc Kandy, quốc gia cuối cùng độc lập trên đảo, trở thành một phần của Đế chế Anh.
Sự cai trị của Anh đã đưa George Turnour - một nhà quý tộc, học giả và nhà sử học đầy nhiệt huyết - đến đất nước đầy lịch sử này. Turnour đã làm việc với một nhà sư Phật giáo để dịch Mahavamsa từ tiếng Pali sang tiếng Anh. Dựa trên văn bản này và các tài liệu khác, ông đã xác định hai thủ đô cổ đại: Anuradhapura và Polonnaruwa.
Turnour cũng nghiên cứu một văn bản sau này của lịch sử Sri Lanka - Culavamsa, kể về câu chuyện của Vua Kashyapa. Vào cuối thế kỷ 5, hoàng tử Sinhalese này đã xâm chiếm ngai vàng của cha mình là Vua Dhatusena. Lo sợ bị trả thù, ông đã xây dựng Sigiriya - nhưng cuối cùng, anh trai của ông đã quay trở lại từ Ấn Độ và đánh bại Kashyapa, khiến Sigiriya mất tư cách là thủ đô trong thời gian ngắn.
Vào năm 1827, một sĩ quan người Scotland tên là Jonathan Forbes trở thành bạn của Turnour. Sau khi nghe về câu chuyện về Kashyapa và cung điện, ông quyết định đi tìm nó. Năm 1831, ông bắt đầu hành trình đến nơi mà người dân địa phương nói với ông rằng ông sẽ tìm thấy tàn tích của một thành phố cổ.
Hồi ký của ông mô tả: 'Tàn tích này nằm trong một khu rừng rộng lớn bao quanh đồng bằng. Khi tiếp cận, có thể thấy các bệ và phòng trưng bày được khắc trên đá. Hai người trong nhóm của chúng tôi đã cố gắng mở rộng một số con đường, nhưng đá bị bật ra và rơi vào giữa những cây ở độ sâu lớn bên dưới'. Forbes từ bỏ cuộc thám hiểm vì không chắc chắn liệu mình có tìm thấy Sigiriya hay không.
Nhóm thám hiểm núi của người Anh cuối cùng đã phát hiện nơi này vào năm 1851, do Harry CP Bell dẫn đầu. Cuộc khảo sát của ông vào cuối thế kỷ 19 đã tạo ra nền móng cho tất cả các nghiên cứu sau này.
Bell đã chi tiết xác định cách bố trí của thành phố Kashyapa cũng như các chi tiết khắc trên bàn chân sư tử ở lối vào, điều mà Forbes không thể nhìn thấy.
Ngoài các khu vườn nước phức tạp dưới chân tảng đá, cuộc khảo sát của Bell còn tập trung vào các phòng trưng bày trên mặt đá. Chúng được trang trí bằng những bức tranh treo tường tinh tế, trở thành một phần quan trọng của di sản nghệ thuật Sri Lanka.
Nguồn: National Geographic
