Sự thật 'đắng lòng' về các doanh nghiệp khởi nghiệp sản xuất xe điện: Bán được nhiều nhưng lãi vẫn chưa thấy, khả năng thu hồi vốn trong vòng 12 tháng tới gần như là 0

Mặc dù thị trường xe điện đang phát triển mạnh mẽ, các công ty khởi nghiệp EV hàng đầu tại Trung Quốc đang đối mặt với nguy cơ lỗ lãi, ngay cả khi doanh số bán hàng tăng cao.

Sự tăng giá mạnh mẽ của pin cùng với tình trạng nguồn cung bị gián đoạn trong năm nay đang khiến cho việc sản xuất một chiếc xe điện trở nên thách thức. Thực tế, các doanh nghiệp khởi nghiệp luôn phải chi tiêu lớn để giới thiệu những mẫu xe mới, thông minh và tiện ích hơn nhằm chiếm lĩnh thị trường ô tô điện lớn nhất thế giới.

Nổi bật trong số đó là 3 công ty khởi nghiệp đã niêm yết trên sàn chứng khoán Mỹ, bao gồm Nio - thương hiệu hàng đầu trong phân khúc xe cao cấp, Xpeng - hãng xe với phần mềm tự động giải mã cạnh tranh với Tesla và Li Auto - một 'đấu sĩ' trẻ tuổi. Cả 3 đều ghi nhận doanh thu tích cực, nhưng cũng phải chịu lỗ lãi cao hơn so với cùng kỳ năm trước do chi phí tăng và nguồn cung bị gián đoạn. Xpeng thậm chí còn gặp khó khăn với việc cung cấp chip.

Theo báo Wall Street Journal, nhiều công ty khởi nghiệp sản xuất xe điện tại Trung Quốc đang chậm lại tốc độ phát triển. Các biện pháp phong tỏa nghiêm ngặt trước đó của chính phủ địa phương đã làm giảm sút lượng khách hàng đến các showroom trưng bày của Xpeng. Li Auto cũng thông báo rằng số lượng đơn đặt hàng mới không nhiều do người tiêu dùng đang chờ đợi mẫu xe điện tiếp theo.

Trong tình hình đó, thị trường xe điện Trung Quốc đón chào một “gương mặt mới”: Tập đoàn Xe Năng Lượng Mới China Evergrande, một công ty con của tập đoàn bất động sản Evergrande. Công ty này hiện đang sản xuất hàng loạt và dự kiến giao xe vào tháng 10 năm nay.

Theo báo Wall Street Journal, Nio, có trụ sở tại Thượng Hải, đã đạt doanh thu 1,5 tỷ USD trong quý II. Mặc dù đã vượt qua kỷ lục của chính mình, nhưng hãng xe điện này vẫn ghi nhận khoản lỗ 411 triệu USD, gần 5 lần so với năm ngoái. Trong khi đó, Xpeng, mặc dù đã có tên trong danh sách top 10 thương hiệu EV hàng đầu Trung Quốc bằng cách tăng gấp đôi số lượng xe bán ra, nhưng vẫn ghi nhận khoản lỗ 403 triệu USD.

He Xiaopeng, Giám đốc điều hành của Xpeng, cho biết thiếu chip và pin xe điện đang tạo ra những thách thức lớn. Mặc dù đã cố gắng cải thiện, nhưng công ty vẫn đối mặt với nguy cơ thiếu hụt 10 loại chip sử dụng trong quá trình sản xuất.

Theo giám đốc điều hành của Xpeng, việc tăng giá xe không đủ để bù đắp các chi phí. Số lượng đơn đặt hàng chưa được xử lý khiến Xpeng phải giảm giá một số mẫu xe đã giao với giá thấp hơn. Ngoài ra, tiềm năng tăng trưởng doanh số bán xe EV của Trung Quốc cũng bị hạn chế trong năm nay do tình hình kinh tế giảm tốc.

Tuy vậy, Chủ tịch Kevin Shen của Li Auto vẫn lạc quan về tiềm năng phát triển của công ty. Doanh thu của Li Auto tăng 73% trong quý II, trong khi khoản lỗ tăng gấp đôi lên 96 triệu USD so với cùng kỳ năm trước.

Theo Fitch Ratings, hầu hết các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc không có lãi trong 6 tháng đầu năm, thậm chí khó có khả năng hòa vốn trong vòng 12 đến 18 tháng tới. Tuy nhiên, nhờ một số chính sách hỗ trợ như miễn thuế, trợ cấp tiền mặt và nới lỏng hạn ngạch giấy phép, thị trường xe điện tại Trung Quốc vẫn có tiềm năng để phát triển. Doanh số hàng tháng của các dòng xe năng lượng mới đã tăng gấp đôi trong năm 2022, thậm chí gấp ba so với cùng kỳ năm trước.

Theo Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc, dự kiến đại lục sẽ bán được 6,5 triệu xe lai hybrid và xe plug-in chạy điện trong năm nay. Ban giám đốc trước đó đã đặt mục tiêu tăng thị phần các loại xe mới năng lượng lên 20% vào năm 2025, nhưng đến tháng 8/2022 đã vượt kế hoạch. Dự đoán của Hiệp hội Xe du lịch là xe điện sẽ chiếm 55% thị phần vào năm 2025.

Hiện tại, Xpeng và Li Auto đang ước tính một cách rất thận trọng số lượng xe giao trong quý III. Xpeng cho biết một số khách hàng vẫn chần chừ do mong đợi các mẫu xe mới sẽ ra mắt vào cuối năm, trong đó có mẫu xe thể thao đa dụng G9. Đây được đánh giá là mẫu xe có khả năng cạnh tranh trực tiếp với Model Y của Tesla.

Theo nhà phân tích Jiong Shao của Barclays, khác với các công ty thông thường, các startups EV phải không ngừng đầu tư để phát triển và xây dựng các mô hình mới. Họ không thể đơn giản cắt giảm chi phí để giảm thiểu lỗ lãi. Do đó, cả Xpeng, Nio và Li Auto vẫn phải đối mặt với các lỗ hổng trong chuỗi cung ứng, trong bối cảnh nền kinh tế chung đang gặp nhiều khó khăn.

“Các công ty ô tô đang cạnh tranh để có được trang bị chip và hệ thống tiên tiến nhất. Điều này có nghĩa là các thay đổi lớn sắp diễn ra trong ngành công nghiệp xe điện”, Ken Ying, người sáng lập công ty cung cấp giải pháp xe thông minh Pateo của Trung Quốc, nhấn mạnh.

Theo Shao, các startup cần tập trung nguồn lực để tạo ra điểm độc đáo trên thị trường, như BYD đã làm. Theo Financial Times, BYD đã vượt qua Tesla để trở thành nhà sản xuất ô tô chạy bằng pin phổ biến nhất trên thị trường. Thành công của BYD đến từ khả năng sản xuất pin lâu hơn và giá rẻ hơn so với các đối thủ từ Mỹ, Nhật.

“Nếu họ không đầu tư ngay bây giờ, 2 năm sau cuộc chơi sẽ kết thúc,” ông Shao nói.

Theo: Bản tin Wall Street Journal, Financial Times