Trong số các dân tộc thiểu số tại Việt Nam, chỉ một số ít có sử thi. Tại Tây Nguyên, Viện Khoa học Xã hội Việt Nam đã thu thập được 622 tác phẩm sử thi từ hơn 1.000 cộng đồng, làng, và plây của 35 huyện và thành phố, thuộc các dân tộc như Ê Đê, Gia Rai, M'Nông, Ba Na, Chăm, Xtiêng, Raglai, v.v. Vào năm 2007, bộ sách Kho tàng sử thi Tây Nguyên được xuất bản, bao gồm 75 tác phẩm, in trong 62 tập với tổng số 60.400 trang, được coi là bộ sách về văn hóa dân gian Tây Nguyên lớn nhất tại Việt Nam.
Các thể loại sử thi dân gian tại Việt Nam
- Sử thi thần thoại: mô tả sự hình thành của thế giới, các loài sinh vật, các dân tộc và các khu vực cư trú của họ, cùng sự xuất hiện nền văn minh nguyên thủy.
- Sử thi anh hùng: tập trung vào cuộc đời và công lao của các anh hùng và tù trưởng, nổi bật nhất trong thể loại này là sử thi 'Đăm Săn'.
Các tác phẩm sử thi
Những sử thi của các dân tộc thiểu số
- Binh con Mănh và câu chuyện xin làm vợ Yang
- Bya Linh Koong
- Bya Phu và Đăm Kóp
- Chàng Tiăng và câu chuyện bán tượng gỗ
- Con cháu mẹ Chép, Cây nêu thần
- Con đỉa nuốt bon Tiăng
- Con khỉ gian lận
- Chi Bri-Chi Brít
- Cướp chăn lêng của Jrêng, Lêng con Ôt
- Cướp chiêng cổ bon Tiăng
- Dyông Dư
- Dyông Kman
- Dyông Knoa
- Dyông Wiwin
- Đam San
- Đam Dyông
- Đăm Đon
- Đăm Moi
- Đánh cá hồ Nglau Lăch
- Đẻ đất đẻ nước
- Giông, Giơ mồ côi từ nhỏ
- Giông làm nhà mồ
- Hai chị em Dyông
- Khan Đam Kteh M'Lan
- Kră, Năng cướp Bing, Kông con Lông
- Leng bị bắt cóc
- Linh Hrik
- Lấy hoa bạc, hoa đồng
- Lêng nghịch đá thần của Yang
- Lêng, Kong, M'Bong lấy ché vôi trắng
- Mùa rẫy bon Teng
- Nàng Ji Dết L'Nghê
- Ốt Drông
- Thuốc cá ở hồ Bầu Trời, Mặt Trăng
- Thần N'Tôch bị đánh
- Tiăng lấy ché R'Lung chim phượng hoàng ở bon Kla
- Udai-Ujà
- Xing Chơ Nga
- Xinh Nhã
- Yang bán vợ
- Yang đánh em
- Yơng, Yang lấy ống bạc tượng người
Vấn đề bảo tồn sử thi
- Phạm Văn Hóa. “Giữ gìn sử thi Tây Nguyên cho mai sau”. Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam. Truy cập ngày 12 tháng 11 năm 2012.
- Cần có biện pháp bảo tồn ngay lập tức cho sử thi Tây Nguyên
Sử thi các dân tộc Việt Nam | |
|---|---|
người Ba Na • người Chăm • người Ê Đê • người M'Nông • người Mường • người Ra Glai • người Xtiêng • ... |
