Sự xuất hiện của đợt sóng 'sát thủ' gần Nam Cực gần đây làm du thuyền khổng lồ bị tấn công đến từ đâu?

(Tổ Quốc) - Một cơn sóng sát thủ mới đây đã tấn công một du thuyền đang hành trình từ Nam Cực đến Argentina, khiến một hành khách tử vong và bốn hành khách khác bị thương.

Theo thông tin từ hãng tin AFP, vào đêm 29/11 vừa qua, một cơn sóng lớn bất thường đã tấn công tàu du lịch Viking Polaris khi đang đi qua eo biển Drake ở Nam Đại Dương gần Nam Cực, trên đường đến Ushuaia - một cảng biển ở Argentina, nơi tổ chức nhiều chuyến du ngoạn ở Nam Cực.

Thông tin cho biết, sức mạnh đáng kinh ngạc của cơn sóng đã đẩy tung hành khách và làm vỡ một số cửa sổ, gây ngập nước và hư hỏng cấu trúc bên trong. Một phụ nữ Mỹ 62 tuổi, Sheri Zhu, đã thiệt mạng do bị thương do kính vỡ, trong khi bốn hành khách khác cũng bị thương nhưng không nguy hiểm đến tính mạng.

'Cơn sóng này ập đến và đổ qua cửa sổ đúng nghĩa đen và lan đến các phòng. Nó không chỉ đổ vào phòng mà còn làm vỡ tường,' Tom Trusdale, một hành khách trên tàu Viking Polaris tại thời điểm xảy ra sự cố, chia sẻ với ABC News.

Công ty du lịch Viking, sở hữu tàu Viking Polaris, đã công bố rằng sự kiện bi thảm này là do một 'cơn sóng sát thủ'. Các chuyến du ngoạn tiếp theo của Viking Polaris đã bị hủy bỏ cho đến khi tàu được sửa chữa hoàn toàn và một cuộc điều tra cẩn thận về sự kiện đã được tiến hành.

Sóng sát thủ là gì?

Sóng độc, hay còn được biết đến với tên gọi là sóng sát thủ, là một loại sóng bất ngờ trên biển có kích thước khổng lồ so với chiều cao trung bình của sóng ở một vùng và thời điểm nhất định, theo định nghĩa của Cơ quan Khí tượng và Đại dương Quốc gia Mỹ.

Với chiều cao có thể lên đến 20-30m, sóng sát thủ trở thành mối đe dọa không thể đoán trước ngay cả với những tàu biển có trọng tải lớn, khi những bức tường nước khổng lồ này dường như xuất hiện từ hư không mà không có bất kỳ cảnh báo nào.

Tính chất của sóng sát thủ khác biệt rất nhiều so với sóng thần, loại sóng được tạo ra từ các hoạt động địa chấn và chỉ xuất hiện ở những vùng nước nông, gần bờ.

Trong một thời gian dài, giới khoa học đã nghi ngờ về sự tồn tại của sóng sát thủ. Một số nhà nghiên cứu cho rằng đó là điều không có thật, vì sự xuất hiện của những cơn sóng này không tuân theo bất kỳ quy luật sóng biển nào, đồng thời cũng không có đủ bằng chứng để chứng minh sự tồn tại của chúng.

Tuy nhiên, những nghiên cứu gần đây trong khuôn khổ dự án MaxWave (sóng cực đại) đã ghi nhận được sự xuất hiện của ít nhất 10 cơn sóng sát thủ trên các đại dương trong vòng 3 tuần, với chiều cao lớn hơn 25 mét. Những phát hiện này đã làm thay đổi quan điểm về nguyên nhân gây ra sự đắm của nhiều tàu vận tải biển lớn trong 2 thập kỷ qua.

Cơ chế chính xác đằng sau những cơn sóng bất thường này vẫn còn bí ẩn. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho rằng chiều cao không bình thường của sóng có thể được hình thành từ việc hợp nhất của những sóng nhỏ hơn dưới tác động của gió mạnh trên bề mặt đại dương hoặc từ sự thay đổi của dòng hải lưu do cơn bão gây ra, theo Cơ quan Khí tượng và Đại dương Quốc gia Mỹ.

Trong vụ việc mới nhất liên quan đến tàu Viking Polaris, các nhà điều tra chưa thể kết luận liệu cơn sóng tấn công vào du thuyền có đáng gọi là sóng sát thủ hay không, do vẫn thiếu dữ liệu chính xác về chiều cao sóng và tình trạng khu vực biển xung quanh.

Theo CNN, một cơn bão đang hoành hành trong khi cơn sóng đánh vào, điều này có thể cung cấp điều kiện cần để một cơn sóng sát thủ hình thành. Eo biển Drake, nơi tàu gặp nạn, cũng là một khu vực nguy hiểm của Nam Đại Dương. Đây là nơi có dòng hải lưu vòng Nam Cực mạnh mẽ, tạo điều kiện cho các cơn sóng lớn thường xuyên xuất hiện, theo Britannica. Vào ngày 2/12, một hành khách trên một con tàu du lịch đi qua eo biển Drake đã chia sẻ video về một cơn sóng lớn khác nhưng ít tàn phá hơn.

Nếu nhìn lại quá khứ, sóng sát thủ lớn nhất được ghi nhận là sóng Draupner, với bức tường nước cao 84 foot (25,6 mét) gần Na Uy vào năm 1995.

Tuy nhiên, sóng Ucluelet được xem là cơn sóng cực đoan nhất vì nó cao 58 foot (17,7 m) được phát hiện bởi một phao đại dương ngoài khơi đảo Vancouver ở British Columbia vào tháng 11/2020. Sóng Ucluelet cao gấp ba lần so với chiều cao trung bình của các cơn sóng xung quanh, trong khi sóng Draupner chỉ cao gấp đôi.

Năm 2019, một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Báo cáo Khoa học đã dự đoán rằng sóng sát thủ có thể ít xảy ra hơn nhưng sẽ trở nên cực đoan hơn trong tương lai do tác động của biến đổi khí hậu do con người gây ra.

Tham khảo từ Live Science / Wikipedia