Trí tuệ Nhân tạo có tiềm năng thay thế người đang giữ những vị trí quan trọng trong các doanh nghiệp.
Tờ WSJ mở đầu bài viết nhận định rằng, nhiều thập kỷ sau khi tự động hóa bắt đầu được áp dụng và thay thế một số công việc sản xuất, giờ đây trí tuệ nhân tạo (AI) đang đến và có nguy cơ thay thế vị trí của cả những người có chức vụ cao hơn trong văn phòng các công ty.
Trên thực tế, hiện danh sách sa thải nhân viên văn phòng đang tăng lên gần như hàng ngày, bao gồm cả việc cắt giảm việc làm tại Google, Duolingo và UPS trong những tuần gần đây. Trong khi tổng số việc làm bị mất trực tiếp do AI tạo ra vẫn ở mức thấp, một số công ty kể trên và cả các công ty khác đã gián tiếp cắt giảm nhân lực vì đã có các công nghệ tăng năng suất mới như học máy và các ứng dụng AI khác.
Nhiều giám đốc điều hành và cố vấn quản lý của các công ty cũng đang báo hiệu rằng AI có thể sớm nâng cao tỷ lệ đảm nhiệm công việc văn phòng lớn hơn nhiều. Không giống như các làn sóng công nghệ tự động hóa trước đây, AI tổng quát không chỉ tăng tốc các tác vụ thông thường hoặc đưa ra dự đoán bằng cách nhận dạng các mẫu dữ liệu. Công nghệ này còn có khả năng tạo ra nội dung và tổng hợp các ý tưởng - về bản chất là loại công việc tri thức mà hàng triệu người hiện đang làm đằng sau máy tính.
Đáng nói, các vị trí thay thế bao gồm cả quản lý. Các giám đốc điều hành dự đoán công nghệ phát triển nhanh chóng sẽ cải tiến hoặc thay thế công việc hiện đang được thực hiện ở cấp bậc công ty trong các ngành từ công nghệ đến hóa chất.

Andy Challenger, phó chủ tịch cấp cao của công ty cung cấp việc làm Challenger, Grey & Christmas cho biết: 'Làn sóng công nghệ này là một sự thay thế tiềm năng hoặc một sự nâng cao cho nhiều công việc cổ cồn trắng'.
Một số công ty đang thực hiện việc giảm nhân viên trực tiếp do tác động của Trí tuệ Nhân tạo. Các doanh nghiệp khác đang cắt giảm nhân sự để đầu tư nhiều vào tiềm năng của Trí tuệ Nhân tạo và phải hoạt động hiệu quả hơn. Lãnh đạo doanh nghiệp tin rằng Trí tuệ Nhân tạo có thể ảnh hưởng đến số lượng nhân viên trong tương lai theo nhiều cách khác nhau. Tại Chemours, các giám đốc điều hành dự đoán họ sẽ không cần tuyển dụng nhiều nhân viên mới trong tương lai.
Giám đốc điều hành Mark E. Newman nói: 'Khi công ty phát triển, chúng tôi sẽ cần ít nhân viên mới hơn thay vì phải cắt giảm đáng kể'.
Theo dữ liệu từ Challenger, từ tháng 5 năm trước, các doanh nghiệp đã cắt giảm hơn 4.600 việc làm liên quan đến Trí tuệ Nhân tạo, đặc biệt là trong ngành truyền thông và công nghệ. Công ty ước tính tổng số việc làm bị cắt giảm do ảnh hưởng của Trí tuệ Nhân tạo có thể cao hơn, vì nhiều công ty chưa xác định rõ việc cắt giảm nhân sự và áp dụng Trí tuệ Nhân tạo trong các thông báo sa thải.
Trong khi đó, số lượng chuyên gia sử dụng Trí tuệ Nhân tạo phát sinh hàng ngày đang tăng. Theo Oliver Wyman Forum, gần 2/3 số nhân viên cổ cồn trắng cho biết năng suất của họ đã được cải thiện nhờ Trí tuệ Nhân tạo, so với 54% của nhân viên cổ cồn xanh đã sử dụng Trí tuệ Nhân tạo.
