Sứa trường sinh

Turritopsis nutricula (hay còn gọi là Sứa trường sinh) là loài thủy tức có khả năng đảo ngược vòng đời từ giai đoạn trưởng thành trở về trạng thái tế bào đơn bào và tiếp tục phát triển. Đây là sinh vật đa bào duy nhất được biết đến có thể quay ngược vòng đời khi đã trưởng thành về mặt tình dục, thông qua quá trình 'chuyển dịch tế bào', trong đó một dạng tế bào có thể biến đổi thành dạng khác. Quá trình này giúp loài sứa này chuyển hóa thành Polip mới. Về mặt lý thuyết, quá trình này có thể diễn ra vô hạn, khiến sứa trở nên bất tử, dù thực tế chúng vẫn phải đối mặt với các nguy cơ như săn bắt hay bệnh tật. Dù vậy, chưa có bằng chứng xác thực về tuổi thọ của chúng.

Mô tả

Sứa Turritopsis nutricula có hình dạng giống một chiếc chuông, đường kính tối đa 4,5 mm, chiều dài lớn hơn chiều rộng. Lớp màng của chúng khá mỏng, ngoại trừ một phần dày ở đỉnh. Dạ dày màu đỏ tươi, hình chữ thập, chiếm phần lớn cơ thể. Khi còn non, chúng có 8 xúc tu, trưởng thành có từ 80 đến 90 xúc tu.

Hình ảnh của Turritopsis nutricula và loài tương tự Turritopsis rubra (phát hiện ở New Zealand) có thể tìm thấy trên Internet. Một nghiên cứu gần đây cho thấy T. rubra và T. nutricula có thể là cùng một loài, nhưng chưa rõ liệu T. rubra có khả năng quay ngược vòng đời như T. nutricula hay không.

Phân bố

Turritopsis nutricula có nguồn gốc từ Biển Caribe nhưng đã lan rộng ra toàn cầu. Chúng được tìm thấy ở các đại dương ôn đới và nhiệt đới. Với khả năng bất tử, loài này có thể thống trị các đại dương nếu không bị săn bắt hay mắc bệnh. Sự phát tán của chúng giống như sự di chuyển của tàu bè. 'Chúng tôi đang chờ đợi một cuộc xâm lược âm thầm!', tiến sĩ Maria Pia Miglietta nói.

Vòng đời

Trứng của sứa cái phát triển trong tuyến sinh dục và được thụ tinh bởi sứa đực ngoài biển. Loài liên quan Turritopsis rubra giữ trứng đã thụ tinh trong cơ thể cho đến khi chúng trở thành ấu trùng planula. Sau đó, chúng phát triển thành Polip và cuối cùng thành sứa con, thường mất 18-30 ngày tùy thuộc vào nhiệt độ nước.

Khả năng bất tử

Hầu hết các loài sứa có tuổi thọ từ vài giờ đến nhiều tháng, tùy loài. Tuy nhiên, Turritopsis nutricula có khả năng đặc biệt là quay ngược vòng đời từ trạng thái trưởng thành trở lại Polip. Điều này giúp chúng thoát khỏi cái chết và có khả năng bất tử, mặc dù vẫn phải đối mặt với các nguy cơ tự nhiên như bị săn bắt hoặc bệnh tật.

Nguồn cảm hứng cho con người

Quá trình 'chuyển dịch tế bào' của Turritopsis nutricula đã khơi gợi cảm hứng cho các nhà khoa học nghiên cứu cách tái tạo mô bị tổn thương và kéo dài tuổi thọ cho con người thông qua tế bào gốc.

Trong văn hóa

Loài sứa bất tử Turritopsis nutricula đã trở thành hình tượng quan trọng trong tiểu thuyết Jellyfish Dreams của nhà văn M. Thomas Gammarino.

Tham khảo thêm

• Piraino, S.; Boero, F.; Aeschbach, B.; Schmid, V. (1996). “Reversing the Life Cycle: Medusae Transforming into Polyps and Cell Transdifferentiation in Turritopsis nutricula”. The Biological Bulletin, 190(3): 302–312. doi:10.2307/1543022. JSTOR: 1543022.

Kết nối bên ngoài

• Cheating Death: The Immortal Life Cycle of Turritopsis Lưu trữ tại Wayback Machine
• Sứa bất tử tại Encyclopedia of Life
• Turritopsis nutricula (TSN 48898) tại ITIS.
• Scientists are Close to Finding a Way to be Immortal