Tháng trước, Google đã sa thải hàng trăm nhân viên trong các lĩnh vực kinh doanh, bao gồm phần cứng và phần mềm nội bộ, khi họ hạn chế chi phí và tập trung nhiều vào phát triển Trí tuệ Nhân tạo. Công ty phần mềm học ngôn ngữ Duolingo thông báo họ đã cắt giảm 10% nhân viên và Trí tuệ Nhân tạo sẽ thay thế một số công việc sáng tạo nội dung.
Các công ty ngoài ngành công nghệ cũng đang tiến vào quá trình chuyển đổi Trí tuệ Nhân tạo. UPS thông báo họ sẽ cắt giảm 12.000 việc làm, chủ yếu là các vị trí quản lý và một số nhân viên hợp đồng, và các vị trí này không có khả năng trở lại ngay cả khi hoạt động kinh doanh vận chuyển trọn gói hồi phục. UPS đã tăng cường sử dụng máy học trong quy trình định giá vận chuyển của khách hàng. Kết quả là bộ phận định giá của công ty cần ít người hơn.
Người phát ngôn của UPS, Glenn Zaccara, nói rằng việc sử dụng Trí tuệ Nhân tạo và các công nghệ liên quan cũng đã thay đổi một số công việc tại UPS bằng cách giảm thiểu công việc lặp đi lặp lại và căng thẳng về thể chất.
Quản lý cấp trung có thể sẽ mất dần
Theo dự án nghiên cứu của Oliver Wyman, khi sử dụng Trí tuệ Nhân tạo ngày càng phổ biến, có khả năng hệ thống quản lý tầng cấp sẽ trải qua sự biến đổi. Người mới vào nghề có thể phải đối mặt với áp lực ban đầu do nhiều công việc của họ được tự động hóa. Trong tương lai, các vị trí ở cấp đầu vào có thể tương tự như vai trò của quản lý cấp trung hơn.
Theo phân tích, hiệu ứng phân cấp có thể làm phẳng các tầng quản lý cấp trung, mà trước đây là nền tảng cho các vai trò quản lý cấp cao.
Hơn một nửa số nhà quản lý cấp cao được khảo sát trong dự án nghiên cứu cho biết họ tin rằng công việc của họ có thể được tự động hóa bằng Trí tuệ Nhân tạo, so với 43% nhà quản lý cấp trung và 38% nhà quản lý tuyến đầu.
Tuy vậy, các lãnh đạo doanh nghiệp trên toàn thế giới cho biết họ mong đợi công nghệ mới sẽ tăng cường và nâng cao một số vai trò cổ cồn trắng, mang lại cho nhân viên và người quản lý công cụ để thực hiện công việc ý nghĩa hơn - cho cả công ty và sự nghiệp của họ.
Tại Prosus, một tập đoàn đầu tư công nghệ toàn cầu có trụ sở tại Hà Lan, các giám đốc điều hành cho biết điều này đã diễn ra khi Trí tuệ Nhân tạo tự động hóa nhiều nhiệm vụ lao động.
Euro Beinat, người đứng đầu toàn cầu về khoa học dữ liệu và Trí tuệ Nhân tạo của Prosus nói: 'Các kỹ sư, nhà phát triển phần mềm… có thể thực hiện công việc nhanh gấp đôi. Một trong những tác dụng phụ là rất nhiều nhân viên trong số này có thể làm được nhiều việc hơn và làm những việc hơi khác so với những gì chúng tôi đã làm trước đây'.
Ví dụ, các nhà thiết kế web của Prosus thường yêu cầu các nhà phát triển phần mềm viết mã. Bây giờ họ có thể tự làm điều đó. Trong khi đó các nhà phát triển phần mềm có thể tập trung nhiều hơn vào thiết kế và mã phức tạp. Đó là 'sự tăng cường thâm niên', ông nói.
Tại Chemours, một công ty con của DuPont, công ty đã đào tạo gần 1.000 nhân viên văn phòng và phòng thí nghiệm về các ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo trong ba năm qua. Do đó, các chuyên gia tài chính từng chuẩn bị một số báo cáo nhất định với nhiều thao tác sao chép và dán giữa các hệ thống và bảng tính giờ đây thực hiện việc đó nhanh hơn nhiều nhờ được đào tạo bằng các công cụ phân tích không cần mã.
Abbott cho biết: 'Nhóm tài chính hiện có thể sử dụng thời gian của họ cho các dự án quan trọng khác trong kinh doanh thay vì liên tục chạy các truy vấn hệ thống'.
Theo: WSJ
